kodeks-cywilny.pl


Kodeks pracy

Artyku造 1-100
Artyku造 101-200
Artyku造 201-300
Artyku造 301-400
Artyku造 401-500
Artyku造 501-600
Artyku造 601-700
Artyku造 701-800
Artyku造 801-900
Artyku造 901-1000
Artyku造 1001-1087

Kodeks cywilny - Ksi璕a Pierwsza, tytu造 I, II, III, IV.

93

USTAWA

z dnia 23 kwietnia 1964 r.

KODEKS CYWILNY 1)

KSI癿A PIERWSZA

Cz窷 og鏊na

TYTU I

Przepisy wst瘼ne

Art. 1. Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilnoprawne mi璠zy osobami fizycznymi i osobami prawnymi.

Art. 2. (skre郵ony).

Art. 3. Ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba 瞠 to wynika z jej brzmienia lub celu.

Art. 4. (skre郵ony).

Art. 5. Nie mo積a czyni ze swego prawa u篡tku, kt鏎y by by sprzeczny ze spo貫czno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami wsp馧篡cia spo貫cznego. Takie dzia豉nie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uwa瘸ne za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

Art. 6. Ci篹ar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, kt鏎a z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Art. 7. Je瞠li ustawa uzale積ia skutki prawne od dobrej lub z貫j wiary, domniemywa si istnienie dobrej wiary.

TYTU II

Osoby

DZIA I

Osoby fizyczne

ROZDZIA I

Zdolno嗆 prawna i zdolno嗆 do czynno軼i prawnych

Art. 8.  1. Ka盥y cz這wiek od chwili urodzenia ma zdolno嗆 prawn.

 2. (skre郵ony).

Art. 9. W razie urodzenia si dziecka domniemywa si, 瞠 przysz這 ono na 鈍iat 篡we.

Art. 10.   1. Pe軟oletnim jest, kto uko鎍zy lat osiemna軼ie.

 2. Przez zawarcie ma鹵e雟twa ma這letni uzyskuje pe軟oletno嗆. Nie traci jej w razie uniewa積ienia ma鹵e雟twa.

Art. 11. Pe軟 zdolno嗆 do czynno軼i prawnych nabywa si z chwil uzyskania pe軟oletno軼i.

Art. 12. Nie maj zdolno軼i do czynno軼i prawnych osoby, kt鏎e nie uko鎍zy造 lat trzynastu, oraz osoby ubezw豉snowolnione ca趾owicie.

Art. 13.   1. Osoba, kt鏎a uko鎍zy豉 lat trzyna軼ie, mo瞠 by ubezw豉snowolniona ca趾owicie, je瞠li wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umys這wego albo innego rodzaju zaburze psychicznych, w szczeg鏊no軼i pija雟twa lub narkomanii, nie jest w stanie kierowa swym post瘼owaniem.

 2. Dla ubezw豉snowolnionego ca趾owicie ustanawia si opiek, chyba 瞠 pozostaje on jeszcze pod w豉dz rodzicielsk.

Art. 14.   1. Czynno嗆 prawna dokonana przez osob, kt鏎a nie ma zdolno軼i do czynno軼i prawnych, jest niewa積a.

 2. Jednak瞠 gdy osoba niezdolna do czynno軼i prawnych zawar豉 umow nale膨c do um闚 powszechnie zawieranych w drobnych bie膨cych sprawach 篡cia codziennego, umowa taka staje si wa積a z chwil jej wykonania, chyba 瞠 poci庵a za sob ra膨ce pokrzywdzenie osoby niezdolnej do czynno軼i prawnych.

Art. 15. Ograniczon zdolno嗆 do czynno軼i prawnych maj ma這letni, kt鏎zy uko鎍zyli lat trzyna軼ie, oraz osoby ubezw豉snowolnione cz窷ciowo.

Art. 16.   1. Osoba pe軟oletnia mo瞠 by ubezw豉snowolniona cz窷ciowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umys這wego albo innego rodzaju zaburze psychicznych, w szczeg鏊no軼i pija雟twa lub narkomanii, je瞠li stan tej osoby nie uzasadnia ubezw豉snowolnienia ca趾owitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw.

 2. Dla osoby ubezw豉snowolnionej cz窷ciowo ustanawia si kuratel.

Art. 17. Z zastrze瞠niem wyj徠k闚 w ustawie przewidzianych, do wa積o軼i czynno軼i prawnej, przez kt鏎 osoba ograniczona w zdolno軼i do czynno軼i prawnych zaci庵a zobowi您anie lub rozporz康za swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego.

Art. 18.   1. Wa積o嗆 umowy, kt鏎a zosta豉 zawarta przez osob ograniczon w zdolno軼i do czynno軼i prawnych bez wymaganej zgody przedstawiciela ustawowego, zale篡 od potwierdzenia umowy przez tego przedstawiciela.

 2. Osoba ograniczona w zdolno軼i do czynno軼i prawnych mo瞠 sama potwierdzi umow po uzyskaniu pe軟ej zdolno軼i do czynno軼i prawnych.

 3. Strona, kt鏎a zawar豉 umow z osob ograniczon w zdolno軼i do czynno軼i prawnych, nie mo瞠 powo造wa si na brak zgody jej przedstawiciela ustawowego. Mo瞠 jednak wyznaczy temu przedstawicielowi odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje si wolna po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu.

Art. 19. Je瞠li osoba ograniczona w zdolno軼i do czynno軼i prawnych dokona豉 sama jednostronnej czynno軼i prawnej, do kt鏎ej ustawa wymaga zgody przedstawiciela ustawowego, czynno嗆 jest niewa積a.

Art. 20. Osoba ograniczona w zdolno軼i do czynno軼i prawnych mo瞠 bez zgody przedstawiciela ustawowego zawiera umowy nale膨ce do um闚 powszechnie zawieranych w drobnych bie膨cych sprawach 篡cia codziennego.

Art. 21. Osoba ograniczona w zdolno軼i do czynno軼i prawnych mo瞠 bez zgody przedstawiciela ustawowego rozporz康za swoim zarobkiem, chyba 瞠 s康 opieku鎍zy z wa積ych powod闚 inaczej postanowi.

Art. 22. Je瞠li przedstawiciel ustawowy osoby ograniczonej w zdolno軼i do czynno軼i prawnych odda jej okre郵one przedmioty maj徠kowe do swobodnego u篡tku, osoba ta uzyskuje pe軟 zdolno嗆 w zakresie czynno軼i prawnych, kt鏎e tych przedmiot闚 dotycz. Wyj徠ek stanowi czynno軼i prawne, do kt鏎ych dokonania nie wystarcza wed逝g ustawy zgoda przedstawiciela ustawowego.

Art. 221. Za konsumenta uwa瘸 si osob fizyczn dokonuj帷 czynno軼i prawnej niezwi您anej bezpo鈔ednio z jej dzia豉lno軼i gospodarcz lub zawodow.

Art. 23. Dobra osobiste cz這wieka, jak w szczeg鏊no軼i zdrowie, wolno嗆, cze嗆, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalno嗆 mieszkania, tw鏎czo嗆 naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaj pod ochron prawa cywilnego niezale積ie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Art. 24.   1. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagro穎ne cudzym dzia豉niem, mo瞠 膨da zaniechania tego dzia豉nia, chyba 瞠 nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia mo瞠 on tak瞠 膨da, a瞠by osoba, kt鏎a dopu軼i豉 si naruszenia, dope軟i豉 czynno軼i potrzebnych do usuni璚ia jego skutk闚, w szczeg鏊no軼i a瞠by z這篡豉 o鈍iadczenie odpowiedniej tre軼i i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie mo瞠 on r闚nie 膨da zado嗆uczynienia pieni篹nego lub zap豉ty odpowiedniej sumy pieni篹nej na wskazany cel spo貫czny.

 2. Je瞠li wskutek naruszenia dobra osobistego zosta豉 wyrz康zona szkoda maj徠kowa, poszkodowany mo瞠 膨da jej naprawienia na zasadach og鏊nych.

 3. Przepisy powy窺ze nie uchybiaj uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach w szczeg鏊no軼i w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym.

ROZDZIA II

Miejsce zamieszkania

Art. 25. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowo嗆, w kt鏎ej osoba ta przebywa z zamiarem sta貫go pobytu.

Art. 26.   1. Miejscem zamieszkania dziecka pozostaj帷ego pod w豉dz rodzicielsk jest miejsce zamieszkania rodzic闚 albo tego z rodzic闚, kt鏎emu wy陰cznie przys逝guje w豉dza rodzicielska lub kt鏎emu zosta這 powierzone wykonywanie w豉dzy rodzicielskiej.

 2. Je瞠li w豉dza rodzicielska przys逝guje na r闚ni obojgu rodzicom maj帷ym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodzic闚, u kt鏎ego dziecko stale przebywa. Je瞠li dziecko nie przebywa stale u 瘸dnego z rodzic闚, jego miejsce zamieszkania okre郵a s康 opieku鎍zy.

Art. 27. Miejscem zamieszkania osoby pozostaj帷ej pod opiek jest miejsce zamieszkania opiekuna.

Art. 28. Mo積a mie tylko jedno miejsce zamieszkania.

ROZDZIA III

Uznanie za zmar貫go

Art. 29.   1. Zaginiony mo瞠 by uznany za zmar貫go, je瞠li up造n窸o lat dziesi耩 od ko鎍a roku kalendarzowego, w kt鏎ym wed逝g istniej帷ych wiadomo軼i jeszcze 篡; jednak瞠 gdyby w chwili uznania za zmar貫go zaginiony uko鎍zy lat siedemdziesi徠, wystarcza up造w lat pi璚iu.

 2. Uznanie za zmar貫go nie mo瞠 nast徙i przed ko鎍em roku kalendarzowego, w kt鏎ym zaginiony uko鎍zy豚y lat dwadzie軼ia trzy.

Art. 30.   1. Kto zagin掖 w czasie podr騜y powietrznej lub morskiej w zwi您ku z katastrof statku lub okr皻u albo w zwi您ku z innym szczeg鏊nym zdarzeniem, ten mo瞠 by uznany za zmar貫go po up造wie sze軼iu miesi璚y od dnia, w kt鏎ym nast徙i豉 katastrofa albo inne szczeg鏊ne zdarzenie.

 2. Je瞠li nie mo積a stwierdzi katastrofy statku lub okr皻u, bieg terminu sze軼iomiesi璚znego rozpoczyna si z up造wem roku od dnia, w kt鏎ym statek lub okr皻 mia przyby do portu przeznaczenia, a je瞠li nie mia portu przeznaczenia - z up造wem lat dw鏂h od dnia, w kt鏎ym by豉 ostatnia o nim wiadomo嗆.

 3. Kto zagin掖 w zwi您ku z bezpo鈔ednim niebezpiecze雟twem dla 篡cia nie przewidzianym w paragrafach poprzedzaj帷ych, ten mo瞠 by uznany za zmar貫go po up造wie roku od dnia, w kt鏎ym niebezpiecze雟two usta這 albo wed逝g okoliczno軼i powinno by這 usta.

Art. 31.   1. Domniemywa si, 瞠 zaginiony zmar w chwili oznaczonej w orzeczeniu o uznaniu za zmar貫go.

 2. Jako chwil domniemanej 鄉ierci zaginionego oznacza si chwil, kt鏎a wed逝g okoliczno軼i jest najbardziej prawdopodobna, a w braku wszelkich danych - pierwszy dzie terminu, z kt鏎ego up造wem uznanie za zmar貫go sta這 si mo磧iwe.

 3. Je瞠li w orzeczeniu o uznaniu za zmar貫go czas 鄉ierci zosta oznaczony tylko dat dnia, za chwil domniemanej 鄉ierci zaginionego uwa瘸 si koniec tego dnia.

Art. 32. Je瞠li kilka os鏏 utraci這 篡cie podczas gro膨cego im wsp鏊nie niebezpiecze雟twa, domniemywa si, 瞠 zmar造 jednocze郾ie.

DZIA II

Osoby prawne

Art. 33. Osobami prawnymi s Skarb Pa雟twa i jednostki organizacyjne, kt鏎ym przepisy szczeg鏊ne przyznaj osobowo嗆 prawn.

Art. 331. 1. Do jednostek organizacyjnych nieb璠帷ych osobami prawnymi, kt鏎ym ustawa przyznaje zdolno嗆 prawn, stosuje si odpowiednio przepisy o osobach prawnych.

 2. Je瞠li przepis odr瑿ny nie stanowi inaczej, za zobowi您ania jednostki, o kt鏎ej mowa w  1, odpowiedzialno嗆 subsydiarn ponosz jej cz這nkowie; odpowiedzialno嗆 ta powstaje z chwil, gdy jednostka organizacyjna sta豉 si niewyp豉calna.

Art. 34. Skarb Pa雟twa jest w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowi您k闚, kt鏎e dotycz mienia pa雟twowego nie nale膨cego do innych pa雟twowych os鏏 prawnych.

Art. 35. Powstanie, ustr鎩 i ustanie os鏏 prawnych okre郵aj w豉軼iwe przepisy; w wypadkach i w zakresie w przepisach tych przewidzianych organizacj i spos鏏 dzia豉nia osoby prawnej reguluje tak瞠 jej statut.

Art. 36. (skre郵ony).

Art. 37.   1. Jednostka organizacyjna uzyskuje osobowo嗆 prawn z chwil jej wpisu do w豉軼iwego rejestru, chyba 瞠 przepisy szczeg鏊ne stanowi inaczej.

 2. Rodzaje rejestr闚 oraz ich organizacj i spos鏏 prowadzenia reguluj odr瑿ne przepisy.

Art. 38. Osoba prawna dzia豉 przez swoje organy w spos鏏 przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie.

Art. 39.   1. Kto jako organ osoby prawnej zawar umow w jej imieniu nie b璠帷 jej organem albo przekraczaj帷 zakres umocowania takiego organu, obowi您any jest do zwrotu tego, co otrzyma od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, kt鏎 druga strona ponios豉 przez to, 瞠 zawar豉 umow nie wiedz帷 o braku umocowania.

 2. Przepis powy窺zy stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy umowa zosta豉 zawarta w imieniu osoby prawnej, kt鏎a nie istnieje.

Art. 40.   1. Skarb Pa雟twa nie ponosi odpowiedzialno軼i za zobowi您ania pa雟twowych os鏏 prawnych, chyba 瞠 przepis odr瑿ny stanowi inaczej. Pa雟twowe osoby prawne nie ponosz odpowiedzialno軼i za zobowi您ania Skarbu Pa雟twa.

 2. W razie nieodp豉tnego przej璚ia, na podstawie obowi您uj帷ych ustaw, okre郵onego sk豉dnika mienia od pa雟twowej osoby prawnej na rzecz Skarbu Pa雟twa, ten ostatni odpowiada solidarnie z osob prawn za zobowi您ania powsta貫 w okresie, gdy sk豉dnik stanowi w豉sno嗆 danej osoby prawnej, do wysoko軼i warto軼i tego sk豉dnika ustalonej wed逝g stanu z chwili przej璚ia, a wed逝g cen z chwili zap豉ty.

 3. Przepisy  1 i 2 stosuje si odpowiednio do odpowiedzialno軼i jednostek samorz康u terytorialnego i samorz康owych os鏏 prawnych.

Art. 41. Je瞠li ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej, siedzib osoby prawnej jest miejscowo嗆, w kt鏎ej ma siedzib jej organ zarz康zaj帷y.

Art. 42.   1. Je瞠li osoba prawna nie mo瞠 prowadzi swoich spraw z braku powo豉nych do tego organ闚, s康 ustanawia dla niej kuratora.

 2. Kurator powinien postara si niezw這cznie o powo豉nie organ闚 osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidacj.

Art. 43. Przepisy o ochronie d鏏r osobistych os鏏 fizycznych stosuje si odpowiednio do os鏏 prawnych.

DZIA III

Przedsi瑿iorcy i ich oznaczenia

Art. 431. Przedsi瑿iorc jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o kt鏎ej mowa w art. 331  1, prowadz帷a we w豉snym imieniu dzia豉lno嗆 gospodarcz lub zawodow.

Art. 432.  1. Przedsi瑿iorca dzia豉 pod firm.

 2. Firm ujawnia si we w豉軼iwym rejestrze, chyba 瞠 przepisy odr瑿ne stanowi inaczej.

Art. 433.  1. Firma przedsi瑿iorcy powinna si odr騜nia dostatecznie od firm innych przedsi瑿iorc闚 prowadz帷ych dzia豉lno嗆 na tym samym rynku.

 2. Firma nie mo瞠 wprowadza w b陰d, w szczeg鏊no軼i co do osoby przedsi瑿iorcy, przedmiotu dzia豉lno軼i przedsi瑿iorcy, miejsca dzia豉lno軼i, 廝鏚e zaopatrzenia.

Art. 434. Firm osoby fizycznej jest jej imi i nazwisko. Nie wyklucza to w陰czenia do firmy pseudonimu lub okre郵e wskazuj帷ych na przedmiot dzia豉lno軼i przedsi瑿iorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych okre郵e dowolnie obranych.

Art. 435.  1. Firm osoby prawnej jest jej nazwa.

 2. Firma zawiera okre郵enie formy prawnej osoby prawnej, kt鏎e mo瞠 by podane w skr鏂ie, a ponadto mo瞠 wskazywa na przedmiot dzia豉lno軼i, siedzib tej osoby oraz inne okre郵enia dowolnie obrane.

 3. Firma osoby prawnej mo瞠 zawiera nazwisko lub pseudonim osoby fizycznej, je瞠li s逝篡 to ukazaniu zwi您k闚 tej osoby z powstaniem lub dzia豉lno軼i przedsi瑿iorcy. Umieszczenie w firmie nazwiska albo pseudonimu osoby fizycznej wymaga pisemnej zgody tej osoby, a w razie jej 鄉ierci - zgody jej ma鹵onka i dzieci.

 4. Przedsi瑿iorca mo瞠 pos逝giwa si skr鏒em firmy. Przepis art. 432  2 stosuje si odpowiednio.

Art. 436. Firma oddzia逝 osoby prawnej zawiera pe軟 nazw tej osoby oraz okre郵enie „oddzia" ze wskazaniem miejscowo軼i, w kt鏎ej oddzia ma siedzib.

Art. 437. Zmiana firmy wymaga ujawnienia w rejestrze. W razie przekszta販enia osoby prawnej mo積a zachowa jej dotychczasow firm z wyj徠kiem okre郵enia wskazuj帷ego form prawn osoby prawnej, je瞠li uleg豉 ona zmianie. To samo dotyczy przekszta販enia sp馧ki osobowej.

Art. 438.  1. W przypadku utraty cz這nkostwa przez wsp鏊nika, kt鏎ego nazwisko by這 umieszczone w firmie, sp馧ka mo瞠 zachowa w swej firmie nazwisko by貫go wsp鏊nika tylko za wyra穎n na pi鄉ie jego zgod, a w razie jego 鄉ierci - za zgod jego ma鹵onka i dzieci.

 2. Przepis  1 stosuje si odpowiednio w wypadku kontynuowania dzia豉lno軼i gospodarczej osoby fizycznej przez inn osob fizyczn b璠帷 jej nast瘼c prawnym.

 3. Kto nabywa przedsi瑿iorstwo, mo瞠 je nadal prowadzi pod dotychczasow nazw. Powinien jednak umie軼i dodatek wskazuj帷y firm lub nazwisko nabywcy, chyba 瞠 strony postanowi造 inaczej.

Art. 439.  1. Firma nie mo瞠 by zbyta.

 2. Przedsi瑿iorca mo瞠 upowa積i innego przedsi瑿iorc do korzystania ze swej firmy, je瞠li nie wprowadza to w b陰d.

Art. 4310. Przedsi瑿iorca, kt鏎ego prawo do firmy zosta這 zagro穎ne cudzym dzia豉niem, mo瞠 膨da zaniechania tego dzia豉nia, chyba 瞠 nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia mo瞠 on tak瞠 膨da usuni璚ia jego skutk闚, z這瞠nia o鈍iadczenia lub o鈍iadcze w odpowiedniej tre軼i i formie, naprawienia na zasadach og鏊nych szkody maj徠kowej lub wydania korzy軼i uzyskanej przez osob, kt鏎a dopu軼i豉 si naruszenia.

TYTU III

Mienie

Art. 44. Mieniem jest w豉sno嗆 i inne prawa maj徠kowe.

Art. 441.  1. W豉sno嗆 i inne prawa maj徠kowe, stanowi帷e mienie pa雟twowe, przys逝guj Skarbowi Pa雟twa albo innym pa雟twowym osobom prawnym.

 2. Uprawnienia maj徠kowe Skarbu Pa雟twa wzgl璠em pa雟twowych os鏏 prawnych okre郵aj odr瑿ne przepisy, w szczeg鏊no軼i reguluj帷e ich ustr鎩.

Art. 45. Rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu s tylko przedmioty materialne.

Art. 46.   1. Nieruchomo軼iami s cz窷ci powierzchni ziemskiej stanowi帷e odr瑿ny przedmiot w豉sno軼i (grunty), jak r闚nie budynki trwale z gruntem zwi您ane lub cz窷ci takich budynk闚, je瞠li na mocy przepis闚 szczeg鏊nych stanowi odr瑿ny od gruntu przedmiot w豉sno軼i.

 2. Prowadzenie ksi庵 wieczystych reguluj odr瑿ne przepisy.

Art. 461. Nieruchomo軼iami rolnymi (gruntami rolnymi) s nieruchomo軼i, kt鏎e s lub mog by wykorzystywane do prowadzenia dzia豉lno軼i wytw鏎czej w rolnictwie w zakresie produkcji ro郵innej i zwierz璚ej, nie wy陰czaj帷 produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Art. 47.   1. Cz窷 sk豉dowa rzeczy nie mo瞠 by odr瑿nym przedmiotem w豉sno軼i i innych praw rzeczowych.

 2. Cz窷ci sk豉dow rzeczy jest wszystko, co nie mo瞠 by od niej od陰czone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany ca這軼i albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu od陰czonego.

 3. Przedmioty po陰czone z rzecz tylko dla przemijaj帷ego u篡tku nie stanowi jej cz窷ci sk豉dowych.

Art. 48. Z zastrze瞠niem wyj徠k闚 w ustawie przewidzianych, do cz窷ci sk豉dowych gruntu nale膨 w szczeg鏊no軼i budynki i inne urz康zenia trwale z gruntem zwi您ane, jak r闚nie drzewa i inne ro郵iny od chwili zasadzenia lub zasiania.

Art. 49. Urz康zenia s逝膨ce do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, pr康u elektrycznego oraz inne urz康zenia podobne nie nale膨 do cz窷ci sk豉dowych gruntu lub budynku, je瞠li wchodz w sk豉d przedsi瑿iorstwa lub zak豉du.

Art. 50. Za cz窷ci sk豉dowe nieruchomo軼i uwa瘸 si tak瞠 prawa zwi您ane z jej w豉sno軼i.

Art. 51.   1. Przynale積o軼iami s rzeczy ruchome potrzebne do korzystania z innej rzeczy (rzeczy g堯wnej) zgodnie z jej przeznaczeniem, je瞠li pozostaj z ni w faktycznym zwi您ku odpowiadaj帷ym temu celowi.

 2. Nie mo瞠 by przynale積o軼i rzecz nie nale膨ca do w豉軼iciela rzeczy g堯wnej.

 3. Przynale積o嗆 nie traci tego charakteru przez przemijaj帷e pozbawienie jej faktycznego zwi您ku z rzecz g堯wn.

Art. 52. Czynno嗆 prawna maj帷a za przedmiot rzecz g堯wn odnosi skutek tak瞠 wzgl璠em przynale積o軼i, chyba 瞠 co innego wynika z tre軼i czynno軼i albo z przepis闚 szczeg鏊nych.

Art. 53.   1. Po篡tkami naturalnymi rzeczy s jej p這dy i inne od陰czone od niej cz窷ci sk豉dowe, o ile wed逝g zasad prawid這wej gospodarki stanowi normalny doch鏚 z rzeczy.

 2. Po篡tkami cywilnymi rzeczy s dochody, kt鏎e rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego.

Art. 54. Po篡tkami prawa s dochody, kt鏎e prawo to przynosi zgodnie ze swym spo貫czno-gospodarczym przeznaczeniem.

Art. 55.   1. Uprawnionemu do pobierania po篡tk闚 przypadaj po篡tki naturalne, kt鏎e zosta造 od陰czone od rzeczy w czasie trwania jego uprawnienia, a po篡tki cywilne - w stosunku do czasu trwania tego uprawnienia.

 2. Je瞠li uprawniony do pobierania po篡tk闚 poczyni nak豉dy w celu uzyskania po篡tk闚, kt鏎e przypad造 innej osobie, nale篡 mu si od niej wynagrodzenie za te nak豉dy. Wynagrodzenie nie mo瞠 przenosi warto軼i po篡tk闚.

Art. 551. Przedsi瑿iorstwo jest zorganizowanym zespo貫m sk豉dnik闚 niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia dzia豉lno軼i gospodarczej.

Obejmuje ono w szczeg鏊no軼i:

1) oznaczenie indywidualizuj帷e przedsi瑿iorstwo lub jego wyodr瑿nione cz窷ci (nazwa przedsi瑿iorstwa);

2) w豉sno嗆 nieruchomo軼i lub ruchomo軼i, w tym urz康ze, materia堯w, towar闚 i wyrob闚, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomo軼i lub ruchomo軼i;

3) prawa wynikaj帷e z um闚 najmu i dzier瘸wy nieruchomo軼i lub ruchomo軼i oraz prawa do korzystania z nieruchomo軼i lub ruchomo軼i wynikaj帷e z innych stosunk闚 prawnych;

4) wierzytelno軼i, prawa z papier闚 warto軼iowych i 鈔odki pieni篹ne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa w豉sno軼i przemys這wej;

7) maj徠kowe prawa autorskie i maj徠kowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsi瑿iorstwa;

9) ksi璕i i dokumenty zwi您ane z prowadzeniem dzia豉lno軼i gospodarczej.

Art. 552. Czynno嗆 prawna maj帷a za przedmiot przedsi瑿iorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w sk豉d przedsi瑿iorstwa, chyba 瞠 co innego wynika z tre軼i czynno軼i prawnej albo z przepis闚 szczeg鏊nych.

Art. 553. Za gospodarstwo rolne uwa瘸 si grunty rolne wraz z gruntami le郾ymi, budynkami lub ich cz窷ciami, urz康zeniami i inwentarzem, je瞠li stanowi lub mog stanowi zorganizowan ca這嗆 gospodarcz, oraz prawami zwi您anymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Art. 554. Nabywca przedsi瑿iorstwa lub gospodarstwa rolnego jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywc za jego zobowi您ania zwi您ane z prowadzeniem przedsi瑿iorstwa lub gospodarstwa, chyba 瞠 w chwili nabycia nie wiedzia o tych zobowi您aniach, mimo zachowania nale篡tej staranno軼i. Odpowiedzialno嗆 nabywcy ogranicza si do warto軼i nabytego przedsi瑿iorstwa lub gospodarstwa wed逝g stanu w chwili nabycia, a wed逝g cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Odpowiedzialno軼i tej nie mo積a bez zgody wierzyciela wy陰czy ani ograniczy.

TYTU IV

Czynno軼i prawne

DZIA I

Przepisy og鏊ne

Art. 56. Czynno嗆 prawna wywo逝je nie tylko skutki w niej wyra穎ne, lecz r闚nie te, kt鏎e wynikaj z ustawy, z zasad wsp馧篡cia spo貫cznego i z ustalonych zwyczaj闚.

Art. 57.   1. Nie mo積a przez czynno嗆 prawn wy陰czy ani ograniczy uprawnienia do przeniesienia, obci捫enia, zmiany lub zniesienia prawa, je瞠li wed逝g ustawy prawo to jest zbywalne.

 2. Przepis powy窺zy nie wy陰cza dopuszczalno軼i zobowi您ania, 瞠 uprawniony nie dokona oznaczonych rozporz康ze prawem.

Art. 58.   1. Czynno嗆 prawna sprzeczna z ustaw albo maj帷a na celu obej軼ie ustawy jest niewa積a, chyba 瞠 w豉軼iwy przepis przewiduje inny skutek, w szczeg鏊no軼i ten, i na miejsce niewa積ych postanowie czynno軼i prawnej wchodz odpowiednie przepisy ustawy.

 2. Niewa積a jest czynno嗆 prawna sprzeczna z zasadami wsp馧篡cia spo貫cznego.

 3. Je瞠li niewa積o軼i jest dotkni皻a tylko cz窷 czynno軼i prawnej, czynno嗆 pozostaje w mocy co do pozosta造ch cz窷ci, chyba 瞠 z okoliczno軼i wynika, i bez postanowie dotkni皻ych niewa積o軼i czynno嗆 nie zosta豉by dokonana.

Art. 59. W razie zawarcia umowy, kt鏎ej wykonanie czyni ca趾owicie lub cz窷ciowo niemo磧iwym zado嗆uczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta mo瞠 膨da uznania umowy za bezskuteczn w stosunku do niej, je瞠li strony o jej roszczeniu wiedzia造 albo je瞠li umowa by豉 nieodp豉tna. Uznania umowy za bezskuteczn nie mo積a 膨da po up造wie roku od jej zawarcia.

Art. 60. Z zastrze瞠niem wyj徠k闚 w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonuj帷ej czynno軼i prawnej mo瞠 by wyra穎na przez ka盥e zachowanie si tej osoby, kt鏎e ujawnia jej wol w spos鏏 dostateczny, w tym r闚nie przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (o鈍iadczenie woli).

Art. 61.  1. O鈍iadczenie woli, kt鏎e ma by z這穎ne innej osobie, jest z這穎ne z chwil, gdy dosz這 do niej w taki spos鏏, 瞠 mog豉 zapozna si z jego tre軼i. Odwo豉nie takiego o鈍iadczenia jest skuteczne, je瞠li dosz這 jednocze郾ie z tym o鈍iadczeniem lub wcze郾iej.

 2. O鈍iadczenie woli wyra穎ne w postaci elektronicznej jest z這穎ne innej osobie z chwil, gdy wprowadzono je do 鈔odka komunikacji elektronicznej w taki spos鏏, 瞠by osoba ta mog豉 zapozna si z jego tre軼i.

Art. 62. O鈍iadczenie woli, kt鏎e ma by z這穎ne innej osobie, nie traci mocy wskutek tego, 瞠 zanim do tej osoby dosz這, sk豉daj帷y je zmar lub utraci zdolno嗆 do czynno軼i prawnych, chyba 瞠 co innego wynika z tre軼i o鈍iadczenia, z ustawy lub z okoliczno軼i.

Art. 63.   1. Je瞠li do dokonania czynno軼i prawnej potrzebna jest zgoda osoby trzeciej, osoba ta mo瞠 wyrazi zgod tak瞠 przed z這瞠niem o鈍iadczenia przez osoby dokonywaj帷e czynno軼i albo po jego z這瞠niu. Zgoda wyra穎na po z這瞠niu o鈍iadczenia ma moc wsteczn od jego daty.

 2. Je瞠li do wa積o軼i czynno軼i prawnej wymagana jest forma szczeg鏊na, o鈍iadczenie obejmuj帷e zgod osoby trzeciej powinno by z這穎ne w tej samej formie.

Art. 64. Prawomocne orzeczenie s康u, stwierdzaj帷e obowi您ek danej osoby do z這瞠nia oznaczonego o鈍iadczenia woli, zast瘼uje to o鈍iadczenie.

Art. 65.   1. O鈍iadczenie woli nale篡 tak t逝maczy, jak tego wymagaj ze wzgl璠u na okoliczno軼i, w kt鏎ych z這穎ne zosta這, zasady wsp馧篡cia spo貫cznego oraz ustalone zwyczaje.

 2. W umowach nale篡 raczej bada, jaki by zgodny zamiar stron i cel umowy, ani瞠li opiera si na jej dos這wnym brzmieniu.

DZIA II

Zawarcie umowy

Art. 66.   1. O鈍iadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofert, je瞠li okre郵a istotne postanowienia tej umowy.

 2. Je瞠li oferent nie oznaczy w ofercie terminu, w ci庵u kt鏎ego oczekiwa b璠zie odpowiedzi, oferta z這穎na w obecno軼i drugiej strony albo za pomoc 鈔odka bezpo鈔edniego porozumiewania si na odleg這嗆 przestaje wi您a, gdy nie zostanie przyj皻a niezw這cznie; z這穎na w inny spos鏏 przestaje wi您a z up造wem czasu, w kt鏎ym sk豉daj帷y ofert m鏬 w zwyk造m toku czynno軼i otrzyma odpowied wys豉n bez nieuzasadnionego op騧nienia.

Art. 661.  1. Oferta z這穎na w postaci elektronicznej wi捫e sk豉daj帷ego, je瞠li druga strona niezw這cznie potwierdzi jej otrzymanie.

 2. Przedsi瑿iorca sk豉daj帷y ofert w postaci elektronicznej jest obowi您any przed zawarciem umowy poinformowa drug stron w spos鏏 jednoznaczny i zrozumia造 o:

1) czynno軼iach technicznych sk豉daj帷ych si na procedur zawarcia umowy;

2) skutkach prawnych potwierdzenia przez drug stron otrzymania oferty;

3) zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczania i udost瘼niania przez przedsi瑿iorc drugiej stronie tre軼i zawieranej umowy;

4) metodach i 鈔odkach technicznych s逝膨cych wykrywaniu i korygowaniu b喚d闚 we wprowadzanych danych, kt鏎e jest obowi您any udost瘼ni drugiej stronie;

5) j瞛ykach, w kt鏎ych umowa mo瞠 by zawarta;

6) kodeksach etycznych, kt鏎e stosuje, oraz o ich dost瘼no軼i w postaci elektronicznej.

 3. Przepis  2 stosuje si odpowiednio, je瞠li przedsi瑿iorca zaprasza drug stron do rozpocz璚ia negocjacji, sk豉dania ofert albo do zawarcia umowy w inny spos鏏.

 4. Przepisy  1-3 nie maj zastosowania do zawierania um闚 za pomoc poczty elektronicznej albo podobnych 鈔odk闚 indywidualnego porozumiewania si na odleg這嗆. Nie stosuje si ich tak瞠 w stosunkach mi璠zy przedsi瑿iorcami, je瞠li strony tak postanowi造.

Art. 662.  1. W stosunkach mi璠zy przedsi瑿iorcami oferta mo瞠 by odwo豉na przed zawarciem umowy, je瞠li o鈍iadczenie o odwo豉niu zosta這 z這穎ne drugiej stronie przed wys豉niem przez ni o鈍iadczenia o przyj璚iu oferty.

 2. Jednak瞠 oferty nie mo積a odwo豉, je瞠li wynika to z jej tre軼i lub okre郵ono w niej termin przyj璚ia.

Art. 67. Je瞠li o鈍iadczenie o przyj璚iu oferty nadesz這 z op騧nieniem, lecz z jego tre軼i lub z okoliczno軼i wynika, 瞠 zosta這 wys豉ne w czasie w豉軼iwym, umowa dochodzi do skutku, chyba 瞠 sk豉daj帷y ofert zawiadomi niezw這cznie drug stron, i wskutek op騧nienia odpowiedzi poczytuje umow za nie zawart.

Art. 68. Przyj璚ie oferty dokonane z zastrze瞠niem zmiany lub uzupe軟ienia jej tre軼i poczytuje si za now ofert.

Art. 681. 1. W stosunkach mi璠zy przedsi瑿iorcami odpowied na ofert z zastrze瞠niem zmian lub uzupe軟ie niezmieniaj帷ych istotnie tre軼i oferty poczytuje si za jej przyj璚ie. W takim wypadku strony wi捫e umowa o tre軼i okre郵onej w ofercie, z uwzgl璠nieniem zastrze瞠 zawartych w odpowiedzi na ni.

2. Przepisu paragrafu poprzedzaj帷ego nie stosuje si, je瞠li w tre軼i oferty wskazano, 瞠 mo瞠 ona by przyj皻a jedynie bez zastrze瞠, albo gdy oferent niezw這cznie sprzeciwi si w陰czeniu zastrze瞠 do umowy, albo gdy druga strona w odpowiedzi na ofert uzale積i豉 jej przyj璚ie od zgody oferenta na w陰czenie zastrze瞠 do umowy, a zgody tej niezw這cznie nie otrzyma豉.

Art. 682. Je瞠li przedsi瑿iorca otrzyma od osoby, z kt鏎 pozostaje w sta造ch stosunkach gospodarczych, ofert zawarcia umowy w ramach swej dzia豉lno軼i, brak niezw這cznej odpowiedzi poczytuje si za przyj璚ie oferty.

Art. 69.  Je瞠li wed逝g ustalonego w danych stosunkach zwyczaju lub wed逝g tre軼i oferty doj軼ie do sk豉daj帷ego ofert o鈍iadczenia drugiej strony o jej przyj璚iu nie jest wymagane, w szczeg鏊no軼i je瞠li sk豉daj帷y ofert 膨da niezw這cznego wykonania umowy, umowa dochodzi do skutku, skoro druga strona w czasie w豉軼iwym przyst徙i do jej wykonania; w przeciwnym razie oferta przestaje wi您a.

Art. 70.  1. W razie w徠pliwo軼i umow poczytuje si za zawart w chwili otrzymania przez sk豉daj帷ego ofert o鈍iadczenia o jej przyj璚iu, a je瞠li doj軼ie do sk豉daj帷ego ofert o鈍iadczenia o jej przyj璚iu nie jest wymagane - w chwili przyst徙ienia przez drug stron do wykonania umowy.

 2. W razie w徠pliwo軼i umow poczytuje si za zawart w miejscu otrzymania przez sk豉daj帷ego ofert o鈍iadczenia o jej przyj璚iu, a je瞠li doj軼ie do sk豉daj帷ego ofert o鈍iadczenia o jej przyj璚iu nie jest wymagane albo oferta jest sk豉dana w postaci elektronicznej - w miejscu zamieszkania albo w siedzibie sk豉daj帷ego ofert w chwili zawarcia umowy.

Art. 701.  1. Umowa mo瞠 by zawarta w drodze aukcji albo przetargu.

 2. W og這szeniu aukcji albo przetargu nale篡 okre郵i czas, miejsce, przedmiot oraz warunki aukcji albo przetargu albo wskaza spos鏏 udost瘼nienia tych warunk闚.

 3. Og這szenie, a tak瞠 warunki aukcji albo przetargu mog by zmienione lub odwo豉ne tylko wtedy, gdy zastrze穎no to w ich tre軼i.

 4. Organizator od chwili udost瘼nienia warunk闚, a oferent od chwili z這瞠nia oferty zgodnie z og這szeniem aukcji albo przetargu s obowi您ani post瘼owa zgodnie z postanowieniami og這szenia, a tak瞠 warunk闚 aukcji albo przetargu.

Art. 702.  1. Oferta z這穎na w toku aukcji przestaje wi您a, gdy inny uczestnik aukcji (licytant) z這篡 ofert korzystniejsz, chyba 瞠 w warunkach aukcji zastrze穎no inaczej.

 2. Zawarcie umowy w wyniku aukcji nast瘼uje z chwil udzielenia przybicia.

 3. Je瞠li wa積o嗆 umowy zale篡 od spe軟ienia szczeg鏊nych wymaga przewidzianych w ustawie, zar闚no organizator aukcji, jak i jej uczestnik, kt鏎ego oferta zosta豉 przyj皻a, mog dochodzi zawarcia umowy.

Art. 703.  1. Oferta z這穎na w toku przetargu przestaje wi您a, gdy zosta豉 wybrana inna oferta albo gdy przetarg zosta zamkni皻y bez wybrania kt鏎ejkolwiek z ofert, chyba 瞠 w warunkach przetargu zastrze穎no inaczej.

 2. Organizator jest obowi您any niezw這cznie powiadomi na pi鄉ie uczestnik闚 przetargu o jego wyniku albo o zamkni璚iu przetargu bez dokonania wyboru.

 3. Do ustalenia chwili zawarcia umowy w drodze przetargu stosuje si przepisy dotycz帷e przyj璚ia oferty, chyba 瞠 w warunkach przetargu zastrze穎no inaczej. Przepis art. 702  3 stosuje si odpowiednio.

Art. 704. 1. W warunkach aukcji albo przetargu mo積a zastrzec, 瞠 przyst瘼uj帷y do aukcji albo przetargu powinien, pod rygorem niedopuszczenia do nich, wp豉ci organizatorowi okre郵on sum albo ustanowi odpowiednie zabezpieczenie jej zap豉ty (wadium).

 2. Je瞠li uczestnik aukcji albo przetargu, mimo wyboru jego oferty, uchyla si od zawarcia umowy, kt鏎ej wa積o嗆 zale篡 od spe軟ienia szczeg鏊nych wymaga przewidzianych w ustawie, organizator aukcji albo przetargu mo瞠 pobran sum zachowa albo dochodzi zaspokojenia z przedmiotu zabezpieczenia. W pozosta造ch wypadkach zap豉cone wadium nale篡 niezw這cznie zwr鏂i, a ustanowione zabezpieczenie wygasa. Je瞠li organizator aukcji albo przetargu uchyla si od zawarcia umowy, ich uczestnik, kt鏎ego oferta zosta豉 wybrana, mo瞠 膨da zap豉ty podw鎩nego wadium albo naprawienia szkody.

Art. 705.  1. Organizator oraz uczestnik aukcji albo przetargu mo瞠 膨da uniewa積ienia zawartej umowy, je瞠li strona tej umowy, inny uczestnik lub osoba dzia豉j帷a w porozumieniu z nimi wp造n窸a na wynik aukcji albo przetargu w spos鏏 sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami. Je瞠li umowa zosta豉 zawarta na cudzy rachunek, jej uniewa積ienia mo瞠 膨da tak瞠 ten, na czyj rachunek umowa zosta豉 zawarta, lub daj帷y zlecenie.

2. Uprawnienie powy窺ze wygasa z up造wem miesi帷a od dnia, w kt鏎ym uprawniony dowiedzia si o istnieniu przyczyny uniewa積ienia, nie p騧niej jednak ni z up造wem roku od dnia zawarcia umowy.

Art. 71.  Og這szenia, reklamy, cenniki i inne informacje, skierowane do og馧u lub do poszczeg鏊nych os鏏, poczytuje si w razie w徠pliwo軼i nie za ofert, lecz za zaproszenie do zawarcia umowy.

Art. 72.  1. Je瞠li strony prowadz negocjacje w celu zawarcia oznaczonej umowy, umowa zostaje zawarta, gdy strony dojd do porozumienia co do wszystkich jej postanowie, kt鏎e by造 przedmiotem negocjacji.

 2. Strona, kt鏎a rozpocz窸a lub prowadzi豉 negocjacje z naruszeniem dobrych obyczaj闚, w szczeg鏊no軼i bez zamiaru zawarcia umowy, jest obowi您ana do naprawienia szkody, jak druga strona ponios豉 przez to, 瞠 liczy豉 na zawarcie umowy.

Art. 721. 1. Je瞠li w toku negocjacji strona udost瘼ni豉 informacje z zastrze瞠niem poufno軼i, druga strona jest obowi您ana do nieujawniania i nieprzekazywania ich innym osobom oraz do niewykorzystywania tych informacji dla w豉snych cel闚, chyba 瞠 strony uzgodni造 inaczej.

2. W razie niewykonania lub nienale篡tego wykonania obowi您k闚, o kt鏎ych mowa w 1, uprawniony mo瞠 膨da od drugiej strony naprawienia szkody albo wydania uzyskanych przez ni korzy軼i.

DZIA III

Forma czynno軼i prawnych

Art. 73.   1. Je瞠li ustawa zastrzega dla czynno軼i prawnej form pisemn, czynno嗆 dokonana bez zachowania zastrze穎nej formy jest niewa積a tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor niewa積o軼i.

 2. Je瞠li ustawa zastrzega dla czynno軼i prawnej inn form szczeg鏊n, czynno嗆 dokonana bez zachowania tej formy jest niewa積a. Nie dotyczy to jednak wypadk闚, gdy zachowanie formy szczeg鏊nej jest zastrze穎ne jedynie dla wywo豉nia okre郵onych skutk闚 czynno軼i prawnej.

Art. 74.  1. Zastrze瞠nie formy pisemnej bez rygoru niewa積o軼i ma ten skutek, 瞠 w razie niezachowania zastrze穎nej formy nie jest w sporze dopuszczalny dow鏚 ze 鈍iadk闚 ani dow鏚 z przes逝chania stron na fakt dokonania czynno軼i. Przepisu tego nie stosuje si, gdy zachowanie formy pisemnej jest zastrze穎ne jedynie dla wywo豉nia okre郵onych skutk闚 czynno軼i prawnej.

 2. Jednak瞠 mimo niezachowania formy pisemnej przewidzianej dla cel闚 dowodowych, dow鏚 ze 鈍iadk闚 lub dow鏚 z przes逝chania stron jest dopuszczalny, je瞠li obie strony wyra膨 na to zgod, je瞠li 膨da tego konsument w sporze z przedsi瑿iorc albo je瞠li fakt dokonania czynno軼i prawnej b璠zie uprawdopodobniony za pomoc pisma.

 3. Przepis闚 o formie pisemnej przewidzianej dla cel闚 dowodowych nie stosuje si do czynno軼i prawnych w stosunkach mi璠zy przedsi瑿iorcami.

Art. 75.   (uchylony).

Art. 751.  1. Zbycie lub wydzier瘸wienie przedsi瑿iorstwa albo ustanowienie na nim u篡tkowania powinno by dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie po鈍iadczonymi.

 2. Zbycie przedsi瑿iorstwa nale膨cego do osoby wpisanej do rejestru powinno by wpisane do rejestru.

 3. Przepis  2 stosuje si odpowiednio w wypadku wydzier瘸wienia przedsi瑿iorstwa lub ustanowienia na nim u篡tkowania.

 4. Przepisy powy窺ze nie uchybiaj przepisom o formie czynno軼i prawnych dotycz帷ych nieruchomo軼i.

Art. 76. Je瞠li strony zastrzeg造 w umowie, 瞠 okre郵ona czynno嗆 prawna mi璠zy nimi powinna by dokonana w szczeg鏊nej formie, czynno嗆 ta dochodzi do skutku tylko przy zachowaniu zastrze穎nej formy. Jednak瞠 gdy strony zastrzeg造 dokonanie czynno軼i w formie pisemnej, nie okre郵aj帷 skutk闚 niezachowania tej formy, poczytuje si w razie w徠pliwo軼i, 瞠 by豉 ona zastrze穎na wy陰cznie dla cel闚 dowodowych.

Art. 77.   1. Uzupe軟ienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jak ustawa lub strony przewidzia造 w celu jej zawarcia.

 2. Je瞠li umowa zosta豉 zawarta w formie pisemnej, jej rozwi您anie za zgod obu stron, jak r闚nie odst徙ienie od niej albo jej wypowiedzenie powinno by stwierdzone pismem.

 3. Je瞠li umowa zosta豉 zawarta w innej formie szczeg鏊nej, jej rozwi您anie za zgod obu stron wymaga zachowania takiej formy, jak ustawa lub strony przewidzia造 w celu jej zawarcia; natomiast odst徙ienie od umowy albo jej wypowiedzenie powinno by stwierdzone pismem.

Art. 771. W wypadku gdy umow zawart pomi璠zy przedsi瑿iorcami bez zachowania formy pisemnej jedna strona niezw這cznie potwierdzi w pi鄉ie skierowanym do drugiej strony, a pismo to zawiera zmiany lub uzupe軟ienia umowy, niezmieniaj帷e istotnie jej tre軼i, strony wi捫e umowa o tre軼i okre郵onej w pi鄉ie potwierdzaj帷ym, chyba 瞠 druga strona niezw這cznie si temu sprzeciwi豉 na pi鄉ie.

Art. 78.  1. Do zachowania pisemnej formy czynno軼i prawnej wystarcza z這瞠nie w豉snor璚znego podpisu na dokumencie obejmuj帷ym tre嗆 o鈍iadczenia woli. Do zawarcia umowy wystarcza wymiana dokument闚 obejmuj帷ych tre嗆 o鈍iadcze woli, z kt鏎ych ka盥y jest podpisany przez jedn ze stron, lub dokument闚, z kt鏎ych ka盥y obejmuje tre嗆 o鈍iadczenia woli jednej ze stron i jest przez ni podpisany.

 2. O鈍iadczenie woli z這穎ne w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy wa積ego kwalifikowanego certyfikatu jest r闚nowa積e z o鈍iadczeniem woli z這穎nym w formie pisemnej.

Art. 79. Osoba nie mog帷a pisa, lecz mog帷a czyta mo瞠 z這篡 o鈍iadczenie woli w formie pisemnej b康 w ten spos鏏, 瞠 uczyni na dokumencie tuszowy odcisk palca, a obok tego odcisku inna osoba wypisze jej imi i nazwisko umieszczaj帷 sw鎩 podpis, b康 te w ten spos鏏, 瞠 zamiast sk豉daj帷ego o鈍iadczenie podpisze si inna osoba, a jej podpis b璠zie po鈍iadczony przez notariusza lub w鎩ta (burmistrza, prezydenta miasta), starost lub marsza趾a wojew鏚ztwa z zaznaczeniem, 瞠 zosta z這穎ny na 篡czenie nie mog帷ego pisa, lecz mog帷ego czyta.

Art. 80. Je瞠li osoba nie mog帷a czyta ma z這篡 o鈍iadczenie woli na pi鄉ie, o鈍iadczenie powinno by z這穎ne w formie aktu notarialnego.

Art. 81.   1. Je瞠li ustawa uzale積ia wa積o嗆 albo okre郵one skutki czynno軼i prawnej od urz璠owego po鈍iadczenia daty, po鈍iadczenie takie jest skuteczne tak瞠 wzgl璠em os鏏 nie uczestnicz帷ych w dokonaniu tej czynno軼i prawnej (data pewna).

 2. Czynno嗆 prawna ma dat pewn tak瞠 w wypadkach nast瘼uj帷ych:

1) w razie stwierdzenia dokonania czynno軼i w jakimkolwiek dokumencie urz璠owym - od daty dokumentu urz璠owego;

2) w razie umieszczenia na obejmuj帷ym czynno嗆 dokumencie jakiejkolwiek wzmianki przez organ pa雟twowy, organ jednostki samorz康u terytorialnego albo przez notariusza - od daty wzmianki.

 3. W razie 鄉ierci jednej z os鏏 podpisanych na dokumencie dat z這瞠nia przez t osob podpisu na dokumencie uwa瘸 si za pewn od daty 鄉ierci tej osoby.

DZIA IV

Wady o鈍iadczenia woli

Art. 82. Niewa積e jest o鈍iadczenie woli z這穎ne przez osob, kt鏎a z jakichkolwiek powod闚 znajdowa豉 si w stanie wy陰czaj帷ym 鈍iadome albo swobodne powzi璚ie decyzji i wyra瞠nie woli. Dotyczy to w szczeg鏊no軼i choroby psychicznej, niedorozwoju umys這wego albo innego, chocia瘺y nawet przemijaj帷ego, zaburzenia czynno軼i psychicznych.

Art. 83.   1. Niewa積e jest o鈍iadczenie woli z這穎ne drugiej stronie za jej zgod dla pozoru. Je瞠li o鈍iadczenie takie zosta這 z這穎ne dla ukrycia innej czynno軼i prawnej, wa積o嗆 o鈍iadczenia ocenia si wed逝g w豉軼iwo軼i tej czynno軼i.

 2. Pozorno嗆 o鈍iadczenia woli nie ma wp造wu na skuteczno嗆 odp豉tnej czynno軼i prawnej, dokonanej na podstawie pozornego o鈍iadczenia, je瞠li wskutek tej czynno軼i osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowi您ku, chyba 瞠 dzia豉豉 w z貫j wierze.

Art. 84.   1. W razie b喚du co do tre軼i czynno軼i prawnej mo積a uchyli si od skutk闚 prawnych swego o鈍iadczenia woli. Je瞠li jednak o鈍iadczenie woli by這 z這穎ne innej osobie, uchylenie si od jego skutk闚 prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy b陰d zosta wywo豉ny przez t osob, chocia瘺y bez jej winy, albo gdy wiedzia豉 ona o b喚dzie lub mog豉 z 豉two軼i b陰d zauwa篡; ograniczenie to nie dotyczy czynno軼i prawnej nieodp豉tnej.

 2. Mo積a powo造wa si tylko na b陰d uzasadniaj帷y przypuszczenie, 瞠 gdyby sk豉daj帷y o鈍iadczenie woli nie dzia豉 pod wp造wem b喚du i ocenia spraw rozs康nie, nie z這篡豚y o鈍iadczenia tej tre軼i (b陰d istotny).

Art. 85. Zniekszta販enie o鈍iadczenia woli przez osob u篡t do jego przes豉nia ma takie same skutki, jak b陰d przy z這瞠niu o鈍iadczenia.

Art. 86.   1. Je瞠li b陰d wywo豉豉 druga strona podst瘼nie, uchylenie si od skutk闚 prawnych o鈍iadczenia woli z這穎nego pod wp造wem b喚du mo瞠 nast徙i tak瞠 wtedy, gdy b陰d nie by istotny, jak r闚nie wtedy, gdy nie dotyczy tre軼i czynno軼i prawnej.

 2. Podst瘼 osoby trzeciej jest jednoznaczny z podst瘼em strony, je瞠li ta o podst瘼ie wiedzia豉 i nie zawiadomi豉 o nim drugiej strony albo je瞠li czynno嗆 prawna by豉 nieodp豉tna.

Art. 87. Kto z這篡 o鈍iadczenie woli pod wp造wem bezprawnej gro嬌y drugiej strony lub osoby trzeciej, ten mo瞠 uchyli si od skutk闚 prawnych swego o鈍iadczenia, je瞠li z okoliczno軼i wynika, 瞠 m鏬 si obawia, i jemu samemu lub innej osobie grozi powa積e niebezpiecze雟two osobiste lub maj徠kowe.

Art. 88.   1. Uchylenie si od skutk闚 prawnych o鈍iadczenia woli, kt鏎e zosta這 z這穎ne innej osobie pod wp造wem b喚du lub gro嬌y, nast瘼uje przez o鈍iadczenie z這穎ne tej osobie na pi鄉ie.

 2. Uprawnienie do uchylenia si wygasa: w razie b喚du - z up造wem roku od jego wykrycia, a w razie gro嬌y - z up造wem roku od chwili, kiedy stan obawy usta.

DZIA V

Warunek

Art. 89. Z zastrze瞠niem wyj徠k闚 w ustawie przewidzianych albo wynikaj帷ych z w豉軼iwo軼i czynno軼i prawnej, powstanie lub ustanie skutk闚 czynno軼i prawnej mo積a uzale積i od zdarzenia przysz貫go i niepewnego (warunek).

Art. 90. Ziszczenie si warunku nie ma mocy wstecznej, chyba 瞠 inaczej zastrze穎no.

Art. 91. Warunkowo uprawniony mo瞠 wykonywa wszelkie czynno軼i, kt鏎e zmierzaj do zachowania jego prawa.

Art. 92.   1. Je瞠li czynno嗆 prawna obejmuj帷a rozporz康zenie prawem zosta豉 dokonana pod warunkiem, p騧niejsze rozporz康zenia tym prawem trac moc z chwil ziszczenia si warunku o tyle, o ile udaremniaj lub ograniczaj skutek ziszczenia si warunku.

 2. Jednak瞠 gdy na podstawie takiego rozporz康zenia osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowi您ku, stosuje si odpowiednio przepisy o ochronie os鏏, kt鏎e w dobrej wierze dokona造 czynno軼i prawnej z osob nieuprawnion do rozporz康zania prawem.

Art. 93.   1. Je瞠li strona, kt鏎ej zale篡 na nieziszczeniu si warunku, przeszkodzi w spos鏏 sprzeczny z zasadami wsp馧篡cia spo貫cznego ziszczeniu si warunku, nast瘼uj skutki takie, jak by warunek si zi軼i.

 2. Je瞠li strona, kt鏎ej zale篡 na ziszczeniu si warunku, doprowadzi w spos鏏 sprzeczny z zasadami wsp馧篡cia spo貫cznego do ziszczenia si warunku, nast瘼uj skutki takie, jak by warunek si nie zi軼i.

Art. 94. Warunek niemo磧iwy, jak r闚nie warunek przeciwny ustawie lub zasadom wsp馧篡cia spo貫cznego poci庵a za sob niewa積o嗆 czynno軼i prawnej, gdy jest zawieszaj帷y; uwa瘸 si za nie zastrze穎ny, gdy jest rozwi您uj帷y.

DZIA VI

Przedstawicielstwo

Rozdzia I.

Przepisy og鏊ne

Art. 95.   1. Z zastrze瞠niem wyj徠k闚 w ustawie przewidzianych albo wynikaj帷ych z w豉軼iwo軼i czynno軼i prawnej, mo積a dokona czynno軼i prawnej przez przedstawiciela.

 2. Czynno嗆 prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania poci庵a za sob skutki bezpo鈔ednio dla reprezentowanego.

Art. 96. Umocowanie do dzia豉nia w cudzym imieniu mo瞠 opiera si na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na o鈍iadczeniu reprezentowanego (pe軟omocnictwo).

Art. 97. Osob czynn w lokalu przedsi瑿iorstwa przeznaczonym do obs逝giwania publiczno軼i poczytuje si w razie w徠pliwo軼i za umocowan do dokonywania czynno軼i prawnych, kt鏎e zazwyczaj bywaj dokonywane z osobami korzystaj帷ymi z us逝g tego przedsi瑿iorstwa.

Rozdzia II.

Pe軟omocnictwo

Art. 98. Pe軟omocnictwo og鏊ne obejmuje umocowanie do czynno軼i zwyk貫go zarz康u. Do czynno軼i przekraczaj帷ych zakres zwyk貫go zarz康u potrzebne jest pe軟omocnictwo okre郵aj帷e ich rodzaj, chyba 瞠 ustawa wymaga pe軟omocnictwa do poszczeg鏊nej czynno軼i.

Art. 99.   1. Je瞠li do wa積o軼i czynno軼i prawnej potrzebna jest szczeg鏊na forma, pe軟omocnictwo do dokonania tej czynno軼i powinno by udzielone w tej samej formie.

 2. Pe軟omocnictwo og鏊ne powinno by pod rygorem niewa積o軼i udzielone na pi鄉ie.

Art. 100. Okoliczno嗆, 瞠 pe軟omocnik jest ograniczony w zdolno軼i do czynno軼i prawnych, nie ma wp造wu na wa積o嗆 czynno軼i dokonanej przez niego w imieniu mocodawcy.

Art. 101.   1. Pe軟omocnictwo mo瞠 by w ka盥ym czasie odwo豉ne, chyba 瞠 mocodawca zrzek si odwo豉nia pe軟omocnictwa z przyczyn uzasadnionych tre軼i stosunku prawnego b璠帷ego podstaw pe軟omocnictwa.

 2. Umocowanie wygasa ze 鄉ierci mocodawcy lub pe軟omocnika, chyba 瞠 w pe軟omocnictwie inaczej zastrze穎no z przyczyn uzasadnionych tre軼i stosunku prawnego b璠帷ego podstaw pe軟omocnictwa.

Art. 102. Po wyga郾i璚iu umocowania pe軟omocnik obowi您any jest zwr鏂i mocodawcy dokument pe軟omocnictwa. Mo瞠 膨da po鈍iadczonego odpisu tego dokumentu; wyga郾i璚ie umocowania powinno by na odpisie zaznaczone.

Art. 103.   1. Je瞠li zawieraj帷y umow jako pe軟omocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, wa積o嗆 umowy zale篡 od jej potwierdzenia przez osob, w kt鏎ej imieniu umowa zosta豉 zawarta.

 2. Druga strona mo瞠 wyznaczy osobie, w kt鏎ej imieniu umowa zosta豉 zawarta, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje si wolna po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu.

 3. W braku potwierdzenia ten, kto zawar umow w cudzym imieniu, obowi您any jest do zwrotu tego, co otrzyma od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, kt鏎 druga strona ponios豉 przez to, 瞠 zawar豉 umow nie wiedz帷 o braku umocowania lub o przekroczeniu jego zakresu.

Art. 104. Jednostronna czynno嗆 prawna dokonana w cudzym imieniu bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu jest niewa積a. Jednak瞠 gdy ten, komu zosta這 z這穎ne o鈍iadczenie woli w cudzym imieniu, zgodzi si na dzia豉nie bez umocowania, stosuje si odpowiednio przepisy o zawarciu umowy bez umocowania.

Art. 105. Je瞠li pe軟omocnik po wyga郾i璚iu umocowania dokona w imieniu mocodawcy czynno軼i prawnej w granicach pierwotnego umocowania, czynno嗆 prawna jest wa積a, chyba 瞠 druga strona o wyga郾i璚iu umocowania wiedzia豉 lub z 豉two軼i mog豉 si dowiedzie.

Art. 106. Pe軟omocnik mo瞠 ustanowi dla mocodawcy innych pe軟omocnik闚 tylko wtedy, gdy umocowanie takie wynika z tre軼i pe軟omocnictwa, z ustawy lub ze stosunku prawnego b璠帷ego podstaw pe軟omocnictwa.

Art. 107. Je瞠li mocodawca ustanowi kilku pe軟omocnik闚 z takim samym zakresem umocowania, ka盥y z nich mo瞠 dzia豉 samodzielnie, chyba 瞠 co innego wynika z tre軼i pe軟omocnictwa. Przepis ten stosuje si odpowiednio do pe軟omocnik闚, kt鏎ych pe軟omocnik sam dla mocodawcy ustanowi.

Art. 108. Pe軟omocnik nie mo瞠 by drug stron czynno軼i prawnej, kt鏎ej dokonywa w imieniu mocodawcy, chyba 瞠 co innego wynika z tre軼i pe軟omocnictwa albo 瞠 ze wzgl璠u na tre嗆 czynno軼i prawnej wy陰czona jest mo磧iwo嗆 naruszenia interes闚 mocodawcy. Przepis ten stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy pe軟omocnik reprezentuje obie strony.

Art. 109. Przepisy dzia逝 niniejszego stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy o鈍iadczenie woli ma by z這穎ne przedstawicielowi.

ROZDZIA III

Prokura

Art. 1091.  1. Prokura jest pe軟omocnictwem udzielonym przez przedsi瑿iorc podlegaj帷ego obowi您kowi wpisu do rejestru przedsi瑿iorc闚, kt鏎e obejmuje umocowanie do czynno軼i s康owych i pozas康owych, jakie s zwi您ane z prowadzeniem przedsi瑿iorstwa.

 2. Nie mo積a ograniczy prokury ze skutkiem wobec os鏏 trzecich, chyba 瞠 przepis szczeg鏊ny stanowi inaczej.

Art. 1092.  1. Prokura powinna by pod rygorem niewa積o軼i udzielona na pi鄉ie. Przepisu art. 99  1 nie stosuje si.

 2. Prokurentem mo瞠 by osoba fizyczna maj帷a pe軟 zdolno嗆 do czynno軼i prawnych.

Art. 1093. Do zbycia przedsi瑿iorstwa, do dokonania czynno軼i prawnej, na podstawie kt鏎ej nast瘼uje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obci捫ania nieruchomo軼i jest wymagane pe軟omocnictwo do poszczeg鏊nej czynno軼i.

Art. 1094.  1. Prokura mo瞠 by udzielona kilku osobom 陰cznie (prokura 陰czna) lub oddzielnie.

 2. Kierowane do przedsi瑿iorcy o鈍iadczenia lub dor璚zenia pism mog by dokonywane wobec jednej z os鏏, kt鏎ym udzielono prokury 陰cznie.

Art. 1095. Prokur mo積a ograniczy do zakresu spraw wpisanych do rejestru oddzia逝 przedsi瑿iorstwa (prokura oddzia這wa).

Art. 1096. Prokura nie mo瞠 by przeniesiona. Prokurent mo瞠 ustanowi pe軟omocnika do poszczeg鏊nej czynno軼i lub pewnego rodzaju czynno軼i.

Art. 1097.  1. Prokura mo瞠 by w ka盥ym czasie odwo豉na.

 2. Prokura wygasa wskutek wykre郵enia przedsi瑿iorcy z rejestru, a tak瞠 og這szenia upad這軼i, otwarcia likwidacji oraz przekszta販enia przedsi瑿iorcy.

 3. Prokura wygasa ze 鄉ierci prokurenta.

 4. 妃ier przedsi瑿iorcy ani utrata przez niego zdolno軼i do czynno軼i prawnych nie powoduje wyga郾i璚ia prokury.

Art. 1098.  1. Udzielenie i wyga郾i璚ie prokury przedsi瑿iorca powinien zg這si do rejestru przedsi瑿iorc闚.

 2. Zg這szenie o udzieleniu prokury powinno okre郵a jej rodzaj, a w przypadku prokury 陰cznej tak瞠 spos鏏 jej wykonywania.

Art. 1099. Prokurent sk豉da w豉snor璚zny podpis zgodnie ze znajduj帷ym si w aktach rejestrowych wzorem podpisu, wraz z dopiskiem wskazuj帷ym na prokur, chyba 瞠 z tre軼i dokumentu wynika, 瞠 dzia豉 jako prokurent.

TYTU V

Termin

Art. 110. Je瞠li ustawa, orzeczenie s康u lub decyzja innego organu pa雟twowego albo czynno嗆 prawna oznacza termin nie okre郵aj帷 sposobu jego obliczania, stosuje si przepisy poni窺ze.

Art. 111.   1. Termin oznaczony w dniach ko鎍zy si z up造wem ostatniego dnia.

 2. Je瞠li pocz徠kiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzgl璠nia si przy obliczaniu terminu dnia, w kt鏎ym to zdarzenie nast徙i這.

Art. 112. Termin oznaczony w tygodniach, miesi帷ach lub latach ko鎍zy si z up造wem dnia, kt鏎y nazw lub dat odpowiada pocz徠kowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesi帷u nie by這 - w ostatnim dniu tego miesi帷a. Jednak瞠 przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin up造wa z pocz徠kiem ostatniego dnia.

Art. 113.   1. Je瞠li termin jest oznaczony na pocz徠ek, 鈔odek lub koniec miesi帷a, rozumie si przez to pierwszy, pi皻nasty lub ostatni dzie miesi帷a.

 2. Termin p馧miesi璚zny jest r闚ny pi皻nastu dniom.

Art. 114. Je瞠li termin jest oznaczony w miesi帷ach lub latach, a ci庵這嗆 terminu nie jest wymagana, miesi帷 liczy si za dni trzydzie軼i, a rok za dni trzysta sze嗆dziesi徠 pi耩.

Art. 115. Je瞠li koniec terminu do wykonania czynno軼i przypada na dzie uznany ustawowo za wolny od pracy, termin up造wa dnia nast瘼nego.

Art. 116.   1. Je瞠li skutki czynno軼i prawnej maj powsta w oznaczonym terminie, stosuje si odpowiednio przepisy o warunku zawieszaj帷ym.

 2. Je瞠li skutki czynno軼i prawnej maj usta w oznaczonym terminie, stosuje si odpowiednio przepisy o warunku rozwi您uj帷ym.

TYTU VI

Przedawnienie roszcze

Art. 117.   1. Z zastrze瞠niem wyj徠k闚 w ustawie przewidzianych, roszczenia maj徠kowe ulegaj przedawnieniu.

 2. Po up造wie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przys逝guje roszczenie, mo瞠 uchyli si od jego zaspokojenia, chyba 瞠 zrzeka si korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednak瞠 zrzeczenie si zarzutu przedawnienia przed up造wem terminu jest niewa積e.

 3. (skre郵ony).

Art. 118. Je瞠li przepis szczeg鏊ny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesi耩, a dla roszcze o 鈍iadczenia okresowe oraz roszcze zwi您anych z prowadzeniem dzia豉lno軼i gospodarczej -- trzy lata.

Art. 119. Terminy przedawnienia nie mog by skracane ani przed逝瘸ne przez czynno嗆 prawn.

Art. 120.   1. Bieg przedawnienia rozpoczyna si od dnia, w kt鏎ym roszczenie sta這 si wymagalne. Je瞠li wymagalno嗆 roszczenia zale篡 od podj璚ia okre郵onej czynno軼i przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna si od dnia, w kt鏎ym roszczenie sta這by si wymagalne, gdyby uprawniony podj掖 czynno嗆 w najwcze郾iej mo磧iwym terminie.

 2. Bieg przedawnienia roszcze o zaniechanie rozpoczyna si od dnia, w kt鏎ym ten, przeciwko komu roszczenie przys逝guje, nie zastosowa si do tre軼i roszczenia.

Art. 121. Bieg przedawnienia nie rozpoczyna si, a rozpocz皻y ulega zawieszeniu:

1) co do roszcze, kt鏎e przys逝guj dzieciom przeciwko rodzicom - przez czas trwania w豉dzy rodzicielskiej;

2) co do roszcze, kt鏎e przys逝guj osobom nie maj帷ym pe軟ej zdolno軼i do czynno軼i prawnych przeciwko osobom sprawuj帷ym opiek lub kuratel - przez czas sprawowania przez te osoby opieki lub kurateli;

3) co do roszcze, kt鏎e przys逝guj jednemu z ma鹵onk闚 przeciwko drugiemu - przez czas trwania ma鹵e雟twa;

4) co do wszelkich roszcze, gdy z powodu si造 wy窺zej uprawniony nie mo瞠 ich dochodzi przed s康em lub innym organem powo豉nym do rozpoznawania spraw danego rodzaju - przez czas trwania przeszkody.

Art. 122.   1. Przedawnienie wzgl璠em osoby, kt鏎a nie ma pe軟ej zdolno軼i do czynno軼i prawnych, nie mo瞠 sko鎍zy si wcze郾iej ni z up造wem lat dw鏂h od ustanowienia dla niej przedstawiciela ustawowego albo od ustania przyczyny jego ustanowienia.

 2. Je瞠li termin przedawnienia jest kr鏒szy ni dwa lata, jego bieg liczy si od dnia ustanowienia przedstawiciela ustawowego albo od dnia, w kt鏎ym usta豉 przyczyna jego ustanowienia.

 3. Przepisy powy窺ze stosuje si odpowiednio do biegu przedawnienia przeciwko osobie, co do kt鏎ej istnieje podstawa do jej ca趾owitego ubezw豉snowolnienia.

Art. 123.   1. Bieg przedawnienia przerywa si:

1) przez ka盥 czynno嗆 przed s康em lub innym organem powo豉nym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszcze danego rodzaju albo przed s康em polubownym, przedsi瞝zi皻 bezpo鈔ednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;

2) przez uznanie roszczenia przez osob, przeciwko kt鏎ej roszczenie przys逝guje,

3) przez wszcz璚ie mediacji.

 2. (skre郵ony).

Art. 124.   1. Po ka盥ym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.

 2. W razie przerwania przedawnienia przez czynno嗆 w post瘼owaniu przed s康em lub innym organem powo豉nym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszcze danego rodzaju albo przed s康em polubownym albo przez wszcz璚ie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dop鏦i post瘼owanie to nie zostanie zako鎍zone.

Art. 125.   1. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem s康u lub innego organu powo豉nego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem s康u polubownego, jak r闚nie roszczenie stwierdzone ugod zawart przed s康em albo przed s康em polubownym albo ugod zawart przed mediatorem i zatwierdzon przez s康, przedawnia si z up造wem lat dziesi璚iu, chocia瘺y termin przedawnienia roszcze tego rodzaju byt kr鏒szy. Je瞠li stwierdzone w ten spos鏏 roszczenie obejmuje 鈍iadczenia okresowe, roszczenie o 鈍iadczenia okresowe nale積e w przysz這軼i ulega przedawnieniu trzyletniemu.

 2. (skre郵ony).

KSI癿A DRUGA

W豉sno嗆 i inne prawa rzeczowe

TYTU I

W豉sno嗆

DZIA I

Przepisy og鏊ne

Art. 126. (skre郵ony).

Art. 127.  (skre郵ony).

Art. 128. (skre郵ony).

Art. 129. (skre郵ony).

Art. 130. (skre郵ony).

Art. 131. (skre郵ony).

Art. 132.  (skre郵ony).

Art. 133.  (skre郵ony).

Art. 134. (skre郵ony).

Art. 135.  (skre郵ony).

Art. 136.  (skre郵ony).

Art. 137. (skre郵ony).

Art. 138. (skre郵ony).

Art. 139. (skre郵ony).  

DZIA II

Tre嗆 i wykonywanie w豉sno軼i

Art. 140. W granicach okre郵onych przez ustawy i zasady wsp馧篡cia spo貫cznego w豉軼iciel mo瞠, z wy陰czeniem innych os鏏, korzysta z rzeczy zgodnie ze spo貫czno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczeg鏊no軼i mo瞠 pobiera po篡tki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach mo瞠 rozporz康za rzecz.

Art. 141. (skre郵ony).

Art. 142.   1. W豉軼iciel nie mo瞠 si sprzeciwi u篡ciu a nawet uszkodzeniu lub zniszczeniu rzeczy przez inn osob, je瞠li to jest konieczne do odwr鏂enia niebezpiecze雟twa gro膨cego bezpo鈔ednio dobrom osobistym tej osoby lub osoby trzeciej. Mo瞠 jednak 膨da naprawienia wynik貫j st康 szkody.

 2. Przepis powy窺zy stosuje si tak瞠 w razie niebezpiecze雟twa gro膨cego dobrom maj徠kowym, chyba 瞠 gro膨ca szkoda jest oczywi軼ie i niewsp馧miernie mniejsza ani瞠li uszczerbek, kt鏎y m鏬豚y ponie嗆 w豉軼iciel wskutek u篡cia, uszkodzenia lub zniszczenia rzeczy.

Art. 143. W granicach okre郵onych przez spo貫czno-gospodarcze przeznaczenie gruntu w豉sno嗆 gruntu rozci庵a si na przestrze nad i pod jego powierzchni. Przepis ten nie uchybia przepisom reguluj帷ym prawa do w鏚.

Art. 144. W豉軼iciel nieruchomo軼i powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywa si od dzia豉, kt鏎e by zak堯ca造 korzystanie z nieruchomo軼i s御iednich ponad przeci皻n miar, wynikaj帷 ze spo貫czno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomo軼i i stosunk闚 miejscowych.

Art. 145.   1. Je瞠li nieruchomo嗆 nie ma odpowiedniego dost瘼u do drogi publicznej lub do nale膨cych do tej nieruchomo軼i budynk闚 gospodarskich, w豉軼iciel mo瞠 膨da od w豉軼icieli grunt闚 s御iednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej s逝瞠bno軼i drogowej (droga konieczna).

 2. Przeprowadzenie drogi koniecznej nast徙i z uwzgl璠nieniem potrzeb nieruchomo軼i nie maj帷ej dost瘼u do drogi publicznej oraz z najmniejszym obci捫eniem grunt闚, przez kt鏎e droga ma prowadzi. Je瞠li potrzeba ustanowienia drogi jest nast瘼stwem sprzeda篡 gruntu lub innej czynno軼i prawnej, a mi璠zy interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, s康 zarz康zi, o ile to jest mo磧iwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, kt鏎e by造 przedmiotem tej czynno軼i prawnej.

 3. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzgl璠nia interes spo貫czno-gospodarczy.

Art. 146. Przepisy Artyku逝 poprzedzaj帷ego stosuje si odpowiednio do samoistnego posiadacza nieruchomo軼i; jednak瞠 posiadacz mo瞠 膨da tylko ustanowienia s逝瞠bno軼i osobistej.

Art. 147. W豉軼icielowi nie wolno dokonywa rob鏒 ziemnych w taki spos鏏, 瞠by to grozi這 nieruchomo軼iom s御iednim utrat oparcia.

Art. 148. Owoce opad貫 z drzewa lub krzewu na grunt s御iedni stanowi jego po篡tki. Przepisu tego nie stosuje si, gdy grunt s御iedni jest przeznaczony na u篡tek publiczny.

Art. 149. W豉軼iciel gruntu mo瞠 wej嗆 na grunt s御iedni w celu usuni璚ia zwieszaj帷ych si z jego drzew ga喚zi lub owoc闚. W豉軼iciel s御iedniego gruntu mo瞠 jednak 膨da naprawienia wynik貫j st康 szkody.

Art. 150. W豉軼iciel gruntu mo瞠 obci望 i zachowa dla siebie korzenie przechodz帷e z s御iedniego gruntu. To samo dotyczy ga喚zi i owoc闚 zwieszaj帷ych si z s御iedniego gruntu; jednak瞠 w wypadku takim w豉軼iciel powinien uprzednio wyznaczy s御iadowi odpowiedni termin do ich usuni璚ia.

Art. 151. Je瞠li przy wznoszeniu budynku lub innego urz康zenia przekroczono bez winy umy郵nej granice s御iedniego gruntu, w豉軼iciel tego gruntu nie mo瞠 膨da przywr鏂enia stanu poprzedniego, chyba 瞠 bez nie uzasadnionej zw這ki sprzeciwi si przekroczeniu granicy albo 瞠 grozi mu niewsp馧miernie wielka szkoda. Mo瞠 on 膨da albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej s逝瞠bno軼i gruntowej, albo wykupienia zaj皻ej cz窷ci gruntu, jak r闚nie tej cz窷ci, kt鏎a na skutek budowy straci豉 dla niego znaczenie gospodarcze.

Art. 152. W豉軼iciele grunt闚 s御iaduj帷ych obowi您ani s do wsp馧dzia豉nia przy rozgraniczeniu grunt闚 oraz przy utrzymywaniu sta造ch znak闚 granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urz康zenia i utrzymywania sta造ch znak闚 granicznych ponosz po po這wie.

Art. 153. Je瞠li granice grunt闚 sta造 si sporne, a stanu prawnego nie mo積a stwierdzi, ustala si granice wed逝g ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby r闚nie takiego stanu nie mo積a by這 stwierdzi, a post瘼owanie rozgraniczeniowe nie doprowadzi這 do ugody mi璠zy interesowanymi, s康 ustali granice z uwzgl璠nieniem wszelkich okoliczno軼i; mo瞠 przy tym przyzna jednemu z w豉軼icieli odpowiedni dop豉t pieni篹n.

Art. 154.   1. Domniemywa si, 瞠 mury, p這ty, miedze, rowy i inne urz康zenia podobne, znajduj帷e si na granicy grunt闚 s御iaduj帷ych, s逝膨 do wsp鏊nego u篡tku s御iad闚. To samo dotyczy drzew i krzew闚 na granicy.

 2. Korzystaj帷y z wymienionych urz康ze obowi您ani s ponosi wsp鏊nie koszty ich utrzymania.

DZIA III

Nabycie i utrata w豉sno軼i

ROZDZIA I

Przeniesienie w豉sno軼i

Art. 155.   1. Umowa sprzeda篡, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowi您uj帷a do przeniesienia w豉sno軼i rzeczy co do to窺amo軼i oznaczonej przenosi w豉sno嗆 na nabywc, chyba 瞠 przepis szczeg鏊ny stanowi inaczej albo 瞠 strony inaczej postanowi造.

 2. Je瞠li przedmiotem umowy zobowi您uj帷ej do przeniesienia w豉sno軼i s rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia w豉sno軼i potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy. To samo dotyczy wypadku, gdy przedmiotem umowy zobowi您uj帷ej do przeniesienia w豉sno軼i s rzeczy przysz貫.

Art. 156. Je瞠li zawarcie umowy przenosz帷ej w豉sno嗆 nast瘼uje w wykonaniu zobowi您ania wynikaj帷ego z uprzednio zawartej umowy zobowi您uj帷ej do przeniesienia w豉sno軼i, z zapisu, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, wa積o嗆 umowy przenosz帷ej w豉sno嗆 zale篡 od istnienia tego zobowi您ania.

Art. 157.   1. W豉sno嗆 nieruchomo軼i nie mo瞠 by przeniesiona pod warunkiem ani z zastrze瞠niem terminu.

 2. Je瞠li umowa zobowi您uj帷a do przeniesienia w豉sno軼i nieruchomo軼i zosta豉 zawarta pod warunkiem lub z zastrze瞠niem terminu, do przeniesienia w豉sno軼i potrzebne jest dodatkowe porozumienie stron obejmuj帷e ich bezwarunkow zgod na niezw這czne przej軼ie w豉sno軼i.

Art. 158. Umowa zobowi您uj帷a do przeniesienia w豉sno軼i nieruchomo軼i powinna by zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenosz帷ej w豉sno嗆, kt鏎a zostaje zawarta w celu wykonania istniej帷ego uprzednio zobowi您ania do przeniesienia w豉sno軼i nieruchomo軼i; zobowi您anie powinno by w akcie wymienione.

Art. 159. Przepis闚 o obowi您ku zachowania formy aktu notarialnego nie stosuje si w wypadku, gdy grunty wniesione jako wk豉d do rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej maj sta si wsp馧w豉sno軼i dotychczasowych w豉軼icieli.

Art. 160.  (skre郵ony).

Art. 161. (skre郵ony).

Art. 162. (uchylony).

Art. 163. (skre郵ony).

Art. 164. (skre郵ony).

Art. 165. (skre郵ony).

Art. 166.   1. W razie sprzeda篡 przez wsp馧w豉軼iciela nieruchomo軼i rolnej udzia逝 we wsp馧w豉sno軼i lub cz窷ci tego udzia逝 pozosta造m wsp馧w豉軼icielom przys逝guje prawo pierwokupu, je瞠li prowadz gospodarstwo rolne na gruncie wsp鏊nym. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy wsp馧w豉軼iciel prowadz帷y jednocze郾ie gospodarstwo rolne sprzedaje sw鎩 udzia we wsp馧w豉sno軼i wraz z tym gospodarstwem albo gdy nabywc jest inny wsp馧w豉軼iciel lub osoba, kt鏎a dziedziczy豉by gospodarstwo po sprzedawcy.

 2. (skre郵ony).

Art. 167. (skre郵ony).

Art. 168. (skre郵ony).

Art. 169.   1. Je瞠li osoba nie uprawniona do rozporz康zania rzecz ruchom zbywa rzecz i wydaje j nabywcy, nabywca uzyskuje w豉sno嗆 z chwil obj璚ia rzeczy w posiadanie, chyba 瞠 dzia豉 w z貫j wierze.

 2. Jednak瞠 gdy rzecz zgubiona, skradziona lub w inny spos鏏 utracona przez w豉軼iciela zostaje zbyta przed up造wem lat trzech od chwili jej zgubienia, skradzenia lub utraty, nabywca mo瞠 uzyska w豉sno嗆 dopiero z up造wem powy窺zego trzyletniego terminu. Ograniczenie to nie dotyczy pieni璠zy i dokument闚 na okaziciela ani rzeczy nabytych na urz璠owej licytacji publicznej lub w toku post瘼owania egzekucyjnego.

Art. 170. W razie przeniesienia w豉sno軼i rzeczy ruchomej, kt鏎a jest obci捫ona prawem osoby trzeciej, prawo to wygasa z chwil wydania rzeczy nabywcy, chyba 瞠 ten dzia豉 w z貫j wierze. Przepis paragrafu drugiego artyku逝 poprzedzaj帷ego stosuje si odpowiednio.

Art. 171. (skre郵ony).

ROZDZIA II

Zasiedzenie

Art. 172.   1. Posiadacz nieruchomo軼i nie b璠帷y jej w豉軼icielem nabywa w豉sno嗆, je瞠li posiada nieruchomo嗆 nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba 瞠 uzyska posiadanie w z貫j wierze (zasiedzenie).

 2. Po up造wie lat trzydziestu posiadacz nieruchomo軼i nabywa jej w豉sno嗆, cho熲y uzyska posiadanie w z貫j wierze.

Art. 173. Je瞠li w豉軼iciel nieruchomo軼i, przeciwko kt鏎emu biegnie zasiedzenie, jest ma這letni, zasiedzenie nie mo瞠 sko鎍zy si wcze郾iej ni z up造wem dw鏂h lat od uzyskania pe軟oletno軼i przez w豉軼iciela.

Art. 174. Posiadacz rzeczy ruchomej nie b璠帷y jej w豉軼icielem nabywa w豉sno嗆, je瞠li posiada rzecz nieprzerwanie od lat trzech jako posiadacz samoistny, chyba 瞠 posiada w z貫j wierze.

Art. 175. Do biegu zasiedzenia stosuje si odpowiednio przepisy o biegu przedawnienia roszcze.

Art. 176.   1. Je瞠li podczas biegu zasiedzenia nast徙i這 przeniesienie posiadania, obecny posiadacz mo瞠 doliczy do czasu, przez kt鏎y sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Je瞠li jednak poprzedni posiadacz uzyska posiadanie nieruchomo軼i w z貫j wierze, czas jego posiadania mo瞠 by doliczony tylko wtedy, gdy 陰cznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzie軼i.

 2. Przepisy powy窺ze stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobierc poprzedniego posiadacza.

Art. 177. (skre郵ony).

Art. 178.  (uchylony).

ROZDZIA III

Inne wypadki nabycia i utraty w豉sno軼i

Art. 179. (utraci moc).

Art. 180. W豉軼iciel mo瞠 wyzby si w豉sno軼i rzeczy ruchomej przez to, 瞠 w tym zamiarze rzecz porzuci.

Art. 181. W豉sno嗆 ruchomej rzeczy niczyjej nabywa si przez jej obj璚ie w posiadanie samoistne.

Art. 182.   1. R鎩 pszcz馧 staje si niczyim, je瞠li w豉軼iciel nie odszuka go przed up造wem trzech dni od dnia wyrojenia. W豉軼icielowi wolno w po軼igu za rojem wej嗆 na cudzy grunt, powinien jednak naprawi wynik陰 st康 szkod.

 2. Je瞠li r鎩 osiad w cudzym ulu nie zaj皻ym, w豉軼iciel mo瞠 domaga si wydania roju za zwrotem koszt闚.

 3. Je瞠li r鎩 osiad w cudzym ulu zaj皻ym, staje si on w豉sno軼i tego, czyj w豉sno軼i by r鎩, kt鏎y si w ulu znajdowa. Dotychczasowemu w豉軼icielowi nie przys逝guje w tym wypadku roszczenie z tytu逝 bezpodstawnego wzbogacenia.

Art. 183.   1. Kto znalaz rzecz zgubion, powinien niezw這cznie zawiadomi o tym osob uprawnion do odbioru rzeczy. Je瞠li znalazca nie wie, kto jest uprawniony do odbioru rzeczy, albo je瞠li nie zna miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, powinien niezw這cznie zawiadomi o znalezieniu w豉軼iwy organ pa雟twowy.

 2. Przepisy o rzeczach znalezionych stosuje si odpowiednio do rzeczy porzuconych bez zamiaru wyzbycia si w豉sno軼i, jak r闚nie do zwierz徠, kt鏎e zab陰ka造 si lub uciek造.

Art. 184.   1. Pieni康ze, papiery warto軼iowe, kosztowno軼i oraz rzeczy maj帷e warto嗆 naukow lub artystyczn znalazca powinien odda niezw這cznie na przechowanie w豉軼iwemu organowi pa雟twowemu, inne za rzeczy znalezione - tylko na 膨danie tego organu.

 2. Je瞠li znalazca przechowuje rzecz u siebie, stosuje si odpowiednio przepisy o nieodp豉tnym przechowaniu.

Art. 185. Rozporz康zenie Rady Ministr闚 okre郵i organy w豉軼iwe do przechowywania rzeczy znalezionych i do poszukiwania os鏏 uprawnionych do ich odbioru, zasady przechowywania tych rzeczy oraz spos鏏 poszukiwania os鏏 uprawnionych do odbioru.

Art. 186. Znalazca, kt鏎y uczyni zado嗆 swoim obowi您kom, mo瞠 膨da znale幡ego w wysoko軼i jednej dziesi徠ej warto軼i rzeczy, je瞠li zg這si swe roszczenie najp騧niej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej do odbioru.

Art. 187. Pieni康ze, papiery warto軼iowe, kosztowno軼i oraz rzeczy maj帷e warto嗆 naukow lub artystyczn, kt鏎e nie zostan przez uprawnionego odebrane w ci庵u roku od dnia wezwania go przez w豉軼iwy organ, a w razie niemo積o軼i wezwania - w ci庵u dw鏂h lat od ich znalezienia, staj si w豉sno軼i Skarbu Pa雟twa. Inne rzeczy staj si po up造wie tych samych termin闚 w豉sno軼i znalazcy, je瞠li uczyni on zado嗆 swoim obowi您kom; je瞠li rzeczy s przechowywane przez organ pa雟twowy, znalazca mo瞠 je odebra za zwrotem koszt闚.

Art. 188. Przepis闚 artyku堯w poprzedzaj帷ych nie stosuje si w razie znalezienia rzeczy w budynku publicznym albo w innym budynku lub pomieszczeniu otwartym dla publiczno軼i ani w razie znalezienia rzeczy w wagonie kolejowym, na statku lub innym 鈔odku transportu publicznego. Znalazca obowi您any jest w tych wypadkach odda rzecz zarz康cy budynku lub pomieszczenia albo w豉軼iwemu zarz康cy 鈔odk闚 transportu publicznego, a ten post徙i z rzecz zgodnie z w豉軼iwymi przepisami.

Art. 189. Je瞠li rzecz maj帷a znaczniejsz warto嗆 materialn albo warto嗆 naukow lub artystyczn zosta豉 znaleziona w takich okoliczno軼iach, 瞠 poszukiwanie w豉軼iciela by這by oczywi軼ie bezcelowe, znalazca obowi您any jest odda rzecz w豉軼iwemu organowi pa雟twowemu. Rzecz znaleziona staje si w豉sno軼i Skarbu Pa雟twa, a znalazcy nale篡 si odpowiednie wynagrodzenie.

Art. 190. Uprawniony do pobierania po篡tk闚 naturalnych rzeczy nabywa ich w豉sno嗆 przez od陰czenie ich od rzeczy.

Art. 191. W豉sno嗆 nieruchomo軼i rozci庵a si na rzecz ruchom, kt鏎a zosta豉 po陰czona z nieruchomo軼i w taki spos鏏, 瞠 sta豉 si jej cz窷ci sk豉dow.

Art. 192.   1. Ten, kto wytworzy now rzecz ruchom z cudzych materia堯w, staje si jej w豉軼icielem, je瞠li warto嗆 nak豉du pracy jest wi瘯sza od warto軼i materia堯w.

 2. Je瞠li przetworzenie rzeczy by這 dokonane w z貫j wierze albo je瞠li warto嗆 materia堯w jest wi瘯sza od warto軼i nak豉du pracy, rzecz wytworzona staje si w豉sno軼i w豉軼iciela materia堯w.

Art. 193.   1. Je瞠li rzeczy ruchome zosta造 po陰czone lub pomieszane w taki spos鏏, 瞠 przywr鏂enie stanu poprzedniego by這by zwi您ane z nadmiernymi trudno軼iami lub kosztami, dotychczasowi w豉軼iciele staj si wsp馧w豉軼icielami ca這軼i. Udzia造 we wsp馧w豉sno軼i oznacza si wed逝g stosunku warto軼i rzeczy po陰czonych lub pomieszanych.

 2. Jednak瞠 gdy jedna z rzeczy po陰czonych ma warto嗆 znacznie wi瘯sz ani瞠li pozosta貫, rzeczy mniejszej warto軼i staj si jej cz窷ciami sk豉dowymi.

Art. 194. Przepisy o przetworzeniu, po陰czeniu i pomieszaniu nie uchybiaj przepisom o obowi您ku naprawienia szkody ani przepisom o bezpodstawnym wzbogaceniu.

DZIA IV

Wsp馧w豉sno嗆

Art. 195. W豉sno嗆 tej samej rzeczy mo瞠 przys逝giwa niepodzielnie kilku osobom (wsp馧w豉sno嗆).

Art. 196.   1. Wsp馧w豉sno嗆 jest albo wsp馧w豉sno軼i w cz窷ciach u豉mkowych, albo wsp馧w豉sno軼i 陰czn.

 2. Wsp馧w豉sno嗆 陰czn reguluj przepisy dotycz帷e stosunk闚, z kt鏎ych ona wynika. Do wsp馧w豉sno軼i w cz窷ciach u豉mkowych stosuje si przepisy niniejszego dzia逝.

Art. 197. Domniemywa si, 瞠 udzia造 wsp馧w豉軼icieli s r闚ne.

Art. 198. Ka盥y ze wsp馧w豉軼icieli mo瞠 rozporz康za swoim udzia貫m bez zgody pozosta造ch wsp馧w豉軼icieli.

Art. 199. Do rozporz康zania rzecz wsp鏊n oraz do innych czynno軼i, kt鏎e przekraczaj zakres zwyk貫go zarz康u, potrzebna jest zgoda wszystkich wsp馧w豉軼icieli. W braku takiej zgody wsp馧w豉軼iciele, kt鏎ych udzia造 wynosz co najmniej po這w, mog 膨da rozstrzygni璚ia przez s康, kt鏎y orzeknie maj帷 na wzgl璠zie cel zamierzonej czynno軼i oraz interesy wszystkich wsp馧w豉軼icieli.

Art. 200. Ka盥y ze wsp馧w豉軼icieli jest obowi您any do wsp馧dzia豉nia w zarz康zie rzecz wsp鏊n.

Art. 201. Do czynno軼i zwyk貫go zarz康u rzecz wsp鏊n potrzebna jest zgoda wi瘯szo軼i wsp馧w豉軼icieli. W braku takiej zgody ka盥y ze wsp馧w豉軼icieli mo瞠 膨da upowa積ienia s康owego do dokonania czynno軼i.

Art. 202. Je瞠li wi瘯szo嗆 wsp馧w豉軼icieli postanawia dokona czynno軼i ra膨co sprzecznej z zasadami prawid這wego zarz康u rzecz wsp鏊n, ka盥y z pozosta造ch wsp馧w豉軼icieli mo瞠 膨da rozstrzygni璚ia przez s康.

Art. 203. Ka盥y ze wsp馧w豉軼icieli mo瞠 wyst徙i do s康u o wyznaczenie zarz康cy, je瞠li nie mo積a uzyska zgody wi瘯szo軼i wsp馧w豉軼icieli w istotnych sprawach dotycz帷ych zwyk貫go zarz康u albo je瞠li wi瘯szo嗆 wsp馧w豉軼icieli narusza zasady prawid這wego zarz康u lub krzywdzi mniejszo嗆.

Art. 204. Wi瘯szo嗆 wsp馧w豉軼icieli oblicza si wed逝g wielko軼i udzia堯w.

Art. 205. Wsp馧w豉軼iciel sprawuj帷y zarz康 rzecz wsp鏊n mo瞠 膨da od pozosta造ch wsp馧w豉軼icieli wynagrodzenia odpowiadaj帷ego uzasadnionemu nak豉dowi jego pracy.

Art. 206. Ka盥y ze wsp馧w豉軼icieli jest uprawniony do wsp馧posiadania rzeczy wsp鏊nej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje si pogodzi ze wsp馧posiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozosta造ch wsp馧w豉軼icieli.

Art. 207. Po篡tki i inne przychody z rzeczy wsp鏊nej przypadaj wsp馧w豉軼icielom w stosunku do wielko軼i udzia堯w; w takim samym stosunku wsp馧w豉軼iciele ponosz wydatki i ci篹ary zwi您ane z rzecz wsp鏊n.

Art. 208. Ka盥y ze wsp馧w豉軼icieli nie sprawuj帷ych zarz康u rzecz wsp鏊n mo瞠 膨da w odpowiednich terminach rachunku z zarz康u.

Art. 209. Ka盥y ze wsp馧w豉軼icieli mo瞠 wykonywa wszelkie czynno軼i i dochodzi wszelkich roszcze, kt鏎e zmierzaj do zachowania wsp鏊nego prawa.

Art. 210. Ka盥y ze wsp馧w豉軼icieli mo瞠 膨da zniesienia wsp馧w豉sno軼i. Uprawnienie to mo瞠 by wy陰czone przez czynno嗆 prawn na czas nie d逝窺zy ni lat pi耩. Jednak瞠 w ostatnim roku przed up造wem zastrze穎nego terminu dopuszczalne jest jego przed逝瞠nie na dalsze lat pi耩; przed逝瞠nie mo積a ponowi.

Art. 211. Ka盥y ze wsp馧w豉軼icieli mo瞠 膨da, a瞠by zniesienie wsp馧w豉sno軼i nast徙i這 przez podzia rzeczy wsp鏊nej, chyba 瞠 podzia by豚y sprzeczny z przepisami ustawy lub ze spo貫czno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo 瞠 poci庵a豚y za sob istotn zmian rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej warto軼i.

Art. 212.   1. Je瞠li zniesienie wsp馧w豉sno軼i nast瘼uje na mocy orzeczenia s康u, warto嗆 poszczeg鏊nych udzia堯w mo瞠 by wyr闚nana przez dop豉ty pieni篹ne. Przy podziale gruntu s康 mo瞠 obci捫y poszczeg鏊ne cz窷ci potrzebnymi s逝瞠bno軼iami gruntowymi.

 2. Rzecz, kt鏎a nie daje si podzieli, mo瞠 by przyznana stosownie do okoliczno軼i jednemu ze wsp馧w豉軼icieli z obowi您kiem sp豉ty pozosta造ch albo sprzedana stosownie do przepis闚 kodeksu post瘼owania cywilnego.

 3. Je瞠li ustalone zosta造 dop豉ty lub sp豉ty, s康 oznaczy termin i spos鏏 ich uiszczenia, wysoko嗆 i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby tak瞠 spos鏏 ich zabezpieczenia. W razie roz這瞠nia dop豉t i sp豉t na raty terminy ich uiszczenia nie mog 陰cznie przekracza lat dziesi璚iu. W wypadkach zas逝guj帷ych na szczeg鏊ne uwzgl璠nienie s康 na wniosek d逝積ika mo瞠 odroczy termin zap豉ty rat ju wymagalnych.

Art. 213. Je瞠li zniesienie wsp馧w豉sno軼i gospodarstwa rolnego przez podzia mi璠zy wsp馧w豉軼icieli by這by sprzeczne z zasadami prawid這wej gospodarki rolnej, s康 przyzna to gospodarstwo temu wsp馧w豉軼icielowi, na kt鏎ego wyra膨 zgod wszyscy wsp馧w豉軼iciele.

Art. 214.  1. W razie braku zgody wszystkich wsp馧w豉軼icieli, s康 przyzna gospodarstwo rolne temu z nich, kt鏎y je prowadzi lub stale w nim pracuje, chyba 瞠 interes spo貫czno-gospodarczy przemawia za wyborem innego wsp馧w豉軼iciela.

 2. Je瞠li warunki przewidziane w paragrafie poprzedzaj帷ym spe軟ia kilku wsp馧w豉軼icieli albo je瞠li nie spe軟ia ich 瘸den ze wsp馧w豉軼icieli, s康 przyzna gospodarstwo rolne temu z nich, kt鏎y daje najlepsz gwarancj jego nale篡tego prowadzenia.

 3. Na wniosek wszystkich wsp馧w豉軼icieli s康 zarz康zi sprzeda gospodarstwa rolnego stosownie do przepis闚 Kodeksu post瘼owania cywilnego.

 4. Sprzeda gospodarstwa rolnego s康 zarz康zi r闚nie w wypadku niewyra瞠nia zgody przez 瘸dnego ze wsp馧w豉軼icieli na przyznanie mu gospodarstwa.

Art. 215. Przepisy dw鏂h artyku堯w poprzedzaj帷ych stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy gospodarstwo rolne mo瞠 by podzielone, lecz liczba wydzielonych cz窷ci jest mniejsza od liczby wsp馧w豉軼icieli.

Art. 216.  1. Wysoko嗆 przys逝guj帷ych wsp馧w豉軼icielom sp豉t z gospodarstwa rolnego ustala si stosownie do ich zgodnego porozumienia.

 2. W razie braku takiego porozumienia sp豉ty przys逝guj帷e wsp馧w豉軼icielom mog by obni穎ne. Przy okre郵aniu stopnia ich obni瞠nia bierze si pod uwag:

1) typ, wielko嗆 i stan gospodarstwa rolnego b璠帷ego przedmiotem zniesienia wsp馧w豉sno軼i,

2) sytuacj osobist i maj徠kow wsp馧w豉軼iciela zobowi您anego do sp豉t i wsp馧w豉軼iciela uprawnionego do ich otrzymania.

 3. Obni瞠nie sp豉t, stosownie do przepisu paragrafu poprzedzaj帷ego, nie wyklucza mo磧iwo軼i roz這瞠nia ich na raty lub odroczenia terminu ich zap豉ty, stosownie do przepisu art. 212  3.

 4. Przepis闚  2 i 3 nie stosuje si do sp豉t na rzecz ma鹵onka w razie zniesienia wsp馧w豉sno軼i gospodarstwa rolnego, kt鏎e stosownie do przepis闚 Kodeksu rodzinnego i opieku鎍zego nale篡 do wsp鏊nego maj徠ku ma鹵onk闚.

Art. 217. Wsp馧w豉軼iciel, kt鏎y w wyniku zniesienia wsp馧w豉sno軼i otrzyma gospodarstwo rolne, wchodz帷e za w sk豉d tego gospodarstwa nieruchomo軼i rolne zby odp豉tnie przed up造wem pi璚iu lat od chwili zniesienia wsp馧w豉sno軼i, jest obowi您any pozosta造m wsp馧w豉軼icielom, kt鏎ym przypad造 sp豉ty ni窺ze od nale積ych, wyda - proporcjonalnie do wielko軼i ich udzia堯w - korzy軼i uzyskane z obni瞠nia sp豉t, chyba 瞠 celem zbycia jest zapewnienie racjonalnego prowadzenia tego gospodarstwa.

Art. 218.  1. Wsp馧w豉軼iciele, kt鏎zy nie otrzymali gospodarstwa rolnego lub jego cz窷ci, lecz do chwili zniesienia wsp馧w豉sno軼i w tym gospodarstwie mieszkali, zachowuj uprawnienia do dalszego zamieszkiwania, jednak瞠 nie d逝瞠j ni przez pi耩 lat, a gdy w chwili znoszenia wsp馧w豉sno軼i s ma這letni - nie d逝瞠j ni pi耩 lat od osi庵ni璚ia pe軟oletno軼i. Ograniczenie terminem powy窺zym nie dotyczy wsp馧w豉軼icieli trwale niezdolnych do pracy.

2. Do uprawnie wynikaj帷ych z przepis闚 paragrafu poprzedzaj帷ego stosuje si odpowiednio przepisy o s逝瞠bno軼i mieszkania.

Art. 219. (skre郵ony).

Art. 220. Roszczenie o zniesienie wsp馧w豉sno軼i nie ulega przedawnieniu.

Art. 221. Czynno軼i prawne okre郵aj帷e zarz康 i spos鏏 korzystania z rzeczy wsp鏊nej albo wy陰czaj帷e uprawnienie do zniesienia wsp馧w豉sno軼i odnosz skutek tak瞠 wzgl璠em nabywcy udzia逝, je瞠li nabywca o nich wiedzia lub z 豉two軼i m鏬 si dowiedzie. To samo dotyczy wypadku, gdy spos鏏 korzystania z rzeczy zosta ustalony w orzeczeniu s康owym.

DZIA V

Ochrona w豉sno軼i

Art. 222.   1. W豉軼iciel mo瞠 膨da od osoby, kt鏎a w豉da faktycznie jego rzecz, a瞠by rzecz zosta豉 mu wydana, chyba 瞠 osobie tej przys逝guje skuteczne wzgl璠em w豉軼iciela uprawnienie do w豉dania rzecz.

 2. Przeciwko osobie, kt鏎a narusza w豉sno嗆 w inny spos鏏 ani瞠li przez pozbawienie w豉軼iciela faktycznego w豉dztwa nad rzecz, przys逝guje w豉軼icielowi roszczenie o przywr鏂enie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie narusze.

Art. 223.   1. Roszczenia w豉軼iciela przewidziane w artykule poprzedzaj帷ym nie ulegaj przedawnieniu, je瞠li dotycz nieruchomo軼i.

 2. (skre郵ony).

 3. (skre郵ony).

Art. 224.   1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowi您any do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zu篡cie, ani za jej pogorszenie lub utrat. Nabywa w豉sno嗆 po篡tk闚 naturalnych, kt鏎e zosta造 od rzeczy od陰czone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane po篡tki cywilne, je瞠li sta造 si w tym czasie wymagalne.

 2. Jednak瞠 od chwili, w kt鏎ej samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedzia si o wytoczeniu przeciwko niemu pow鏚ztwa o wydanie rzeczy, jest on obowi您any do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zu篡cie, pogorszenie lub utrat, chyba 瞠 pogorszenie lub utrata nast徙i豉 bez jego winy. Obowi您any jest zwr鏂i pobrane od powy窺zej chwili po篡tki, kt鏎ych nie zu篡, jak r闚nie ui軼i warto嗆 tych, kt鏎e zu篡.

Art. 225. Obowi您ki samoistnego posiadacza w z貫j wierze wzgl璠em w豉軼iciela s takie same jak obowi您ki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w kt鏎ej ten dowiedzia si o wytoczeniu przeciwko niemu pow鏚ztwa o wydanie rzeczy. Jednak瞠 samoistny posiadacz w z貫j wierze obowi您any jest nadto zwr鏂i warto嗆 po篡tk闚, kt鏎ych z powodu z貫j gospodarki nie uzyska, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utrat rzeczy, chyba 瞠 rzecz uleg豉by pogorszeniu lub utracie tak瞠 wtedy, gdyby znajdowa豉 si w posiadaniu uprawnionego.

Art. 226.   1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze mo瞠 膨da zwrotu nak豉d闚 koniecznych o tyle, o ile nie maj pokrycia w korzy軼iach, kt鏎e uzyska z rzeczy. Zwrotu innych nak豉d闚 mo瞠 膨da o tyle, o ile zwi瘯szaj warto嗆 rzeczy w chwili jej wydania w豉軼icielowi. Jednak瞠 gdy nak豉dy zosta造 dokonane po chwili, w kt鏎ej samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedzia si o wytoczeniu przeciwko niemu pow鏚ztwa o wydanie rzeczy, mo瞠 on 膨da zwrotu jedynie nak豉d闚 koniecznych.

 2. Samoistny posiadacz w z貫j wierze mo瞠 膨da jedynie zwrotu nak豉d闚 koniecznych, i to tylko o tyle, o ile w豉軼iciel wzbogaci豚y si bezpodstawnie jego kosztem.

Art. 227.   1. Samoistny posiadacz mo瞠, przywracaj帷 stan poprzedni, zabra przedmioty, kt鏎e po陰czy z rzecz, chocia瘺y sta造 si jej cz窷ciami sk豉dowymi.

 2. Jednak瞠 gdy po陰czenia dokona samoistny posiadacz w z貫j wierze albo samoistny posiadacz w dobrej wierze po chwili, w kt鏎ej dowiedzia si o wytoczeniu przeciwko niemu pow鏚ztwa o wydanie rzeczy, w豉軼iciel mo瞠 przy陰czone przedmioty zatrzyma, zwracaj帷 samoistnemu posiadaczowi ich warto嗆 i koszt robocizny albo sum odpowiadaj帷 zwi瘯szeniu warto軼i rzeczy.

Art. 228. Przepisy okre郵aj帷e prawa i obowi您ki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w kt鏎ej dowiedzia si on o wytoczeniu przeciwko niemu pow鏚ztwa o wydanie rzeczy, stosuje si tak瞠 w wypadku, gdy samoistny posiadacz rzeczy b璠帷ej przedmiotem w豉sno軼i pa雟twowej zosta wezwany przez w豉軼iwy organ pa雟twowy do wydania rzeczy.

Art. 229.   1. Roszczenia w豉軼iciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot po篡tk闚 lub o zap豉t ich warto軼i, jak r闚nie roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniaj si z up造wem roku od dnia zwrotu rzeczy. To samo dotyczy roszcze samoistnego posiadacza przeciwko w豉軼icielowi o zwrot nak豉d闚 na rzecz.

 2. (skre郵ony).

Art. 230. Przepisy dotycz帷e roszcze w豉軼iciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot po篡tk闚 lub o zap豉t ich warto軼i oraz o naprawienie szkody z powodu pogorszenia lub utraty rzeczy, jak r闚nie przepisy dotycz帷e roszcze samoistnego posiadacza o zwrot nak豉d闚 na rzecz, stosuje si odpowiednio do stosunku mi璠zy w豉軼icielem rzeczy a posiadaczem zale積ym, o ile z przepis闚 reguluj帷ych ten stosunek nie wynika nic innego.

Art. 231.   1. Samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, kt鏎y wzni鏀 na powierzchni lub pod powierzchni gruntu budynek lub inne urz康zenie o warto軼i przenosz帷ej znacznie warto嗆 zaj皻ej na ten cel dzia趾i, mo瞠 膨da, aby w豉軼iciel przeni鏀 na niego w豉sno嗆 zaj皻ej dzia趾i za odpowiednim wynagrodzeniem.

 2. W豉軼iciel gruntu, na kt鏎ym wzniesiono budynek lub inne urz康zenie o warto軼i przenosz帷ej znacznie warto嗆 zaj皻ej na ten cel dzia趾i, mo瞠 膨da, aby ten, kto wzni鏀 budynek lub inne urz康zenie, naby od niego w豉sno嗆 dzia趾i za odpowiednim wynagrodzeniem.

 3. (skre郵ony).

TYTU II

U篡tkowanie wieczyste

Art. 232.   1. Grunty stanowi帷e w豉sno嗆 Skarbu Pa雟twa a po這穎ne w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Pa雟twa po這穎ne poza tymi granicami, lecz w陰czone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zada jego gospodarki a tak瞠 grunty stanowi帷e w豉sno嗆 jednostek samorz康u terytorialnego lub ich zwi您k闚, mog by oddawane w u篡tkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym.

 2. W wypadkach przewidzianych w przepisach szczeg鏊nych przedmiotem u篡tkowania wieczystego mog by tak瞠 inne grunty Skarbu Pa雟twa, jednostek samorz康u terytorialnego lub ich zwi您k闚.

Art. 233. W granicach, okre郵onych przez ustawy i zasady wsp馧篡cia spo貫cznego oraz przez umow o oddanie gruntu Skarbu Pa雟twa lub gruntu nale膨cego do jednostek samorz康u terytorialnego b康 ich zwi您k闚 w u篡tkowanie wieczyste, u篡tkownik mo瞠 korzysta z gruntu z wy陰czeniem innych os鏏. W tych samych granicach u篡tkownik wieczysty mo瞠 swoim prawem rozporz康za.

Art. 234. Do oddania gruntu Skarbu Pa雟twa lub gruntu nale膨cego do jednostek samorz康u terytorialnego b康 ich zwi您k闚 w u篡tkowanie wieczyste stosuje si odpowiednio przepisy o przeniesieniu w豉sno軼i nieruchomo軼i.

Art. 235.   1. Budynki i inne urz康zenia wzniesione na gruncie Skarbu Pa雟twa lub gruncie nale膨cym do jednostek samorz康u terytorialnego b康 ich zwi您k闚 przez wieczystego u篡tkownika stanowi jego w豉sno嗆. To samo dotyczy budynk闚 i innych urz康ze, kt鏎e wieczysty u篡tkownik naby zgodnie z w豉軼iwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie terenu w u篡tkowanie wieczyste.

 2. Przys逝guj帷a wieczystemu u篡tkownikowi w豉sno嗆 budynk闚 i urz康ze na u篡tkowanym gruncie jest prawem zwi您anym z u篡tkowaniem wieczystym.

Art. 236.   1. Oddanie gruntu Skarbu Pa雟twa lub gruntu nale膨cego do jednostek samorz康u terytorialnego b康 ich zwi您k闚 w u篡tkowanie wieczyste nast瘼uje na okres dziewi耩dziesi璚iu dziewi璚iu lat. W wypadkach wyj徠kowych, gdy cel gospodarczy u篡tkowania wieczystego nie wymaga oddania gruntu na dziewi耩dziesi徠 dziewi耩 lat, dopuszczalne jest oddanie gruntu na okres kr鏒szy, co najmniej jednak na lat czterdzie軼i.

 2. W ci庵u ostatnich pi璚iu lat przed up造wem zastrze穎nego w umowie terminu wieczysty u篡tkownik mo瞠 膨da jego przed逝瞠nia na dalszy okres od czterdziestu do dziewi耩dziesi璚iu dziewi璚iu lat; jednak瞠 wieczysty u篡tkownik mo瞠 wcze郾iej wyst徙i z takim 膨daniem, je瞠li okres amortyzacji zamierzonych na u篡tkowanym gruncie nak豉d闚 jest znacznie d逝窺zy ani瞠li czas, kt鏎y pozostaje do up造wu zastrze穎nego w umowie terminu. Odmowa przed逝瞠nia jest dopuszczalna tylko ze wzgl璠u na wa積y interes spo貫czny.

 3. Umowa o przed逝瞠nie wieczystego u篡tkowania powinna by zawarta w formie aktu notarialnego.

Art. 237. Do przeniesienia u篡tkowania wieczystego stosuje si odpowiednio przepisy o przeniesieniu w豉sno軼i nieruchomo軼i.

Art. 238. Wieczysty u篡tkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa op豉t roczn.

Art. 239.   1. Spos鏏 korzystania z gruntu Skarbu Pa雟twa lub gruntu nale膨cego do jednostek samorz康u terytorialnego b康 ich zwi您k闚 przez wieczystego u篡tkownika powinien by okre郵ony w umowie.

 2. Je瞠li oddanie gruntu w u篡tkowanie wieczyste nast瘼uje w celu wzniesienia na gruncie budynk闚 lub innych urz康ze, umowa powinna okre郵a:

1) termin rozpocz璚ia i zako鎍zenia rob鏒;

2) rodzaj budynk闚 lub urz康ze oraz obowi您ek ich utrzymywania w nale篡tym stanie;

3) warunki i termin odbudowy w razie zniszczenia albo rozbi鏎ki budynk闚 lub urz康ze w czasie trwania u篡tkowania wieczystego;

4) wynagrodzenie nale積e wieczystemu u篡tkownikowi za budynki lub urz康zenia istniej帷e na gruncie w dniu wyga郾i璚ia u篡tkowania wieczystego.

Art. 240. Umowa o oddanie gruntu Skarbu Pa雟twa lub gruntu nale膨cego do jednostek samorz康u terytorialnego b康 ich zwi您k闚 w u篡tkowanie wieczyste mo瞠 ulec rozwi您aniu przed up造wem okre郵onego w niej terminu, je瞠li wieczysty u篡tkownik korzysta z gruntu w spos鏏 oczywi軼ie sprzeczny z jego przeznaczeniem okre郵onym w umowie, w szczeg鏊no軼i je瞠li wbrew umowie u篡tkownik nie wzni鏀 okre郵onych w niej budynk闚 lub urz康ze.

Art. 241. Wraz z wyga郾i璚iem u篡tkowania wieczystego wygasaj ustanowione na nim obci捫enia.

Art. 242. (skre郵ony).

Art. 243. Roszczenie przeciwko wieczystemu u篡tkownikowi o naprawienie szk鏚 wynik造ch z niew豉軼iwego korzystania z gruntu Skarbu Pa雟twa lub gruntu nale膨cego do jednostek samorz康u terytorialnego b康 ich zwi您k闚, jak r闚nie roszczenie wieczystego u篡tkownika o wynagrodzenie za budynki i urz康zenia istniej帷e w dniu zwrotu u篡tkowanego gruntu przedawniaj si z up造wem lat trzech od tej daty.

TYTU III

Prawa rzeczowe ograniczone

DZIA I

Przepisy og鏊ne

Art. 244.  1. Ograniczonymi prawami rzeczowymi s: u篡tkowanie, s逝瞠bno嗆, zastaw, sp馧dzielcze w豉sno軼iowe prawo do lokalu oraz hipoteka.

 2. Sp馧dzielcze w豉sno軼iowe prawo do lokalu oraz hipotek reguluj odr瑿ne przepisy.

Art. 245.   1. Z zastrze瞠niem wyj徠k闚 w ustawie przewidzianych, do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje si odpowiednio przepisy o przeniesieniu w豉sno軼i.

 2. Jednak瞠 do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomo軼i nie stosuje si przepis闚 o niedopuszczalno軼i warunku lub terminu. Forma aktu notarialnego jest potrzebna tylko dla o鈍iadczenia w豉軼iciela, kt鏎y prawo ustanawia.

Art. 2451. Do przeniesienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomo軼i potrzebna jest umowa mi璠zy uprawnionym a nabywc oraz - je瞠li prawo jest ujawnione, w ksi璠ze wieczystej - wpis do tej ksi璕i, chyba 瞠 przepis szczeg鏊ny stanowi inaczej.

Art. 246.   1. Je瞠li uprawniony zrzeka si ograniczonego prawa rzeczowego, prawo to wygasa. O鈍iadczenie o zrzeczeniu si prawa powinno by z這穎ne w豉軼icielowi rzeczy obci捫onej.

 2. Jednak瞠 gdy ustawa nie stanowi inaczej, a prawo by這 ujawnione w ksi璠ze wieczystej, do jego wyga郾i璚ia potrzebne jest wykre郵enie prawa z ksi璕i wieczystej.

Art. 247. Ograniczone prawo rzeczowe wygasa, je瞠li przejdzie na w豉軼iciela rzeczy obci捫onej albo je瞠li ten, komu prawo takie przys逝guje, nab璠zie w豉sno嗆 rzeczy obci捫onej.

Art. 248.   1. Do zmiany tre軼i ograniczonego prawa rzeczowego potrzebna jest umowa mi璠zy uprawnionym a w豉軼icielem rzeczy obci捫onej, a je瞠li prawo by這 ujawnione w ksi璠ze wieczystej - wpis do tej ksi璕i.

 2. Je瞠li zmiana tre軼i prawa dotyka praw osoby trzeciej, do zmiany potrzebna jest zgoda tej osoby. O鈍iadczenie osoby trzeciej powinno by z這穎ne jednej ze stron.

Art. 249.   1. Je瞠li kilka ograniczonych praw rzeczowych obci捫a t sam rzecz, prawo powsta貫 p騧niej nie mo瞠 by wykonywane z uszczerbkiem dla prawa powsta貫go wcze郾iej (pierwsze雟two).

 2. Przepis powy窺zy nie uchybia przepisom, kt鏎e okre郵aj pierwsze雟two w spos鏏 odmienny.

Art. 250.   1. Pierwsze雟two ograniczonych praw rzeczowych mo瞠 by zmienione. Zmiana nie narusza praw maj帷ych pierwsze雟two ni窺ze ani瞠li prawo ust瘼uj帷e pierwsze雟twa, a wy窺ze ani瞠li prawo, kt鏎e uzyskuje pierwsze雟two ust瘼uj帷ego prawa.

 2. Do zmiany pierwsze雟twa praw rzeczowych ograniczonych potrzebna jest umowa mi璠zy tym, czyje prawo ma ust徙i pierwsze雟twa, a tym, czyje prawo ma uzyska pierwsze雟two ust瘼uj帷ego prawa. Je瞠li chocia jedno z tych praw jest ujawnione w ksi璠ze wieczystej, potrzebny jest tak瞠 wpis do ksi璕i wieczystej.

 3. Zmiana pierwsze雟twa staje si bezskuteczna z chwil wyga郾i璚ia prawa, kt鏎e ust徙i這 pierwsze雟twa.

Art. 251. Do ochrony praw rzeczowych ograniczonych stosuje si odpowiednio przepisy o ochronie w豉sno軼i.

DZIA II

U篡tkowanie

ROZDZIA I

Przepisy og鏊ne

Art. 252. Rzecz mo積a obci捫y prawem do jej u篡wania i do pobierania jej po篡tk闚 (u篡tkowanie).

Art. 253.   1. Zakres u篡tkowania mo積a ograniczy przez wy陰czenie oznaczonych po篡tk闚 rzeczy.

 2. Wykonywanie u篡tkowania nieruchomo軼i mo積a ograniczy do jej oznaczonej cz窷ci.

Art. 254. U篡tkowanie jest niezbywalne.

Art. 255. U篡tkowanie wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesi耩.

Art. 256. U篡tkownik powinien wykonywa swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawid這wej gospodarki.

Art. 257.   1. Je瞠li u篡tkowanie obejmuje okre郵ony zesp馧 鈔odk闚 produkcji, u篡tkownik mo瞠 w granicach prawid這wej gospodarki zast瘼owa poszczeg鏊ne sk豉dniki innymi. W陰czone w ten spos鏏 sk豉dniki staj si w豉sno軼i w豉軼iciela u篡tkowanego zespo逝 鈔odk闚 produkcji.

 2. Je瞠li u篡tkowany zesp馧 鈔odk闚 produkcji ma by zwr鏂ony wed逝g oszacowania, u篡tkownik nabywa w豉sno嗆 jego poszczeg鏊nych sk豉dnik闚 z chwil, gdy zosta造 mu wydane; po ustaniu u篡tkowania obowi您any jest zwr鏂i zesp馧 tego samego rodzaju i tej samej warto軼i, chyba 瞠 inaczej zastrze穎no.

Art. 258. W stosunkach wzajemnych mi璠zy u篡tkownikiem a w豉軼icielem u篡tkownik ponosi ci篹ary, kt鏎e zgodnie z wymaganiami prawid這wej gospodarki powinny by pokrywane z po篡tk闚 rzeczy.

Art. 259. W豉軼iciel nie ma obowi您ku czyni nak豉d闚 na rzecz obci捫on u篡tkowaniem. Je瞠li takie nak豉dy poczyni, mo瞠 od u篡tkownika 膨da ich zwrotu wed逝g przepis闚 o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 260.   1. U篡tkownik obowi您any jest dokonywa napraw i innych nak豉d闚 zwi您anych ze zwyk造m korzystaniem z rzeczy. O potrzebie innych napraw i nak豉d闚 powinien niezw這cznie zawiadomi w豉軼iciela i zezwoli mu na dokonanie potrzebnych rob鏒.

 2. Je瞠li u篡tkownik poczyni nak豉dy, do kt鏎ych nie by obowi您any, stosuje si odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 261. Je瞠li osoba trzecia dochodzi przeciwko u篡tkownikowi roszcze dotycz帷ych w豉sno軼i rzeczy, u篡tkownik powinien niezw這cznie zawiadomi o tym w豉軼iciela.

Art. 262. Po wyga郾i璚iu u篡tkowania u篡tkownik obowi您any jest zwr鏂i rzecz w豉軼icielowi w takim stanie, w jakim powinna si znajdowa stosownie do przepis闚 o wykonywaniu u篡tkowania.

Art. 263.  Roszczenie w豉軼iciela przeciwko u篡tkownikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy albo o zwrot nak豉d闚 na rzecz, jak r闚nie roszczenie u篡tkownika przeciwko w豉軼icielowi o zwrot nak豉d闚 na rzecz przedawniaj si z up造wem roku od dnia zwrotu rzeczy.

Art. 264. Je瞠li u篡tkowanie obejmuje pieni康ze lub inne rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, u篡tkownik staje si z chwil wydania mu tych przedmiot闚 ich w豉軼icielem. Po wyga郾i璚iu u篡tkowania obowi您any jest do zwrotu wed逝g przepis闚 o zwrocie po篡czki (u篡tkowanie nieprawid這we).

Art. 265.   1. Przedmiotem u篡tkowania mog by tak瞠 prawa.

 2. Do u篡tkowania praw stosuje si odpowiednio przepisy o u篡tkowaniu rzeczy.

 3. Do ustanowienia u篡tkowania na prawie stosuje si odpowiednio przepisy o przeniesieniu tego prawa.

ROZDZIA II

U篡tkowanie przez osoby fizyczne

Art. 266. U篡tkowanie ustanowione na rzecz osoby fizycznej wygasa najp騧niej z jej 鄉ierci.

Art. 267.   1. U篡tkownik obowi您any jest zachowa substancj rzeczy oraz jej dotychczasowe przeznaczenie.

 2. Jednak瞠 u篡tkownik gruntu mo瞠 zbudowa i eksploatowa nowe urz康zenia s逝膨ce do wydobywania kopalin z zachowaniem przepis闚 prawa geologicznego i g鏎niczego.

 3. Przed przyst徙ieniem do rob鏒 u篡tkownik powinien w odpowiednim terminie zawiadomi w豉軼iciela o swym zamiarze. Je瞠li zamierzone urz康zenia zmienia造by przeznaczenie gruntu albo narusza造 wymagania prawid這wej gospodarki, w豉軼iciel mo瞠 膨da ich zaniechania albo zabezpieczenia roszczenia o naprawienie szkody.

Art. 268. U篡tkownik mo瞠 zak豉da w pomieszczeniach nowe urz康zenia w takich granicach jak najemca.

Art. 269.   1. W豉軼iciel mo瞠 z wa積ych powod闚 膨da od u篡tkownika zabezpieczenia, wyznaczaj帷 mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu w豉軼iciel mo瞠 wyst徙i do s康u o wyznaczenie zarz康cy.

 2. U篡tkownik mo瞠 膨da uchylenia zarz康u, je瞠li daje odpowiednie zabezpieczenie.

Art. 270. W豉軼iciel mo瞠 odm闚i wydania przedmiot闚 obj皻ych u篡tkowaniem nieprawid這wym, dop鏦i nie otrzyma odpowiedniego zabezpieczenia.

Art. 2701.  1. Do u篡tkowania polegaj帷ego na korzystaniu z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego na zasadach okre郵onych w ustawie o ochronie nabywc闚 prawa korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w ka盥ym roku oraz o zmianie ustaw Kodeks cywilny, Kodeks wykrocze i ustawy o ksi璕ach wieczystych i hipotece stosuje si przepisy rozdzia逝 I i II niniejszego dzia逝, z wyj徠kiem art. 254-255 i art. 266.

 2. U篡tkowanie, o kt鏎ym mowa w  1, wygasa najp騧niej z up造wem pi耩dziesi璚iu lat od jego ustanowienia.

ROZDZIA III

U篡tkowanie przez rolnicze sp馧dzielnie produkcyjne

Art. 271. U篡tkowanie gruntu stanowi帷ego w豉sno嗆 Skarbu Pa雟twa mo瞠 by ustanowione na rzecz rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej jako prawo terminowe lub jako prawo bezterminowe. W ka盥ym razie u篡tkowanie takie wygasa z chwil likwidacji sp馧dzielni.

Art. 272.   1. Je瞠li rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej zostaje przekazany do u篡tkowania zabudowany grunt Skarbu Pa雟twa, przekazanie budynk闚 i innych urz康ze mo瞠 nast徙i albo do u篡tkowania, albo na w豉sno嗆.

 2. Budynki i inne urz康zenia wzniesione przez rolnicz sp馧dzielni produkcyjn na u篡tkowanym przez ni gruncie Skarbu Pa雟twa stanowi w豉sno嗆 sp馧dzielni, chyba 瞠 w decyzji o przekazaniu gruntu zosta這 zastrze穎ne, i maj si sta w豉sno軼i Skarbu Pa雟twa.

 3. Odr瑿na w豉sno嗆 budynk闚 i innych urz康ze, przewidziana w paragrafach poprzedzaj帷ych, jest prawem zwi您anym z u篡tkowaniem gruntu.

Art. 273. Je瞠li u篡tkowanie gruntu Skarbu Pa雟twa przez rolnicz sp馧dzielni produkcyjn wygas這, budynki i inne urz康zenia trwale z gruntem zwi您ane i stanowi帷e w豉sno嗆 sp馧dzielni staj si w豉sno軼i Skarbu Pa雟twa. Sp馧dzielnia mo瞠 膨da zap豉ty warto軼i tych budynk闚 i urz康ze w chwili wyga郾i璚ia u篡tkowania, chyba 瞠 zosta造 wzniesione wbrew spo貫czno-gospodarczemu przeznaczeniu gruntu.

Art. 274. Przepisy dotycz帷e w豉sno軼i budynk闚 i innych urz康ze na gruncie Skarbu Pa雟twa u篡tkowanym przez rolnicz sp馧dzielni produkcyjn stosuje si odpowiednio do drzew i innych ro郵in.

Art. 275. Rolnicza sp馧dzielnia produkcyjna mo瞠 zmieni przeznaczenie u篡tkowanych przez siebie grunt闚 Skarbu Pa雟twa albo naruszy ich substancj, chyba 瞠 w decyzji o przekazaniu gruntu inaczej zastrze穎no.

Art. 276. (skre郵ony).

Art. 277.   1. Je瞠li statut rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej lub umowa z cz這nkiem sp馧dzielni inaczej nie postanawia, sp馧dzielnia nabywa z chwil przej璚ia wniesionych przez cz這nk闚 wk豉d闚 gruntowych ich u篡tkowanie.

 2. Do wniesienia wk豉d闚 gruntowych nie stosuje si przepis闚 o obowi您ku zachowania formy aktu notarialnego przy ustanowieniu u篡tkowania nieruchomo軼i.

Art. 278. Statut rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej mo瞠 postanawia, 瞠 - gdy wymaga tego prawid這we wykonanie zada sp馧dzielni - przys逝guje jej uprawnienie do zmiany przeznaczenia wk豉d闚 gruntowych oraz uprawnienie do naruszenia ich substancji albo jedno z tych uprawnie.

Art. 279.   1. Budynki i inne urz康zenia wzniesione przez rolnicz sp馧dzielni produkcyjn na gruncie stanowi帷ym wk豉d gruntowy staj si jej w豉sno軼i. To samo dotyczy drzew i innych ro郵in zasadzonych lub zasianych przez sp馧dzielni.

 2. W razie wyga郾i璚ia u篡tkowania gruntu dzia趾a, na kt鏎ej znajduj si budynki lub urz康zenia b璠帷e w豉sno軼i sp馧dzielni, mo瞠 by przez sp馧dzielni przej皻a na w豉sno嗆 za zap豉t warto軼i w chwili wyga郾i璚ia u篡tkowania. Drzewa i inne ro郵iny zasadzone lub zasiane przez sp馧dzielni staj si w豉sno軼i w豉軼iciela gruntu.

Art. 280. (skre郵ony).

Art. 281. (skre郵ony).

Art. 282. (skre郵ony).

ROZDZIA IV

Inne wypadki u篡tkowania

Art. 283. (skre郵ony).

Art. 284. Do innych wypadk闚 u篡tkowania przez osoby prawne stosuje si przepisy rozdzia逝 l i odpowiednio rozdzia逝 II niniejszego dzia逝, o ile u篡tkowanie to nie jest inaczej uregulowane odr瑿nymi przepisami.

DZIA III

S逝瞠bno軼i

ROZDZIA I

S逝瞠bno軼i gruntowe

Art. 285.   1. Nieruchomo嗆 mo積a obci捫y na rzecz w豉軼iciela innej nieruchomo軼i (nieruchomo軼i w豉dn帷ej) prawem, kt鏎ego tre嗆 polega b康 na tym, 瞠 w豉軼iciel nieruchomo軼i w豉dn帷ej mo瞠 korzysta w oznaczonym zakresie z nieruchomo軼i obci捫onej, b康 na tym, 瞠 w豉軼iciel nieruchomo軼i obci捫onej zostaje ograniczony w mo積o軼i dokonywania w stosunku do niej okre郵onych dzia豉, b康 te na tym, 瞠 w豉軼icielowi nieruchomo軼i obci捫onej nie wolno wykonywa okre郵onych uprawnie, kt鏎e mu wzgl璠em nieruchomo軼i w豉dn帷ej przys逝guj na podstawie przepis闚 o tre軼i i wykonywaniu w豉sno軼i (s逝瞠bno嗆 gruntowa).

 2. S逝瞠bno嗆 gruntowa mo瞠 mie jedynie na celu zwi瘯szenie u篡teczno軼i nieruchomo軼i w豉dn帷ej lub jej oznaczonej cz窷ci.

Art. 286. Na rzecz rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej mo積a ustanowi s逝瞠bno嗆 gruntow bez wzgl璠u na to, czy sp馧dzielnia jest w豉軼icielem gruntu.

Art. 287. Zakres s逝瞠bno軼i gruntowej i spos鏏 jej wykonywania oznacza si, w braku innych danych, wed逝g zasad wsp馧篡cia spo貫cznego przy uwzgl璠nieniu zwyczaj闚 miejscowych.

Art. 288. S逝瞠bno嗆 gruntowa powinna by wykonywana w taki spos鏏, 瞠by jak najmniej utrudnia豉 korzystanie z nieruchomo軼i obci捫onej.

Art. 289.   1. W braku odmiennej umowy obowi您ek utrzymywania urz康ze potrzebnych do wykonywania s逝瞠bno軼i gruntowej obci捫a w豉軼iciela nieruchomo軼i w豉dn帷ej.

 2. Je瞠li obowi您ek utrzymywania takich urz康ze zosta w這穎ny na w豉軼iciela nieruchomo軼i obci捫onej, w豉軼iciel odpowiedzialny jest tak瞠 osobi軼ie za wykonywanie tego obowi您ku. Odpowiedzialno嗆 osobista wsp馧w豉軼icieli jest solidarna.

Art. 290.   1. W razie podzia逝 nieruchomo軼i w豉dn帷ej s逝瞠bno嗆 utrzymuje si w mocy na rzecz ka盥ej z cz窷ci utworzonych przez podzia; jednak瞠 gdy s逝瞠bno嗆 zwi瘯sza u篡teczno嗆 tylko jednej lub kilku z nich, w豉軼iciel nieruchomo軼i obci捫onej mo瞠 膨da zwolnienia jej od s逝瞠bno軼i wzgl璠em cz窷ci pozosta造ch.

 2. W razie podzia逝 nieruchomo軼i obci捫onej s逝瞠bno嗆 utrzymuje si w mocy na cz窷ciach utworzonych przez podzia; jednak瞠 gdy wykonywanie s逝瞠bno軼i ogranicza si do jednej lub kilku z nich, w豉軼iciele pozosta造ch cz窷ci mog 膨da ich zwolnienia od s逝瞠bno軼i.

 3. Je瞠li wskutek podzia逝 nieruchomo軼i w豉dn帷ej albo nieruchomo軼i obci捫onej spos鏏 wykonywania s逝瞠bno軼i wymaga zmiany, spos鏏 ten w braku porozumienia stron b璠zie ustalony przez s康.

Art. 291. Je瞠li po ustanowieniu s逝瞠bno軼i gruntowej powstanie wa積a potrzeba gospodarcza, w豉軼iciel nieruchomo軼i obci捫onej mo瞠 膨da za wynagrodzeniem zmiany tre軼i lub sposobu wykonywania s逝瞠bno軼i, chyba 瞠 膨dana zmiana przynios豉by niewsp馧mierny uszczerbek nieruchomo軼i w豉dn帷ej.

Art. 292. S逝瞠bno嗆 gruntowa mo瞠 by nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwa貫go i widocznego urz康zenia. Przepisy o nabyciu w豉sno軼i nieruchomo軼i przez zasiedzenie stosuje si odpowiednio.

Art. 293.   1. S逝瞠bno嗆 gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesi耩.

 2. Je瞠li tre嗆 s逝瞠bno軼i gruntowej polega na obowi您ku nieczynienia, przepis powy窺zy stosuje si tylko wtedy, gdy na nieruchomo軼i obci捫onej istnieje od lat dziesi璚iu stan rzeczy sprzeczny z tre軼i s逝瞠bno軼i.

Art. 294. W豉軼iciel nieruchomo軼i obci捫onej mo瞠 膨da zniesienia s逝瞠bno軼i gruntowej za wynagrodzeniem, je瞠li wskutek zmiany stosunk闚 s逝瞠bno嗆 sta豉 si dla niego szczeg鏊nie uci捫liwa, a nie jest konieczna do prawid這wego korzystania z nieruchomo軼i w豉dn帷ej.

Art. 295. Je瞠li s逝瞠bno嗆 gruntowa utraci豉 dla nieruchomo軼i w豉dn帷ej wszelkie znaczenie, w豉軼iciel nieruchomo軼i obci捫onej mo瞠 膨da zniesienia s逝瞠bno軼i bez wynagrodzenia.

ROZDZIA II

S逝瞠bno軼i osobiste

Art. 296. Nieruchomo嗆 mo積a obci捫y na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, kt鏎ego tre嗆 odpowiada tre軼i s逝瞠bno軼i gruntowej (s逝瞠bno嗆 osobista).

Art. 297. Do s逝瞠bno軼i osobistych stosuje si odpowiednio przepisy o s逝瞠bno軼iach gruntowych z zachowaniem przepis闚 rozdzia逝 niniejszego.

Art. 298. Zakres s逝瞠bno軼i osobistej i spos鏏 jej wykonywania oznacza si, w braku innych danych, wed逝g osobistych potrzeb uprawnionego z uwzgl璠nieniem zasad wsp馧篡cia spo貫cznego i zwyczaj闚 miejscowych.

Art. 299. S逝瞠bno嗆 osobista wygasa najp騧niej ze 鄉ierci uprawnionego.

Art. 300. S逝瞠bno軼i osobiste s niezbywalne. Nie mo積a r闚nie przenie嗆 uprawnienia do ich wykonywania.

Art. 301.   1. Maj帷y s逝瞠bno嗆 mieszkania mo瞠 przyj望 na mieszkanie ma鹵onka i dzieci ma這letnie. Inne osoby mo瞠 przyj望 tylko wtedy, gdy s przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyj皻e jako ma這letnie mog pozosta w mieszkaniu tak瞠 po uzyskaniu pe軟oletno軼i.

 2. Mo積a si um闚i, 瞠 po 鄉ierci uprawnionego s逝瞠bno嗆 mieszkania przys逝giwa b璠zie jego dzieciom, rodzicom i ma鹵onkowi.

Art. 302.   1. Maj帷y s逝瞠bno嗆 mieszkania mo瞠 korzysta z pomieszcze i urz康ze przeznaczonych do wsp鏊nego u篡tku mieszka鎍闚 budynku.

 2. Do wzajemnych stosunk闚 mi璠zy maj帷ym s逝瞠bno嗆 mieszkania a w豉軼icielem nieruchomo軼i obci捫onej stosuje si odpowiednio przepisy o u篡tkowaniu przez osoby fizyczne.

Art. 303. Je瞠li uprawniony z tytu逝 s逝瞠bno軼i osobistej dopuszcza si ra膨cych uchybie przy wykonywaniu swego prawa, w豉軼iciel nieruchomo軼i obci捫onej mo瞠 膨da zamiany s逝瞠bno軼i na rent.

Art. 304. S逝瞠bno軼i osobistej nie mo積a naby przez zasiedzenie.

Art. 305. Je瞠li nieruchomo嗆 obci捫ona s逝瞠bno軼i osobist zosta豉 wniesiona jako wk豉d do rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej, sp馧dzielnia mo瞠 z wa積ych powod闚 膨da zmiany sposobu wykonywania s逝瞠bno軼i albo jej zamiany na rent.

DZIA IV

Zastaw

ROZDZIA I

Zastaw na rzeczach ruchomych

Art. 306.   1. W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelno軼i mo積a rzecz ruchom obci捫y prawem, na mocy kt鏎ego wierzyciel b璠zie m鏬 dochodzi zaspokojenia z rzeczy bez wzgl璠u na to, czyj sta豉 si w豉sno軼i, i z pierwsze雟twem przed wierzycielami osobistymi w豉軼iciela rzeczy, wyj患szy tych, kt鏎ym z mocy ustawy przys逝guje pierwsze雟two szczeg鏊ne.

 2. Zastaw mo積a ustanowi tak瞠 w celu zabezpieczenia wierzytelno軼i przysz貫j lub warunkowej.

Art. 307.   1. Do ustanowienia zastawu potrzebna jest umowa mi璠zy w豉軼icielem a wierzycielem oraz, z zastrze瞠niem wyj徠k闚 w ustawie przewidzianych, wydanie rzeczy wierzycielowi albo osobie trzeciej, na kt鏎 strony si zgodzi造.

 2. Je瞠li rzecz znajduje si w dzier瞠niu wierzyciela, do ustanowienia zastawu wystarcza sama umowa.

Art. 308. Wierzytelno嗆 mo積a tak瞠 zabezpieczy zastawem rejestrowym, kt鏎y reguluj odr瑿ne przepisy.

Art. 309. Przepisy o nabyciu w豉sno軼i rzeczy ruchomej od osoby nie uprawnionej do rozporz康zania rzecz stosuje si odpowiednio do ustanowienia zastawu.

Art. 310. Je瞠li w chwili ustanowienia zastawu rzecz jest ju obci捫ona innym prawem rzeczowym, zastaw powsta造 p騧niej ma pierwsze雟two przed prawem powsta造m wcze郾iej, chyba 瞠 zastawnik dzia豉 w z貫j wierze.

Art. 311. Niewa積e jest zastrze瞠nie, przez kt鏎e zastawca zobowi您uje si wzgl璠em zastawnika, 瞠 nie dokona zbycia lub obci捫enia rzeczy przed wyga郾i璚iem zastawu.

Art. 312. Zaspokojenie zastawnika z rzeczy obci捫onej nast瘼uje wed逝g przepis闚 o s康owym post瘼owaniu egzekucyjnym.

Art. 313. Je瞠li przedmiotem zastawu s rzeczy maj帷e okre郵on przez zarz康zenie w豉軼iwego organu pa雟twowego cen sztywn, mo積a si um闚i, 瞠 w razie zw這ki z zap豉t d逝gu przypadn one w odpowiednim stosunku zastawnikowi na w豉sno嗆 zamiast zap豉ty, wed逝g ceny z dnia wymagalno軼i wierzytelno軼i zabezpieczonej.

Art. 314. W granicach przewidzianych w kodeksie post瘼owania cywilnego zastaw zabezpiecza tak瞠 roszczenia zwi您ane z wierzytelno軼i zabezpieczon, w szczeg鏊no軼i roszczenie o odsetki nie przedawnione, o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienale篡tego wykonania zobowi您ania, o zwrot nak豉d闚 na rzecz oraz o przyznane koszty zaspokojenia wierzytelno軼i.

Art. 315. Zastawca nie b璠帷y d逝積ikiem mo瞠 niezale積ie od zarzut闚, kt鏎e mu przys逝guj osobi軼ie przeciwko zastawnikowi, podnosi zarzuty, kt鏎e przys逝guj d逝積ikowi, jak r闚nie te, kt鏎ych d逝積ik zrzek si po ustanowieniu zastawu.

Art. 316. Zastawnik mo瞠 dochodzi zaspokojenia z rzeczy obci捫onej zastawem bez wzgl璠u na ograniczenie odpowiedzialno軼i d逝積ika wynikaj帷e z przepis闚 prawa spadkowego.

Art. 317. Przedawnienie wierzytelno軼i zabezpieczonej zastawem nie narusza uprawnienia zastawnika do uzyskania zaspokojenia z rzeczy obci捫onej. Przepisu powy窺zego nie stosuje si do roszczenia o odsetki lub inne 鈍iadczenia uboczne.

Art. 318. Zastawnik, kt鏎emu rzecz zosta豉 wydana, powinien czuwa nad jej zachowaniem stosownie do przepis闚 o przechowaniu za wynagrodzeniem. Po wyga郾i璚iu zastawu powinien zwr鏂i rzecz zastawcy.

Art. 319. Je瞠li rzecz obci捫ona zastawem przynosi po篡tki, zastawnik powinien, w braku odmiennej umowy, pobiera je i zalicza na poczet wierzytelno軼i i zwi您anych z ni roszcze. Po wyga郾i璚iu zastawu obowi您any jest z這篡 zastawcy rachunek.

Art. 320. Je瞠li zastawnik poczyni nak豉dy na rzecz, do kt鏎ych nie by obowi您any, stosuje si odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 321.   1. Je瞠li rzecz obci捫ona zastawem zostaje nara穎na na utrat lub uszkodzenie, zastawca mo瞠 膨da b康 z這瞠nia rzeczy do depozytu s康owego, b康 zwrotu rzeczy za jednoczesnym ustanowieniem innego zabezpieczenia wierzytelno軼i, b康 sprzeda篡 rzeczy.

 2. W razie sprzeda篡 rzeczy zastaw przechodzi na uzyskan cen, kt鏎a powinna by z這穎na do depozytu s康owego.

Art. 322.   1. Roszczenie zastawcy przeciwko zastawnikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy, jak r闚nie roszczenie zastawnika przeciwko zastawcy o zwrot nak豉d闚 na rzecz przedawniaj si z up造wem roku od dnia zwrotu rzeczy.

 2. (skre郵ony).

Art. 323.   1. Przeniesienie wierzytelno軼i zabezpieczonej zastawem poci庵a za sob przeniesienie zastawu. W razie przeniesienia wierzytelno軼i z wy陰czeniem zastawu zastaw wygasa.

 2. Zastaw nie mo瞠 by przeniesiony bez wierzytelno軼i, kt鏎 zabezpiecza.

Art. 324. Nabywca wierzytelno軼i zabezpieczonej zastawem mo瞠 膨da od zbywcy wydania rzeczy obci捫onej, je瞠li zastawca wyrazi na to zgod. W braku takiej zgody nabywca mo瞠 膨da z這瞠nia rzeczy do depozytu s康owego.

Art. 325.   1. Je瞠li zastawnik zwr鏂i rzecz zastawcy, zastaw wygasa bez wzgl璠u na zastrze瞠nia przeciwne.

 2. Zastaw nie wygasa pomimo nabycia rzeczy obci捫onej przez zastawnika na w豉sno嗆, je瞠li wierzytelno嗆 zabezpieczona zastawem jest obci捫ona prawem osoby trzeciej lub na jej rzecz zaj皻a.

Art. 326. Przepisy rozdzia逝 niniejszego stosuje si odpowiednio do zastawu, kt鏎y powstaje z mocy ustawy.

ROZDZIA II

Zastaw na prawach

Art. 327. Przedmiotem zastawu mog by tak瞠 prawa, je瞠li s zbywalne.

Art. 328. Do zastawu na prawach stosuje si odpowiednio przepisy o zastawie na rzeczach ruchomych z zachowaniem przepis闚 rozdzia逝 niniejszego.

Art. 329.   1. Do ustanowienia zastawu na prawie stosuje si odpowiednio przepisy o przeniesieniu tego prawa. Jednak瞠 umowa o ustanowienie zastawu powinna by zawarta na pi鄉ie z dat pewn, chocia瘺y umowa o przeniesienie prawa nie wymaga豉 takiej formy.

 2. Je瞠li ustanowienie zastawu na wierzytelno軼i nie nast瘼uje przez wydanie dokumentu ani przez indos, do ustanowienia zastawu potrzebne jest pisemne zawiadomienie d逝積ika wierzytelno軼i przez zastawc.

Art. 330. Zastawnik mo瞠 wykonywa wszelkie czynno軼i i dochodzi wszelkich roszcze, kt鏎e zmierzaj do zachowania prawa obci捫onego zastawem.

Art. 331.   1. Je瞠li wymagalno嗆 wierzytelno軼i obci捫onej zale篡 od wypowiedzenia przez wierzyciela, zastawca mo瞠 dokona wypowiedzenia bez zgody zastawnika. Je瞠li wierzytelno嗆 zabezpieczona zastawem jest ju wymagalna, zastawnik mo瞠 wierzytelno嗆 obci捫on wypowiedzie do wysoko軼i wierzytelno軼i zabezpieczonej.

 2. Je瞠li wymagalno嗆 wierzytelno軼i obci捫onej zastawem zale篡 od wypowiedzenia przez d逝積ika, wypowiedzenie powinno nast徙i tak瞠 wzgl璠em zastawnika.

Art. 332. W razie spe軟ienia 鈍iadczenia zastaw na wierzytelno軼i przechodzi na przedmiot 鈍iadczenia.

Art. 333. Do odbioru 鈍iadczenia uprawnieni s zastawca wierzytelno軼i i zastawnik 陰cznie. Ka盥y z nich mo瞠 膨da spe軟ienia 鈍iadczenia do r彗 ich obu 陰cznie albo z這瞠nia przedmiotu 鈍iadczenia do depozytu s康owego.

Art. 334. Je瞠li d逝積ik wierzytelno軼i obci捫onej zastawem spe軟ia 鈍iadczenie, zanim wierzytelno嗆 zabezpieczona sta豉 si wymagalna, zar闚no zastawca, jak i zastawnik mog 膨da z這瞠nia przedmiotu 鈍iadczenia do depozytu s康owego.

Art. 335. Je瞠li wierzytelno嗆 pieni篹na zastawem zabezpieczona jest ju wymagalna, zastawnik mo瞠 膨da zamiast zap豉ty, a瞠by zastawca przeni鏀 na niego wierzytelno嗆 obci捫on, je瞠li jest pieni篹na, do wysoko軼i wierzytelno軼i zabezpieczonej zastawem. Zastawnik mo瞠 dochodzi przypad貫j mu z tego tytu逝 cz窷ci wierzytelno軼i z pierwsze雟twem przed cz窷ci przys逝guj帷 zastawcy.

TYTU IV

Posiadanie

Art. 336. Posiadaczem rzeczy jest zar闚no ten, kto ni faktycznie w豉da jak w豉軼iciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto ni faktycznie w豉da jak u篡tkownik, zastawnik, najemca, dzier瘸wca lub maj帷y inne prawo, z kt鏎ym 陰czy si okre郵one w豉dztwo nad cudz rzecz (posiadacz zale積y).

Art. 337. Posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, 瞠 oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zale積e.

Art. 338. Kto rzecz faktycznie w豉da za kogo innego, jest dzier篡cielem.

Art. 339. Domniemywa si, 瞠 ten, kto rzecz faktycznie w豉da, jest posiadaczem samoistnym.

Art. 340. Domniemywa si ci庵這嗆 posiadania. Niemo積o嗆 posiadania wywo豉na przez przeszkod przemijaj帷 nie przerywa posiadania.

Art. 341. Domniemywa si, 瞠 posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym. Domniemanie to dotyczy r闚nie posiadania przez poprzedniego posiadacza.

Art. 342. Nie wolno narusza samowolnie posiadania, chocia瘺y posiadacz by w z貫j wierze.

Art. 343.   1. Posiadacz mo瞠 zastosowa obron konieczn, a瞠by odeprze samowolne naruszenie posiadania.

 2. Posiadacz nieruchomo軼i mo瞠 niezw這cznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywr鏂i w豉snym dzia豉niem stan poprzedni; nie wolno mu jednak stosowa przy tym przemocy wzgl璠em os鏏. Posiadacz rzeczy ruchomej, je瞠li grozi mu niebezpiecze雟two niepowetowanej szkody, mo瞠 natychmiast po samowolnym pozbawieniu go posiadania zastosowa niezb璠n samopomoc w celu przywr鏂enia stanu poprzedniego.

 3. Przepisy paragraf闚 poprzedzaj帷ych stosuje si odpowiednio do dzier篡ciela.

Art. 3431Do ochrony w豉dania lokalem stosuje si odpowiednio przepisy o ochronie posiadania.

Art. 344.   1. Przeciwko temu, kto samowolnie naruszy posiadanie, jak r闚nie przeciwko temu, na czyj korzy嗆 naruszenie nast徙i這, przys逝guje posiadaczowi roszczenie o przywr鏂enie stanu poprzedniego i o zaniechanie narusze. Roszczenie to nie jest zale積e od dobrej wiary posiadacza ani od zgodno軼i posiadania ze stanem prawnym, chyba 瞠 prawomocne orzeczenie s康u lub innego powo豉nego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu pa雟twowego stwierdzi這, 瞠 stan posiadania powsta造 na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.

 2. Roszczenie wygasa, je瞠li nie b璠zie dochodzone w ci庵u roku od chwili naruszenia.

Art. 345. Posiadanie przywr鏂one poczytuje si za nie przerwane.

Art. 346. Roszczenie o ochron posiadania nie przys逝guje w stosunkach pomi璠zy wsp馧posiadaczami tej samej rzeczy, je瞠li nie da si ustali zakresu wsp馧posiadania.

Art. 347.   1. Posiadaczowi nieruchomo軼i przys逝guje roszczenie o wstrzymanie budowy, je瞠li budowa mog豉by naruszy jego posiadanie albo grozi wyrz康zeniem mu szkody.

 2. Roszczenie mo瞠 by dochodzone przed rozpocz璚iem budowy; wygasa ono, je瞠li nie b璠zie dochodzone w ci庵u miesi帷a od rozpocz璚ia budowy.

Art. 348. Przeniesienie posiadania nast瘼uje przez wydanie rzeczy. Wydanie dokument闚, kt鏎e umo磧iwiaj rozporz康zanie rzecz, jak r闚nie wydanie 鈔odk闚, kt鏎e daj faktyczn w豉dz nad rzecz, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy.

Art. 349. Przeniesienie posiadania samoistnego mo瞠 nast徙i tak瞠 w ten spos鏏, 瞠 dotychczasowy posiadacz samoistny zachowa rzecz w swoim w豉daniu jako posiadacz zale積y albo jako dzier篡ciel na podstawie stosunku prawnego, kt鏎y strony jednocze郾ie ustal.

Art. 350. Je瞠li rzecz znajduje si w posiadaniu zale積ym albo w dzier瞠niu osoby trzeciej, przeniesienie posiadania samoistnego nast瘼uje przez umow mi璠zy stronami i przez zawiadomienie posiadacza zale積ego albo dzier篡ciela.

Art. 351. Przeniesienie posiadania samoistnego na posiadacza zale積ego albo na dzier篡ciela nast瘼uje na mocy samej umowy mi璠zy stronami.

Art. 352.   1. Kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomo軼i w zakresie odpowiadaj帷ym tre軼i s逝瞠bno軼i, jest posiadaczem s逝瞠bno軼i.

 2. Do posiadania s逝瞠bno軼i stosuje si odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy.

KSI癿A TRZECIA

Zobowi您ania

TYTU I

Przepisy og鏊ne

Art. 353.   1. Zobowi您anie polega na tym, 瞠 wierzyciel mo瞠 膨da od d逝積ika 鈍iadczenia, a d逝積ik powinien 鈍iadczenie spe軟i.

 2. 安iadczenie mo瞠 polega na dzia豉niu albo na zaniechaniu.

Art. 3531. Strony zawieraj帷e umow mog u這篡 stosunek prawny wed逝g swego uznania, byleby jego tre嗆 lub cel nie sprzeciwia造 si w豉軼iwo軼i (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom wsp馧篡cia spo貫cznego.

Art. 354.   1. D逝積ik powinien wykona zobowi您anie zgodnie z jego tre軼i i w spos鏏 odpowiadaj帷y jego celowi spo貫czno-gospodarczemu oraz zasadom wsp馧篡cia spo貫cznego, a je瞠li istniej w tym zakresie ustalone zwyczaje - tak瞠 w spos鏏 odpowiadaj帷y tym zwyczajom.

 2. W taki sam spos鏏 powinien wsp馧dzia豉 przy wykonaniu zobowi您ania wierzyciel.

Art. 355.   1. D逝積ik obowi您any jest do staranno軼i og鏊nie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (nale篡ta staranno嗆).

 2. Nale篡t staranno嗆 d逝積ika w zakresie prowadzonej przez niego dzia豉lno軼i gospodarczej okre郵a si przy uwzgl璠nieniu zawodowego charakteru tej dzia豉lno軼i.

Art. 356.   1. Wierzyciel mo瞠 膨da osobistego 鈍iadczenia d逝積ika tylko wtedy, gdy to wynika z tre軼i czynno軼i prawnej, z ustawy albo z w豉軼iwo軼i 鈍iadczenia.

 2. Je瞠li wierzytelno嗆 pieni篹na jest wymagalna, wierzyciel nie mo瞠 odm闚i przyj璚ia 鈍iadczenia od osoby trzeciej, chocia瘺y dzia豉豉 bez wiedzy d逝積ika.

Art. 357. Je瞠li d逝積ik jest zobowi您any do 鈍iadczenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a jako嗆 rzeczy nie jest oznaczona przez w豉軼iwe przepisy lub przez czynno嗆 prawn ani nie wynika z okoliczno軼i, d逝積ik powinien 鈍iadczy rzeczy 鈔edniej jako軼i.

Art. 3571.  Je瞠li z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunk闚 spe軟ienie 鈍iadczenia by這by po陰czone z nadmiernymi trudno軼iami albo grozi這by jednej ze stron ra膨c strat, czego strony nie przewidywa造 przy zawarciu umowy, s康 mo瞠 po rozwa瞠niu interes闚 stron, zgodnie z zasadami wsp馧篡cia spo貫cznego, oznaczy spos鏏 wykonania zobowi您ania, wysoko嗆 鈍iadczenia lub nawet orzec o rozwi您aniu umowy. Rozwi您uj帷 umow s康 mo瞠 w miar potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kieruj帷 si zasadami okre郵onymi w zdaniu poprzedzaj帷ym.

Art. 358.    1. Z zastrze瞠niem wyj徠k闚 w ustawie przewidzianych, zobowi您ania pieni篹ne na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej mog by wyra穎ne tylko w pieni康zu polskim.

 2. (skre郵ony).

Art. 3581.  1. Je瞠li przedmiotem zobowi您ania od chwili jego powstania jest suma pieni篹na, spe軟ienie 鈍iadczenia nast瘼uje przez zap豉t sumy nominalnej, chyba 瞠 przepisy szczeg鏊ne stanowi inaczej.

 2. Strony mog zastrzec w umowie, 瞠 wysoko嗆 鈍iadczenia pieni篹nego zostanie ustalona wed逝g innego ni pieni康z miernika warto軼i.

 3. W razie istotnej zmiany si造 nabywczej pieni康za po powstaniu zobowi您ania, s康 mo瞠 po rozwa瞠niu interes闚 stron, zgodnie z zasadami wsp馧篡cia spo貫cznego, zmieni wysoko嗆 lub spos b spe軟ienia 鈍iadczenia pieni篹nego, chocia瘺y by造 ustalone w orzeczeniu lub umowie.

 4. Z 膨daniem zmiany wysoko軼i lub sposobu spe軟ienia 鈍iadczenia pieni篹nego nie mo瞠 wyst徙i strona prowadz帷a przedsi瑿iorstwo, je瞠li 鈍iadczenie pozostaje w zwi您ku z prowadzeniem tego przedsi瑿iorstwa.

 5. Przepisy  2 i 3 nie uchybiaj przepisom reguluj帷ym wysoko嗆 cen i innych 鈍iadcze pieni篹nych.

Art. 359.   1. Odsetki od sumy pieni篹nej nale膨 si tylko wtedy, gdy to wynika z czynno軼i prawnej albo z ustawy, z orzeczenia s康u lub z decyzji innego w豉軼iwego organu.

 2. Je瞠li wysoko嗆 odsetek nie jest w inny spos鏏 okre郵ona, nale膨 si odsetki ustawowe.

 21. Maksymalna wysoko嗆 odsetek wynikaj帷ych z czynno軼i prawnej nie mo瞠 w stosunku rocznym przekracza czterokrotno軼i wysoko軼i stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne).

 22. Je瞠li wysoko嗆 odsetek wynikaj帷ych z czynno軼i prawnej przekracza wysoko嗆 odsetek maksymalnych, nale膨 si odsetki maksymalne.

 23. Postanowienia umowne nie mog wy陰cza ani ogranicza przepis闚 o odsetkach maksymalnych, tak瞠 w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje si przepisy ustawy.

 3. Rada Ministr闚 okre郵a, w drodze rozporz康zenia, wysoko嗆 odsetek ustawowych, kieruj帷 si konieczno軼i zapewnienia dyscypliny p豉tniczej i sprawnego przeprowadzania rozlicze pieni篹nych, bior帷 pod uwag wysoko嗆 rynkowych st鏕 procentowych oraz st鏕 procentowych Narodowego Banku Polskiego.

Art. 360. W braku odmiennego zastrze瞠nia co do terminu p豉tno軼i odsetek s one p豉tne co roku z do逝, a je瞠li termin p豉tno軼i sumy pieni篹nej jest kr鏒szy ni rok - jednocze郾ie z zap豉t tej sumy.

Art. 361.   1. Zobowi您any do odszkodowania ponosi odpowiedzialno嗆 tylko za normalne nast瘼stwa dzia豉nia lub zaniechania, z kt鏎ego szkoda wynik豉.

 2. W powy窺zych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, kt鏎e poszkodowany poni鏀, oraz korzy軼i, kt鏎e m鏬豚y osi庵n望, gdyby mu szkody nie wyrz康zono.

Art. 362. Je瞠li poszkodowany przyczyni si do powstania lub zwi瘯szenia szkody, obowi您ek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczno軼i, a zw豉szcza do stopnia winy obu stron.

Art. 363.   1. Naprawienie szkody powinno nast徙i, wed逝g wyboru poszkodowanego, b康 przez przywr鏂enie stanu poprzedniego, b康 przez zap豉t odpowiedniej sumy pieni篹nej. Jednak瞠 gdyby przywr鏂enie stanu poprzedniego by這 niemo磧iwe albo gdyby poci庵a這 za sob dla zobowi您anego nadmierne trudno軼i lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza si do 鈍iadczenia w pieni康zu.

 2. Je瞠li naprawienie szkody ma nast徙i w pieni康zu, wysoko嗆 odszkodowania powinna by ustalona wed逝g cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba 瞠 szczeg鏊ne okoliczno軼i wymagaj przyj璚ia za podstaw cen istniej帷ych w innej chwili.

Art. 364.   1. Ilekro ustawa przewiduje obowi您ek zabezpieczenia, zabezpieczenie powinno nast徙i przez z這瞠nie pieni璠zy do depozytu s康owego.

 2. Jednak瞠 z wa積ych powod闚 zabezpieczenie mo瞠 nast徙i w inny spos鏏.

Art. 365.   1. Je瞠li d逝積ik jest zobowi您any w ten spos鏏, 瞠 wykonanie zobowi您ania mo瞠 nast徙i przez spe軟ienie jednego z kilku 鈍iadcze (zobowi您anie przemienne), wyb鏎 鈍iadczenia nale篡 do d逝積ika, chyba 瞠 z czynno軼i prawnej, z ustawy lub z okoliczno軼i wynika, i uprawnionym do wyboru jest wierzyciel lub osoba trzecia.

 2. Wyboru dokonywa si przez z這瞠nie o鈍iadczenia drugiej stronie. Je瞠li uprawnionym do wyboru jest d逝積ik, mo瞠 on dokona wyboru tak瞠 przez spe軟ienie 鈍iadczenia.

 3. Je瞠li strona uprawniona do wyboru 鈍iadczenia wyboru tego nie dokona, druga strona mo瞠 jej wyznaczy w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu uprawnienie do dokonania wyboru przechodzi na stron drug.

Art. 3651. Zobowi您anie bezterminowe o charakterze ci庵造m wygasa po wypowiedzeniu przez d逝積ika lub wierzyciela z zachowaniem termin闚 umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich termin闚 niezw這cznie po wypowiedzeniu.

TYTU II

Wielo嗆 d逝積ik闚 albo wierzycieli

DZIA I

Zobowi您ania solidarne

Art. 366.   1. Kilku d逝積ik闚 mo瞠 by zobowi您anych w ten spos鏏, 瞠 wierzyciel mo瞠 膨da ca這軼i lub cz窷ci 鈍iadczenia od wszystkich d逝積ik闚 陰cznie, od kilku z nich lub od ka盥ego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez kt鏎egokolwiek z d逝積ik闚 zwalnia pozosta造ch (solidarno嗆 d逝積ik闚).

 2. A do zupe軟ego zaspokojenia wierzyciela wszyscy d逝積icy solidarni pozostaj zobowi您ani.

Art. 367.   1. Kilku wierzycieli mo瞠 by uprawnionych w ten spos鏏, 瞠 d逝積ik mo瞠 spe軟i ca貫 鈍iadczenie do r彗 jednego z nich, a przez zaspokojenie kt鏎egokolwiek z wierzycieli d逝g wygasa wzgl璠em wszystkich (solidarno嗆 wierzycieli).

 2. D逝積ik mo瞠 spe軟i 鈍iadczenie, wed逝g swego wyboru, do r彗 kt鏎egokolwiek z wierzycieli solidarnych. Jednak瞠 w razie wytoczenia pow鏚ztwa przez jednego z wierzycieli d逝積ik powinien spe軟i 鈍iadczenie do jego r彗.

Art. 368. Zobowi您anie mo瞠 by solidarne, chocia瘺y ka盥y z d逝積ik闚 by zobowi您any w spos鏏 odmienny albo chocia瘺y wsp鏊ny d逝積ik by zobowi您any w spos鏏 odmienny wzgl璠em ka盥ego z wierzycieli.

Art. 369. Zobowi您anie jest solidarne, je瞠li to wynika z ustawy lub z czynno軼i prawnej.

Art. 370. Je瞠li kilka os鏏 zaci庵n窸o zobowi您anie dotycz帷e ich wsp鏊nego mienia, s one zobowi您ane solidarnie, chyba 瞠 um闚iono si inaczej.

Art. 371. Dzia豉nia i zaniechania jednego z d逝積ik闚 solidarnych nie mog szkodzi wsp馧d逝積ikom.

Art. 372. Przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do jednego z d逝積ik闚 solidarnych nie ma skutku wzgl璠em wsp馧d逝積ik闚.

Art. 373. Zwolnienie z d逝gu lub zrzeczenie si solidarno軼i przez wierzyciela wzgl璠em jednego z d逝積ik闚 solidarnych nie ma skutku wzgl璠em wsp馧d逝積ik闚.

Art. 374.   1. Odnowienie dokonane mi璠zy wierzycielem a jednym z d逝積ik闚 solidarnych zwalnia wsp馧d逝積ik闚, chyba 瞠 wierzyciel zastrzeg, i zachowuje przeciwko nim swe prawa.

 2. Zw這ka wierzyciela wzgl璠em jednego z d逝積ik闚 solidarnych ma skutek tak瞠 wzgl璠em wsp馧d逝積ik闚.

Art. 375.   1. D逝積ik solidarny mo瞠 si broni zarzutami, kt鏎e przys逝guj mu osobi軼ie wzgl璠em wierzyciela, jak r闚nie tymi, kt鏎e ze wzgl璠u na spos鏏 powstania lub tre嗆 zobowi您ania s wsp鏊ne wszystkim d逝積ikom.

 2. Wyrok zapad造 na korzy嗆 jednego z d逝積ik闚 solidarnych zwalnia wsp馧d逝積ik闚, je瞠li uwzgl璠nia zarzuty, kt鏎e s im wszystkim wsp鏊ne.

Art. 376.   1. Je瞠li jeden z d逝積ik闚 solidarnych spe軟i 鈍iadczenie, tre嗆 istniej帷ego mi璠zy wsp馧d逝積ikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich cz窷ciach mo瞠 on 膨da zwrotu od wsp馧d逝積ik闚. Je瞠li z tre軼i tego stosunku nie wynika nic innego, d逝積ik, kt鏎y 鈍iadczenie spe軟i, mo瞠 膨da zwrotu w cz窷ciach r闚nych.

 2. Cz窷 przypadaj帷a na d逝積ika niewyp豉calnego rozk豉da si mi璠zy wsp馧d逝積ik闚.

Art. 377. Zw這ka d逝積ika, jak r闚nie przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia wzgl璠em jednego z wierzycieli solidarnych ma skutek tak瞠 wzgl璠em wsp馧wierzycieli.

Art. 378. Je瞠li jeden z wierzycieli solidarnych przyj掖 鈍iadczenie, tre嗆 istniej帷ego mi璠zy wsp馧wierzycielami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich cz窷ciach jest on odpowiedzialny wzgl璠em wsp馧wierzycieli. Je瞠li z tre軼i tego stosunku nie wynika nic innego, wierzyciel, kt鏎y przyj掖 鈍iadczenie, jest odpowiedzialny w cz窷ciach r闚nych.

DZIA II

Zobowi您ania podzielne i niepodzielne

Art. 379.   1. Je瞠li jest kilku d逝積ik闚 albo kilku wierzycieli, a 鈍iadczenie jest podzielne, zar闚no d逝g, jak i wierzytelno嗆 dziel si na tyle niezale積ych od siebie cz窷ci, ilu jest d逝積ik闚 albo wierzycieli. Cz窷ci te s r闚ne, je瞠li z okoliczno軼i nie wynika nic innego.

 2. 安iadczenie jest podzielne, je瞠li mo瞠 by spe軟ione cz窷ciowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub warto軼i.

Art. 380.   1. D逝積icy zobowi您ani do 鈍iadczenia niepodzielnego s odpowiedzialni za spe軟ienie 鈍iadczenia jak d逝積icy solidarni.

 2. W braku odmiennej umowy d逝積icy zobowi您ani do 鈍iadczenia podzielnego s odpowiedzialni za jego spe軟ienie solidarnie, je瞠li wzajemne 鈍iadczenie wierzyciela jest niepodzielne.

 3. D逝積ik, kt鏎y spe軟i 鈍iadczenie niepodzielne, mo瞠 膨da od pozosta造ch d逝積ik闚 zwrotu warto軼i 鈍iadczenia wed逝g tych samych zasad co d逝積ik solidarny.

Art. 381.   1. Je瞠li jest kilku wierzycieli uprawnionych do 鈍iadczenia niepodzielnego, ka盥y z nich mo瞠 膨da spe軟ienia ca貫go 鈍iadczenia.

 2. Jednak瞠 w razie sprzeciwu chocia瘺y jednego z wierzycieli, d逝積ik obowi您any jest 鈍iadczy wszystkim wierzycielom 陰cznie albo z這篡 przedmiot 鈍iadczenia do depozytu s康owego.

Art. 382.   1. Zwolnienie d逝積ika z d逝gu przez jednego z wierzycieli uprawnionych do 鈍iadczenia niepodzielnego nie ma skutku wzgl璠em pozosta造ch wierzycieli.

 2. Zw這ka d逝積ika, jak r闚nie przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia wzgl璠em jednego z wierzycieli uprawnionych do 鈍iadczenia niepodzielnego ma skutek wzgl璠em pozosta造ch wierzycieli.

Art. 383. Je瞠li jeden z wierzycieli uprawnionych do 鈍iadczenia niepodzielnego przyj掖 鈍iadczenie, jest on odpowiedzialny wzgl璠em pozosta造ch wierzycieli wed逝g tych samych zasad co wierzyciel solidarny.

TYTU III

Og鏊ne przepisy o zobowi您aniach umownych

Art. 384. 1. Ustalony przez jedn ze stron wzorzec umowy, w szczeg鏊no軼i og鏊ne warunki um闚, wz鏎 umowy, regulamin, wi捫e drug stron, je瞠li zosta jej dor璚zony przed zawarciem umowy.

 2. W razie gdy pos逝giwanie si wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju zwyczajowo przyj皻e, wi捫e on tak瞠 wtedy, gdy druga strona mog豉 si z 豉two軼i dowiedzie o jego tre軼i. Nie dotyczy to jednak um闚 zawieranych z udzia貫m konsument闚, z wyj徠kiem um闚 powszechnie zawieranych w drobnych, bie膨cych sprawach 篡cia codziennego.

 3. (uchylony).

 4. Je瞠li jedna ze stron pos逝guje si wzorcem umowy w postaci elektronicznej, powinna udost瘼ni go drugiej stronie przed zawarciem umowy w taki spos鏏, aby mog豉 ona wzorzec ten przechowywa i odtwarza w zwyk造m toku czynno軼i.

5. (uchylony) .

Art. 3841Wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci庵造m wi捫e drug stron, je瞠li zosta造 zachowane wymagania okre郵one w art. 384, a strona nie wypowiedzia豉 umowy w najbli窺zym terminie wypowiedzenia.

Art. 385.  1. W razie sprzeczno軼i tre軼i umowy z wzorcem umowy strony s zwi您ane umow.

 2. Wzorzec umowy powinien by sformu這wany jednoznacznie i w spos鏏 zrozumia造. Postanowienia niejednoznaczne t逝maczy si na korzy嗆 konsumenta.

Art. 3851 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wi捫 go, je瞠li kszta速uj jego prawa i obowi您ki w spos鏏 sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra膨co naruszaj帷 jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowie okre郵aj帷ych g堯wne 鈍iadczenia stron, w tym cen lub wynagrodzenie, je瞠li zosta造 sformu這wane w spos鏏 jednoznaczny.

 2. Je瞠li postanowienie umowy zgodnie z  1 nie wi捫e konsumenta, strony s zwi您ane umow w pozosta造m zakresie.

 3. Nie uzgodnione indywidualnie s te postanowienia umowy, na kt鏎ych tre嗆 konsument nie mia rzeczywistego wp造wu. W szczeg鏊no軼i odnosi si to do postanowie umowy przej皻ych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.

 4. Ci篹ar dowodu, 瞠 postanowienie zosta這 uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto si na to powo逝je.

Art. 3852Oceny zgodno軼i postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje si wed逝g stanu z chwili zawarcia umowy, bior帷 pod uwag jej tre嗆, okoliczno軼i zawarcia oraz uwzgl璠niaj帷 umowy pozostaj帷e w zwi您ku z umow obejmuj帷 postanowienie b璠帷e przedmiotem oceny.

Art. 3853W razie w徠pliwo軼i uwa瘸 si, 瞠 niedozwolonymi postanowieniami umownymi s te, kt鏎e w szczeg鏊no軼i:

1) wy陰czaj lub ograniczaj odpowiedzialno嗆 wzgl璠em konsumenta za szkody na osobie,

2) wy陰czaj lub istotnie ograniczaj odpowiedzialno嗆 wzgl璠em konsumenta za niewykonanie lub nienale篡te wykonanie zobowi您ania,

3) wy陰czaj lub istotnie ograniczaj potr帷enie wierzytelno軼i konsumenta z wierzytelno軼i drugiej strony,

4) przewiduj postanowienia, z kt鏎ymi konsument nie mia mo磧iwo軼i zapozna si przed zawarciem umowy,

5) zezwalaj kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowi您k闚 wynikaj帷ych z umowy bez zgody konsumenta,

6) uzale積iaj zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przysz這軼i dalszych um闚 podobnego rodzaju,

7) uzale積iaj zawarcie, tre嗆 lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, nie maj帷ej bezpo鈔edniego zwi您ku z umow zawieraj帷 oceniane postanowienie,

8) uzale積iaj spe軟ienie 鈍iadczenia od okoliczno軼i zale積ych tylko od woli kontrahenta konsumenta,

9) przyznaj kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wi捫帷ej interpretacji umowy,

10) uprawniaj kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez wa積ej przyczyny wskazanej w tej umowie,

11) przyznaj tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodno軼i 鈍iadczenia z umow,

12) wy陰czaj obowi您ek zwrotu konsumentowi uiszczonej zap豉ty za 鈍iadczenie nie spe軟ione w ca這軼i lub cz窷ci, je瞠li konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania,

13) przewiduj utrat prawa 膨dania zwrotu 鈍iadczenia konsumenta spe軟ionego wcze郾iej ni 鈍iadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadaj, rozwi您uj lub odst瘼uj od umowy,

14) pozbawiaj wy陰cznie konsumenta uprawnienia do rozwi您ania umowy, odst徙ienia od niej lub jej wypowiedzenia,

15) zastrzegaj dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania wa積ych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia,

16) nak豉daj wy陰cznie na konsumenta obowi您ek zap豉ty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy,

17) nak豉daj na konsumenta, kt鏎y nie wykona zobowi您ania lub odst徙i od umowy, obowi您ek zap豉ty ra膨co wyg鏎owanej kary umownej lub odst瘼nego,

18) stanowi, 瞠 umowa zawarta na czas oznaczony ulega przed逝瞠niu, o ile konsument, dla kt鏎ego zastrze穎no ra膨co kr鏒ki termin, nie z這篡 przeciwnego o鈍iadczenia,

19) przewiduj wy陰cznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez wa積ych przyczyn, istotnych cech 鈍iadczenia,

20) przewiduj uprawnienie kontrahenta konsumenta do okre郵enia lub podwy窺zenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odst徙ienia od umowy,

21) uzale積iaj odpowiedzialno嗆 kontrahenta konsumenta od wykonania zobowi您a przez osoby, za po鈔ednictwem kt鏎ych kontrahent konsumenta zawiera umow lub przy kt鏎ych pomocy wykonuje swoje zobowi您anie, albo uzale積iaj t odpowiedzialno嗆 od spe軟ienia przez konsumenta nadmiernie uci捫liwych formalno軼i,

22) przewiduj obowi您ek wykonania zobowi您ania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienale篡tego wykonania zobowi您ania przez jego kontrahenta,

23) wy陰czaj jurysdykcj s康闚 polskich lub poddaj spraw pod rozstrzygni璚ie s康u polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a tak瞠 narzucaj rozpoznanie sprawy przez s康, kt鏎y wedle ustawy nie jest miejscowo w豉軼iwy.

Art. 3854 1. Umowa mi璠zy przedsi瑿iorcami stosuj帷ymi r騜ne wzorce um闚 nie obejmuje tych postanowie wzorc闚, kt鏎e s ze sob sprzeczne.

 2. Umowa nie jest zawarta, gdy po otrzymaniu oferty strona niezw這cznie zawiadomi, 瞠 nie zamierza zawiera umowy na warunkach przewidzianych w  1.

Art. 386.  (uchylony).

Art. 387.   1. Umowa o 鈍iadczenie niemo磧iwe jest niewa積a.

 2. Strona, kt鏎a w chwili zawarcia umowy wiedzia豉 o niemo磧iwo軼i 鈍iadczenia, a drugiej strony z b喚du nie wyprowadzi豉, obowi您ana jest do naprawienia szkody, kt鏎 druga strona ponios豉 przez to, 瞠 zawar豉 umow nie wiedz帷 o niemo磧iwo軼i 鈍iadczenia.

Art. 388.   1. Je瞠li jedna ze stron, wyzyskuj帷 przymusowe po這瞠nie, niedo喚stwo lub niedo鈍iadczenie drugiej strony, w zamian za swoje 鈍iadczenie przyjmuje albo zastrzega dla siebie lub dla osoby trzeciej 鈍iadczenie, kt鏎ego warto嗆 w chwili zawarcia umowy przewy窺za w ra膨cym stopniu warto嗆 jej w豉snego 鈍iadczenia, druga strona mo瞠 膨da zmniejszenia swego 鈍iadczenia lub zwi瘯szenia nale積ego jej 鈍iadczenia, a w wypadku gdy jedno i drugie by這by nadmiernie utrudnione, mo瞠 ona 膨da uniewa積ienia umowy.

 2. Uprawnienia powy窺ze wygasaj z up造wem lat dw鏂h od dnia zawarcia umowy.

Art. 389.  1. Umowa, przez kt鏎 jedna ze stron lub obie zobowi您uj si do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwst瘼na), powinna okre郵a istotne postanowienia umowy przyrzeczonej.

 2. Je瞠li termin, w ci庵u kt鏎ego ma by zawarta umowa przyrzeczona, nie zosta oznaczony, powinna ona by zawarta w odpowiednim terminie wyznaczonym przez stron uprawnion do 膨dania zawarcia umowy przyrzeczonej. Je瞠li obie strony s uprawnione do 膨dania zawarcia umowy przyrzeczonej i ka盥a z nich wyznaczy豉 inny termin, strony wi捫e termin wyznaczony przez stron, kt鏎a wcze郾iej z這篡豉 stosowne o鈍iadczenie. Je瞠li w ci庵u roku od dnia zawarcia umowy przedwst瘼nej nie zosta wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie mo積a 膨da jej zawarcia.

Art. 390.  1. Je瞠li strona zobowi您ana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla si od jej zawarcia, druga strona mo瞠 膨da naprawienia szkody, kt鏎 ponios豉 przez to, 瞠 liczy豉 na zawarcie umowy przyrzeczonej. Strony mog w umowie przedwst瘼nej odmiennie okre郵i zakres odszkodowania.

 2. Jednak瞠 gdy umowa przedwst瘼na czyni zado嗆 wymaganiom, od kt鏎ych zale篡 wa積o嗆 umowy przyrzeczonej, w szczeg鏊no軼i wymaganiom co do formy, strona uprawniona mo瞠 dochodzi zawarcia umowy przyrzeczonej.

 3. Roszczenia z umowy przedwst瘼nej przedawniaj si z up造wem roku od dnia, w kt鏎ym umowa przyrzeczona mia豉 by zawarta. Je瞠li s康 oddali 膨danie zawarcia umowy przyrzeczonej, roszczenia z umowy przedwst瘼nej przedawniaj si z up造wem roku od dnia, w kt鏎ym orzeczenie sta這 si prawomocne.

Art. 391. Je瞠li w umowie zastrze穎no, 瞠 osoba trzecia zaci庵nie okre郵one zobowi您anie albo spe軟i okre郵one 鈍iadczenie, ten, kto takie przyrzeczenie uczyni, odpowiedzialny jest za szkod, kt鏎 druga strona ponosi przez to, 瞠 osoba trzecia odmawia zaci庵ni璚ia zobowi您ania albo nie spe軟ia 鈍iadczenia. Mo瞠 jednak zwolni si od obowi您ku naprawienia szkody spe軟iaj帷 przyrzeczone 鈍iadczenie, chyba 瞠 sprzeciwia si to umowie lub w豉軼iwo軼i 鈍iadczenia.

Art. 392. Je瞠li osoba trzecia zobowi您a豉 si przez umow z d逝積ikiem zwolni go od obowi您ku 鈍iadczenia, jest ona odpowiedzialna wzgl璠em d逝積ika za to, 瞠 wierzyciel nie b璠zie od niego 膨da spe軟ienia 鈍iadczenia.

Art. 393.   1. Je瞠li w umowie zastrze穎no, 瞠 d逝積ik spe軟i 鈍iadczenie na rzecz osoby trzeciej, osoba ta, w braku odmiennego postanowienia umowy, mo瞠 膨da bezpo鈔ednio od d逝積ika spe軟ienia zastrze穎nego 鈍iadczenia.

 2. Zastrze瞠nie co do obowi您ku 鈍iadczenia na rzecz osoby trzeciej nie mo瞠 by odwo豉ne ani zmienione, je瞠li osoba trzecia o鈍iadczy豉 kt鏎ejkolwiek ze stron, 瞠 chce z zastrze瞠nia skorzysta.

 3. D逝積ik mo瞠 podnie嗆 zarzuty z umowy tak瞠 przeciwko osobie trzeciej.

Art. 394.   1. W braku odmiennego zastrze瞠nia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, 瞠 w razie niewykonania umowy przez jedn ze stron druga strona mo瞠 bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odst徙i i otrzymany zadatek zachowa, a je瞠li sama go da豉, mo瞠 膨da sumy dwukrotnie wy窺zej.

 2. W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet 鈍iadczenia strony, kt鏎a go da豉; je瞠li zaliczenie nie jest mo磧iwe, zadatek ulega zwrotowi.

 3. W razie rozwi您ania umowy zadatek powinien by zwr鏂ony, a obowi您ek zap豉ty sumy dwukrotnie wy窺zej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nast徙i這 wskutek okoliczno軼i, za kt鏎e 瘸dna ze stron nie ponosi odpowiedzialno軼i albo za kt鏎e ponosz odpowiedzialno嗆 obie strony.

Art. 395.   1. Mo積a zastrzec, 瞠 jednej lub obu stronom przys逝giwa b璠zie w ci庵u oznaczonego terminu prawo odst徙ienia od umowy. Prawo to wykonywa si przez o鈍iadczenie z這穎ne drugiej stronie.

 2. W razie wykonania prawa odst徙ienia umowa uwa瘸na jest za nie zawart. To, co strony ju 鈍iadczy造, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba 瞠 zmiana by豉 konieczna w granicach zwyk貫go zarz康u. Za 鈍iadczone us逝gi oraz za korzystanie z rzeczy nale篡 si drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie.

Art. 396. Je瞠li zosta這 zastrze穎ne, 瞠 jednej lub obu stronom wolno od umowy odst徙i za zap豉t oznaczonej sumy (odst瘼ne), o鈍iadczenie o odst徙ieniu jest skuteczne tylko wtedy, gdy zosta這 z這穎ne jednocze郾ie z zap豉t odst瘼nego.

TYTU IV

(skre郵ony).

TYTU V

Bezpodstawne wzbogacenie

Art. 405. Kto bez podstawy prawnej uzyska korzy嗆 maj徠kow kosztem innej osoby, obowi您any jest do wydania korzy軼i w naturze, a gdyby to nie by這 mo磧iwe, do zwrotu jej warto軼i.

Art. 406. Obowi您ek wydania korzy軼i obejmuje nie tylko korzy嗆 bezpo鈔ednio uzyskan, lecz tak瞠 wszystko, co w razie zbycia, utraty lub uszkodzenia zosta這 uzyskane w zamian tej korzy軼i albo jako naprawienie szkody.

Art. 407. Je瞠li ten, kto bez podstawy prawnej uzyska korzy嗆 maj徠kow kosztem innej osoby, rozporz康zi korzy軼i na rzecz osoby trzeciej bezp豉tnie, obowi您ek wydania korzy軼i przechodzi na t osob trzeci.

Art. 408.   1. Zobowi您any do wydania korzy軼i mo瞠 膨da zwrotu nak豉d闚 koniecznych o tyle, o ile nie znalaz造 pokrycia w u篡tku, kt鏎y z nich osi庵n掖. Zwrotu innych nak豉d闚 mo瞠 膨da o tyle, o ile zwi瘯szaj warto嗆 korzy軼i w chwili jej wydania; mo瞠 jednak zabra te nak豉dy, przywracaj帷 stan poprzedni.

 2. Kto czyni帷 nak豉dy wiedzia, 瞠 korzy嗆 mu si nie nale篡, ten mo瞠 膨da zwrotu nak豉d闚 tylko o tyle, o ile zwi瘯szaj warto嗆 korzy軼i w chwili jej wydania.

 3. Je瞠li 膨daj帷y wydania korzy軼i jest zobowi您any do zwrotu nak豉d闚, s康 mo瞠 zamiast wydania korzy軼i w naturze nakaza zwrot jej warto軼i w pieni康zu z odliczeniem warto軼i nak豉d闚, kt鏎e 膨daj帷y by豚y obowi您any zwr鏂i.

Art. 409. Obowi您ek wydania korzy軼i lub zwrotu jej warto軼i wygasa, je瞠li ten, kto korzy嗆 uzyska, zu篡 j lub utraci w taki spos鏏, 瞠 nie jest ju wzbogacony, chyba 瞠 wyzbywaj帷 si korzy軼i lub zu篡waj帷 j powinien by liczy si z obowi您kiem zwrotu.

Art. 410.   1. Przepisy artyku堯w poprzedzaj帷ych stosuje si w szczeg鏊no軼i do 鈍iadczenia nienale積ego.

 2. 安iadczenie jest nienale積e, je瞠li ten, kto je spe軟i, nie by w og鏊e zobowi您any lub nie by zobowi您any wzgl璠em osoby, kt鏎ej 鈍iadczy, albo je瞠li podstawa 鈍iadczenia odpad豉 lub zamierzony cel 鈍iadczenia nie zosta osi庵ni皻y, albo je瞠li czynno嗆 prawna zobowi您uj帷a do 鈍iadczenia by豉 niewa積a i nie sta豉 si wa積a po spe軟ieniu 鈍iadczenia.

Art. 411. Nie mo積a 膨da zwrotu 鈍iadczenia:

1) je瞠li spe軟iaj帷y 鈍iadczenie wiedzia, 瞠 nie by do 鈍iadczenia zobowi您any chyba 瞠 spe軟ienie 鈍iadczenia nast徙i這 z zastrze瞠niem zwrotu albo w celu unikni璚ia przymusu lub w wykonaniu niewa積ej czynno軼i prawnej;

2) je瞠li spe軟ienie 鈍iadczenia czyni zado嗆 zasadom wsp馧篡cia spo貫cznego;

3) je瞠li 鈍iadczenie zosta這 spe軟ione w celu zado嗆uczynienia przedawnionemu roszczeniu

4) je瞠li 鈍iadczenie zosta這 spe軟ione, zanim wierzytelno嗆 sta豉 si wymagalna.

Art. 412. S康 mo瞠 orzec przepadek 鈍iadczenia na rzecz Skarbu Pa雟twa, je瞠li 鈍iadczenie to zosta這 鈍iadomie spe軟ione w zamian za dokonanie czynu zabronionego przez ustaw lub w celu niegodziwym. Je瞠li przedmiot 鈍iadczenia zosta zu篡ty lub utracony, przepadkowi mo瞠 ulec jego warto嗆.

Art. 413.   1. Kto spe軟ia 鈍iadczenie z gry lub zak豉du, nie mo瞠 膨da zwrotu, chyba 瞠 gra lub zak豉d by造 zakazane albo nierzetelne.

 2. Roszcze z gry lub zak豉du mo積a dochodzi tylko wtedy, gdy gra lub zak豉d by造 prowadzone na podstawie zezwolenia w豉軼iwego organu pa雟twowego.

Art. 414. Przepisy niniejszego tytu逝 nie uchybiaj przepisom o obowi您ku naprawienia szkody.

TYTU VI

Czyny niedozwolone

Art. 415. Kto z winy swej wyrz康zi drugiemu szkod, obowi您any jest do jej naprawienia.

Art. 416. Osoba prawna jest obowi您ana do naprawienia szkody wyrz康zonej z winy jej organu.

Art. 417.   1. Za szkod wyrz康zon przez niezgodne z prawem dzia豉nie lub zaniechanie przy wykonywaniu w豉dzy publicznej ponosi odpowiedzialno嗆 Skarb Pa雟twa lub jednostka samorz康u terytorialnego lub inna osoba prawna wykonuj帷a t w豉dz z mocy prawa.

 2. Je瞠li wykonywanie zada z zakresu w豉dzy publicznej zlecono, na podstawie porozumienia, jednostce samorz康u terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarn odpowiedzialno嗆 za wyrz康zon szkod ponosi ich wykonawca oraz zlecaj帷a je jednostka samorz康u terytorialnego albo Skarb Pa雟twa.

Art. 4171.  1. Je瞠li szkoda zosta豉 wyrz康zona przez wydanie aktu normatywnego, jej naprawienia mo積a 膨da po stwierdzeniu we w豉軼iwym post瘼owaniu niezgodno軼i tego aktu z Konstytucj, ratyfikowan umow mi璠zynarodow lub ustaw.

2. Je瞠li szkoda zosta豉 wyrz康zona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia mo積a 膨da po stwierdzeniu we w豉軼iwym post瘼owaniu ich niezgodno軼i z prawem. Odnosi si to r闚nie do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zosta造 wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucj, ratyfikowan umow mi璠zynarodow lub ustaw.

 3. Je瞠li szkoda zosta豉 wyrz康zona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowi您ek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia mo積a 膨da po stwierdzeniu we w豉軼iwym post瘼owaniu niezgodno軼i z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba 瞠 przepisy odr瑿ne stanowi inaczej.

 4. Je瞠li szkoda zosta豉 wyrz康zona przez niewydanie aktu normatywnego, kt鏎ego obowi您ek wydania przewiduje przepis prawa, niezgodno嗆 z prawem niewydania tego aktu stwierdza s康 rozpoznaj帷y spraw o naprawienie szkody.

Art. 4172. Je瞠li przez zgodne z prawem wykonywanie w豉dzy publicznej zosta豉 wyrz康zona szkoda na osobie, poszkodowany mo瞠 膨da ca趾owitego lub cz窷ciowego jej naprawienia oraz zado嗆uczynienia pieni篹nego za doznan krzywd, gdy okoliczno軼i, a zw豉szcza niezdolno嗆 poszkodowanego do pracy lub jego ci篹kie po這瞠nie materialne, wskazuj, 瞠 wymagaj tego wzgl璠y s逝szno軼i.

Art. 418. (utraci moc).

Art. 419.  (uchylony).

Art. 420. (uchylony).

Art. 4201. (uchylony).

Art. 4202. (uchylony).

Art. 421.  Przepis闚 art. 417, art. 4171 i art. 4172 nie stosuje si, je瞠li odpowiedzialno嗆 za szkod wyrz康zon przy wykonywaniu w豉dzy publicznej jest uregulowana w przepisach szczeg鏊nych.

Art. 422. Za szkod odpowiedzialny jest nie tylko ten, kto j bezpo鈔ednio wyrz康zi, lecz tak瞠 ten, kto inn osob do wyrz康zenia szkody nak這ni albo by jej pomocny, jak r闚nie ten, kto 鈍iadomie skorzysta z wyrz康zonej drugiemu szkody.

Art. 423. Kto dzia豉 w obronie koniecznej, odpieraj帷 bezpo鈔edni i bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro w豉sne lub innej osoby, ten nie jest odpowiedzialny za szkod wyrz康zon napastnikowi.

Art. 424. Kto zniszczy lub uszkodzi cudz rzecz albo zabi lub zrani cudze zwierz w celu odwr鏂enia od siebie lub od innych niebezpiecze雟twa gro膨cego bezpo鈔ednio od tej rzeczy lub zwierz璚ia, ten nie jest odpowiedzialny za wynik陰 st康 szkod, je瞠li niebezpiecze雟twa sam nie wywo豉, a niebezpiecze雟twu nie mo積a by這 inaczej zapobiec i je瞠li ratowane dobro jest oczywi軼ie wa積iejsze ani瞠li dobro naruszone.

Art. 425.   1. Osoba, kt鏎a z jakichkolwiek powod闚 znajduje si w stanie wy陰czaj帷ym 鈍iadome albo swobodne powzi璚ie decyzji i wyra瞠nie woli, nie jest odpowiedzialna za szkod w tym stanie wyrz康zon.

 2. Jednak瞠 kto uleg zak堯ceniu czynno軼i psychicznych wskutek u篡cia napoj闚 odurzaj帷ych albo innych podobnych 鈔odk闚, ten obowi您any jest do naprawienia szkody, chyba 瞠 stan zak堯cenia zosta wywo豉ny bez jego winy.

Art. 426. Ma這letni, kt鏎y nie uko鎍zy lat trzynastu, nie ponosi odpowiedzialno軼i za wyrz康zon szkod.

Art. 427. Kto z mocy ustawy lub umowy jest zobowi您any do nadzoru nad osob, kt鏎ej z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczyta nie mo積a, ten obowi您any jest do naprawienia szkody wyrz康zonej przez t osob, chyba 瞠 uczyni zado嗆 obowi您kowi nadzoru albo 瞠 szkoda by豉by powsta豉 tak瞠 przy starannym wykonywaniu nadzoru. Przepis ten stosuje si r闚nie do os鏏 wykonywaj帷ych bez obowi您ku ustawowego ani umownego sta陰 piecz nad osob, kt鏎ej z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczyta nie mo積a.

Art. 428. Gdy sprawca z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego nie jest odpowiedzialny za szkod, a brak jest os鏏 zobowi您anych do nadzoru albo gdy nie mo積a od nich uzyska naprawienia szkody, poszkodowany mo瞠 膨da ca趾owitego lub cz窷ciowego naprawienia szkody od samego sprawcy, je瞠li z okoliczno軼i, a zw豉szcza z por闚nania stanu maj徠kowego poszkodowanego i sprawcy, wynika, 瞠 wymagaj tego zasady wsp馧篡cia spo貫cznego.

Art. 429. Kto powierza wykonanie czynno軼i drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkod wyrz康zon przez sprawc przy wykonywaniu powierzonej mu czynno軼i, chyba 瞠 nie ponosi winy w wyborze albo 瞠 wykonanie czynno軼i powierzy osobie, przedsi瑿iorstwu lub zak豉dowi, kt鏎e w zakresie swej dzia豉lno軼i zawodowej trudni si wykonywaniem takich czynno軼i.

Art. 430. Kto na w豉sny rachunek powierza wykonanie czynno軼i osobie, kt鏎a przy wykonywaniu tej czynno軼i podlega jego kierownictwu i ma obowi您ek stosowa si do jego wskaz闚ek, ten jest odpowiedzialny za szkod wyrz康zon z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynno軼i.

Art. 431.   1. Kto zwierz chowa albo si nim pos逝guje, obowi您any jest do naprawienia wyrz康zonej przez nie szkody niezale積ie od tego, czy by這 pod jego nadzorem, czy te zab陰ka這 si lub uciek這, chyba 瞠 ani on, ani osoba, za kt鏎 ponosi odpowiedzialno嗆, nie ponosz winy.

 2. Chocia瘺y osoba, kt鏎a zwierz chowa lub si nim pos逝guje, nie by豉 odpowiedzialna wed逝g przepis闚 paragrafu poprzedzaj帷ego, poszkodowany mo瞠 od niej 膨da ca趾owitego lub cz窷ciowego naprawienia szkody, je瞠li z okoliczno軼i, a zw豉szcza z por闚nania stanu maj徠kowego poszkodowanego i tej osoby, wynika, 瞠 wymagaj tego zasady wsp馧篡cia spo貫cznego.

Art. 432.   1. Posiadacz gruntu mo瞠 zaj望 cudze zwierz, kt鏎e wyrz康za szkod na gruncie, je瞠li zaj璚ie jest potrzebne do zabezpieczenia roszczenia o naprawienie szkody.

 2. Na zaj皻ym zwierz璚iu posiadacz gruntu uzyskuje ustawowe prawo zastawu dla zabezpieczenia nale積ego mu naprawienia szkody oraz koszt闚 篡wienia i utrzymania zwierz璚ia.

 3. (skre郵ony).

Art. 433. Za szkod wyrz康zon wyrzuceniem, wylaniem lub spadni璚iem jakiegokolwiek przedmiotu z pomieszczenia jest odpowiedzialny ten, kto pomieszczenie zajmuje, chyba 瞠 szkoda nast徙i豉 wskutek si造 wy窺zej albo wy陰cznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za kt鏎 zajmuj帷y pomieszczenie nie ponosi odpowiedzialno軼i i kt鏎ej dzia豉niu nie m鏬 zapobiec.

Art. 434. Za szkod wyrz康zon przez zawalenie si budowli lub oderwanie si jej cz窷ci odpowiedzialny jest samoistny posiadacz budowli, chyba 瞠 zawalenie si budowli lub oderwanie si jej cz窷ci nie wynik這 ani z braku utrzymania budowli w nale篡tym stanie, ani z wady w budowie.

Art. 435.   1. Prowadz帷y na w豉sny rachunek przedsi瑿iorstwo lub zak豉d wprawiany w ruch za pomoc si przyrody (pary, gazu, elektryczno軼i, paliw p造nnych itp.) ponosi odpowiedzialno嗆 za szkod na osobie lub mieniu, wyrz康zon komukolwiek przez ruch przedsi瑿iorstwa lub zak豉du, chyba 瞠 szkoda nast徙i豉 wskutek si造 wy窺zej albo wy陰cznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za kt鏎 nie ponosi odpowiedzialno軼i.

 2. Przepis powy窺zy stosuje si odpowiednio do przedsi瑿iorstw lub zak豉d闚 wytwarzaj帷ych 鈔odki wybuchowe albo pos逝guj帷ych si takimi 鈔odkami.

Art. 436.   1. Odpowiedzialno嗆 przewidzian w artykule poprzedzaj帷ym ponosi r闚nie samoistny posiadacz mechanicznego 鈔odka komunikacji poruszanego za pomoc si przyrody. Jednak瞠 gdy posiadacz samoistny odda 鈔odek komunikacji w posiadanie zale積e, odpowiedzialno嗆 ponosi posiadacz zale積y.

 2. W razie zderzenia si mechanicznych 鈔odk闚 komunikacji poruszanych za pomoc si przyrody wymienione osoby mog wzajemnie 膨da naprawienia poniesionych szk鏚 tylko na zasadach og鏊nych. R闚nie tylko na zasadach og鏊nych osoby te s odpowiedzialne za szkody wyrz康zone tym, kt鏎ych przewo膨 z grzeczno軼i.

Art. 437. Nie mo積a wy陰czy ani ograniczy z g鏎y odpowiedzialno軼i okre郵onej w dw鏂h artyku豉ch poprzedzaj帷ych.

Art. 438. Kto w celu odwr鏂enia gro膨cej drugiemu szkody albo w celu odwr鏂enia wsp鏊nego niebezpiecze雟twa przymusowo lub nawet dobrowolnie poni鏀 szkod maj徠kow, mo瞠 膨da naprawienia poniesionych strat w odpowiednim stosunku od os鏏, kt鏎e z tego odnios造 korzy嗆.

Art. 439. Ten, komu wskutek zachowania si innej osoby, w szczeg鏊no軼i wskutek braku nale篡tego nadzoru nad ruchem kierowanego przez ni przedsi瑿iorstwa lub zak豉du albo nad stanem posiadanego przez ni budynku lub innego urz康zenia, zagra瘸 bezpo鈔ednio szkoda, mo瞠 膨da, a瞠by osoba ta przedsi瞝zi窸a 鈔odki niezb璠ne do odwr鏂enia gro膨cego niebezpiecze雟twa, a w razie potrzeby tak瞠, by da豉 odpowiednie zabezpieczenie.

Art. 440. W stosunkach mi璠zy osobami fizycznymi zakres obowi您ku naprawienia szkody mo瞠 by stosownie do okoliczno軼i ograniczony, je瞠li ze wzgl璠u na stan maj徠kowy poszkodowanego lub osoby odpowiedzialnej za szkod wymagaj takiego ograniczenia zasady wsp馧篡cia spo貫cznego.

Art. 441.   1. Je瞠li kilka os鏏 ponosi odpowiedzialno嗆 za szkod wyrz康zon czynem niedozwolonym, ich odpowiedzialno嗆 jest solidarna.

 2. Je瞠li szkoda by豉 wynikiem dzia豉nia lub zaniechania kilku os鏏, ten, kto szkod naprawi, mo瞠 膨da od pozosta造ch zwrotu odpowiedniej cz窷ci zale積ie od okoliczno軼i, a zw豉szcza od winy danej osoby oraz od stopnia, w jakim przyczyni豉 si do powstania szkody.

 3. Ten, kto naprawi szkod, za kt鏎 jest odpowiedzialny mimo braku winy, ma zwrotne roszczenie do sprawcy, je瞠li szkoda powsta豉 z winy sprawcy.

Art. 442. (uchylony).

Art. 4421.  1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrz康zonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z up造wem lat trzech od dnia, w kt鏎ym poszkodowany dowiedzia si o szkodzie i o osobie obowi您anej do jej naprawienia. Jednak瞠 termin ten nie mo瞠 by d逝窺zy ni dziesi耩 lat od dnia, w kt鏎ym nast徙i這 zdarzenie wywo逝j帷e szkod.

 2. Je瞠li szkoda wynik豉 ze zbrodni lub wyst瘼ku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z up造wem lat dwudziestu od dnia pope軟ienia przest瘼stwa bez wzgl璠u na to, kiedy poszkodowany dowiedzia si o szkodzie i o osobie obowi您anej do jej naprawienia.

 3. W razie wyrz康zenia szkody na osobie, przedawnienie nie mo瞠 sko鎍zy si wcze郾iej ni z up造wem lat trzech od dnia, w kt鏎ym poszkodowany dowiedzia si o szkodzie i o osobie obowi您anej do jej naprawienia.

 4. Przedawnienie roszcze osoby ma這letniej o naprawienie szkody na osobie nie mo瞠 sko鎍zy si wcze郾iej ni z up造wem lat dw鏂h od uzyskania przez ni pe軟oletno軼i

Art. 443. Okoliczno嗆, 瞠 dzia豉nie lub zaniechanie, z kt鏎ego szkoda wynik豉, stanowi這 niewykonanie lub nienale篡te wykonanie istniej帷ego uprzednio zobowi您ania, nie wy陰cza roszczenia o naprawienie szkody z tytu逝 czynu niedozwolonego, chyba 瞠 z tre軼i istniej帷ego uprzednio zobowi您ania wynika co innego.

Art. 444.   1. W razie uszkodzenia cia豉 lub wywo豉nia rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynik貫 z tego powodu koszty. Na 膨danie poszkodowanego zobowi您any do naprawienia szkody powinien wy這篡 z g鏎y sum potrzebn na koszty leczenia, a je瞠li poszkodowany sta si inwalid, tak瞠 sum potrzebn na koszty przygotowania do innego zawodu.

 2. Je瞠li poszkodowany utraci ca趾owicie lub cz窷ciowo zdolno嗆 do pracy zarobkowej albo je瞠li zwi瘯szy造 si jego potrzeby lub zmniejszy造 widoki powodzenia na przysz這嗆, mo瞠 on 膨da od zobowi您anego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.

 3. Je瞠li w chwili wydania wyroku szkody nie da si dok豉dnie ustali, poszkodowanemu mo瞠 by przyznana renta tymczasowa.

Art. 445.   1. W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzaj帷ym s康 mo瞠 przyzna poszkodowanemu odpowiedni sum tytu貫m zado嗆uczynienia pieni篹nego za doznan krzywd.

 2. Przepis powy窺zy stosuje si r闚nie w wypadku pozbawienia wolno軼i oraz w wypadku sk這nienia za pomoc podst瘼u, gwa速u lub nadu篡cia stosunku zale積o軼i do poddania si czynowi nierz康nemu.

 3. Roszczenie o zado嗆uczynienie przechodzi na spadkobierc闚 tylko wtedy, gdy zosta這 uznane na pi鄉ie albo gdy pow鏚ztwo zosta這 wytoczone za 篡cia poszkodowanego.

Art. 446.   1. Je瞠li wskutek uszkodzenia cia豉 lub wywo豉nia rozstroju zdrowia nast徙i豉 鄉ier poszkodowanego, zobowi您any do naprawienia szkody powinien zwr鏂i koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poni鏀.

 2. Osoba, wzgl璠em kt鏎ej ci捫y na zmar造m ustawowy obowi您ek alimentacyjny, mo瞠 膨da od zobowi您anego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do mo磧iwo軼i zarobkowych i maj徠kowych zmar貫go przez czas prawdopodobnego trwania obowi您ku alimentacyjnego. Takiej samej renty mog 膨da inne osoby bliskie, kt鏎ym zmar造 dobrowolnie i stale dostarcza 鈔odk闚 utrzymania, je瞠li z okoliczno軼i wynika, 瞠 wymagaj tego zasady wsp馧篡cia spo貫cznego.

 3. S康 mo瞠 ponadto przyzna najbli窺zym cz這nkom rodziny zmar貫go stosowne odszkodowanie, je瞠li wskutek jego 鄉ierci nast徙i這 znaczne pogorszenie ich sytuacji 篡ciowej.

Art. 4461. Z chwil urodzenia dziecko mo瞠 膨da naprawienia szk鏚 doznanych przed urodzeniem.

Art. 447. Z wa積ych powod闚 s康 mo瞠 na 膨danie poszkodowanego przyzna mu zamiast renty lub jej cz窷ci odszkodowanie jednorazowe. Dotyczy to w szczeg鏊no軼i wypadku, gdy poszkodowany sta si inwalid, a przyznanie jednorazowego odszkodowania u豉twi mu wykonywanie nowego zawodu.

Art. 448. W razie naruszenia dobra osobistego s康 mo瞠 przyzna temu, czyje dobro osobiste zosta這 naruszone, odpowiedni sum tytu貫m zado嗆uczynienia pieni篹nego za doznan krzywd lub na jego 膨danie zas康zi odpowiedni sum pieni篹n na wskazany przez niego cel spo貫czny, niezale積ie od innych 鈔odk闚 potrzebnych do usuni璚ia skutk闚 naruszenia. Przepis art. 445  3 stosuje si.

Art. 449. Roszczenia przewidziane w art. 444-448 nie mog by zbyte, chyba 瞠 s ju wymagalne i 瞠 zosta造 uznane na pi鄉ie albo przyznane prawomocnym orzeczeniem.

TYTU VI1

Odpowiedzialno嗆 za szkod wyrz康zon przez produkt niebezpieczny.

Art. 4491 1. Kto wytwarza w zakresie swojej dzia豉lno軼i gospodarczej (producent) produkt niebezpieczny, odpowiada za szkod wyrz康zon komukolwiek przez ten produkt.

 2. Przez produkt rozumie si rzecz ruchom, cho熲y zosta豉 ona po陰czona z inn rzecz. Za produkt uwa瘸 si tak瞠 zwierz皻a i energi elektryczn.

 3. Niebezpieczny jest produkt nie zapewniaj帷y bezpiecze雟twa, jakiego mo積a oczekiwa, uwzgl璠niaj帷 normalne u篡cie produktu. O tym, czy produkt jest bezpieczny, decyduj okoliczno軼i z chwili wprowadzenia go do obrotu, a zw豉szcza spos鏏 zaprezentowania go na rynku oraz podane konsumentowi informacje o w豉軼iwo軼iach produktu. Produkt nie mo瞠 by uznany za nie zapewniaj帷y bezpiecze雟twa tylko dlatego, 瞠 p騧niej wprowadzono do obrotu podobny produkt ulepszony.

Art. 4492Producent odpowiada za szkod na mieniu tylko w闚czas, gdy rzecz zniszczona lub uszkodzona nale篡 do rzeczy zwykle przeznaczanych do osobistego u篡tku i w taki przede wszystkim spos鏏 korzysta z niej poszkodowany.

Art. 4493 1. Producent nie odpowiada za szkod wyrz康zon przez produkt niebezpieczny, je瞠li produktu nie wprowadzi do obrotu albo gdy wprowadzenie produktu do obrotu nast徙i這 poza zakresem jego dzia豉lno軼i gospodarczej.

 2. Producent nie odpowiada r闚nie wtedy, gdy w豉軼iwo軼i niebezpieczne produktu ujawni造 si po wprowadzeniu go do obrotu, chyba 瞠 wynika造 one z przyczyny tkwi帷ej poprzednio w produkcie. Nie odpowiada on tak瞠 wtedy, gdy nie mo積a by這 przewidzie niebezpiecznych w豉軼iwo軼i produktu, uwzgl璠niaj帷 stan nauki i techniki w chwili wprowadzenia produktu do obrotu, albo gdy w豉軼iwo軼i te wynika造 z zastosowania przepis闚 prawa.

Art. 4494Domniemywa si, 瞠 produkt niebezpieczny, kt鏎y spowodowa szkod, zosta wytworzony i wprowadzony do obrotu w zakresie dzia豉lno軼i gospodarczej producenta.

Art. 4495 1. Wytw鏎ca materia逝, surowca albo cz窷ci sk豉dowej produktu odpowiada tak jak producent, chyba 瞠 wy陰czn przyczyn szkody by豉 wadliwa konstrukcja produktu lub wskaz闚ki producenta.

 2. Kto przez umieszczenie na produkcie swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odr騜niaj帷ego podaje si za producenta, odpowiada jak producent. Tak samo odpowiada ten, kto produkt pochodzenia zagranicznego wprowadza do obrotu krajowego w zakresie swojej dzia豉lno軼i gospodarczej (importer).

 3. Producent oraz osoby wymienione w paragrafach poprzedzaj帷ych odpowiadaj solidarnie.

 4. Je瞠li nie wiadomo, kto jest producentem lub osob okre郵on w  2, odpowiada ten, kto w zakresie swojej dzia豉lno軼i gospodarczej zby produkt niebezpieczny, chyba 瞠 w ci庵u miesi帷a od daty zawiadomienia o szkodzie wska瞠 poszkodowanemu osob i adres producenta lub osoby okre郵onej w  2 zdanie pierwsze, a w wypadku towaru importowanego -- osob i adres importera.

 5. Je瞠li zbywca produktu nie mo瞠 wskaza producenta ani os鏏 okre郵onych w  4, zwalnia go od odpowiedzialno軼i wskazanie osoby, od kt鏎ej sam naby produkt.

Art. 4496Je瞠li za szkod wyrz康zon przez produkt niebezpieczny odpowiada tak瞠 osoba trzecia, odpowiedzialno嗆 tej osoby i os鏏 wymienionych w artyku豉ch poprzedzaj帷ych jest solidarna. Przepisy art. 441  2 i 3 stosuje si odpowiednio.

Art. 4497 1. Odszkodowanie za szkod na mieniu nie obejmuje uszkodzenia samego produktu ani korzy軼i, jakie poszkodowany m鏬豚y osi庵n望 w zwi您ku z jego u篡waniem.

 2. Odszkodowanie na podstawie art. 4491 nie przys逝guje, gdy szkoda na mieniu nie przekracza kwoty b璠帷ej r闚nowarto軼i 500 EURO.

Art. 4498Roszczenie o naprawienie szkody wyrz康zonej przez produkt niebezpieczny ulega przedawnieniu z up造wem lat trzech od dnia, w kt鏎ym poszkodowany dowiedzia si lub przy zachowaniu nale篡tej staranno軼i m鏬 si dowiedzie o szkodzie i osobie obowi您anej do jej naprawienia. Jednak w ka盥ym wypadku roszczenie przedawnia si z up造wem lat dziesi璚iu od wprowadzenia produktu do obrotu.

Art. 4499Odpowiedzialno軼i za szkod wyrz康zon przez produkt niebezpieczny nie mo積a wy陰czy ani ograniczy.

Art. 44910Przepisy o odpowiedzialno軼i za szkod wyrz康zon przez produkt niebezpieczny nie wy陰czaj odpowiedzialno軼i za szkody na zasadach og鏊nych, za szkody wynik貫 z niewykonania lub nienale篡tego wykonania zobowi您ania oraz odpowiedzialno軼i z tytu逝 r瘯ojmi za wady i gwarancji jako軼i.

Art. 44911Nie mo積a w drodze umowy wy陰czy lub ograniczy odpowiedzialno軼i okre郵onej w przepisach niniejszego tytu逝, tak瞠 w razie dokonania wyboru prawa obcego.

TYTU VII

Wykonanie zobowi您a i skutki ich niewykonania

DZIA I

Wykonanie zobowi您a

Art. 450. Wierzyciel nie mo瞠 odm闚i przyj璚ia 鈍iadczenia cz窷ciowego, chocia瘺y ca豉 wierzytelno嗆 by豉 ju wymagalna, chyba 瞠 przyj璚ie takiego 鈍iadczenia narusza jego uzasadniony interes.

Art. 451.   1. D逝積ik maj帷y wzgl璠em tego samego wierzyciela kilka d逝g闚 tego samego rodzaju mo瞠 przy spe軟ieniu 鈍iadczenia wskaza, kt鏎y d逝g chce zaspokoi. Jednak瞠 to, co przypada na poczet danego d逝gu, wierzyciel mo瞠 przede wszystkim zaliczy na zwi您ane z tym d逝giem zaleg貫 nale積o軼i uboczne oraz na zalegaj帷e 鈍iadczenia g堯wne.

 2. Je瞠li d逝積ik nie wskaza, kt鏎y z kilku d逝g闚 chce zaspokoi, a przyj掖 pokwitowanie, w kt鏎ym wierzyciel zaliczy otrzymane 鈍iadczenie na poczet jednego z tych d逝g闚, d逝積ik nie mo瞠 ju 膨da zaliczenia na poczet innego d逝gu.

 3. W braku o鈍iadczenia d逝積ika lub wierzyciela spe軟ione 鈍iadczenie zalicza si przede wszystkim na poczet d逝gu wymagalnego, a je瞠li jest kilka d逝g闚 wymagalnych - na poczet najdawniej wymagalnego.

Art. 452. Je瞠li 鈍iadczenie zosta這 spe軟ione do r彗 osoby nie uprawnionej do jego przyj璚ia, a przyj璚ie 鈍iadczenia nie zosta這 potwierdzone przez wierzyciela, d逝積ik jest zwolniony w takim zakresie, w jakim wierzyciel ze 鈍iadczenia skorzysta. Przepis ten stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy 鈍iadczenie zosta這 spe軟ione do r彗 wierzyciela, kt鏎y by niezdolny do jego przyj璚ia.

Art. 453. Je瞠li d逝積ik w celu zwolnienia si z zobowi您ania spe軟ia za zgod wierzyciela inne 鈍iadczenie, zobowi您anie wygasa. Jednak瞠 gdy przedmiot 鈍iadczenia ma wady, d逝積ik obowi您any jest do r瘯ojmi wed逝g przepis闚 o r瘯ojmi przy sprzeda篡.

Art. 454.   1. Je瞠li miejsce spe軟ienia 鈍iadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z w豉軼iwo軼i zobowi您ania, 鈍iadczenie powinno by spe軟ione w miejscu, gdzie w chwili powstania zobowi您ania d逝積ik mia zamieszkanie lub siedzib. Jednak瞠 鈍iadczenie pieni篹ne powinno by spe軟ione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spe軟ienia 鈍iadczenia; je瞠li wierzyciel zmieni miejsce zamieszkania lub siedzib po powstaniu zobowi您ania, ponosi spowodowan przez t zmian nadwy磬 koszt闚 przes豉nia.

 2. Je瞠li zobowi您anie ma zwi您ek z przedsi瑿iorstwem d逝積ika lub wierzyciela, o miejscu spe軟ienia 鈍iadczenia rozstrzyga siedziba przedsi瑿iorstwa.

Art. 455. Je瞠li termin spe軟ienia 鈍iadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z w豉軼iwo軼i zobowi您ania, 鈍iadczenie powinno by spe軟ione niezw這cznie po wezwaniu d逝積ika do wykonania.

Art. 456. Je瞠li strony zastrzeg造 w umowie, 瞠 spe軟ienie 鈍iadczenia nast瘼owa b璠zie cz窷ciami w ci庵u okre郵onego czasu, ale nie ustali造 wielko軼i poszczeg鏊nych 鈍iadcze cz窷ciowych albo termin闚, w kt鏎ych ma nast徙i spe軟ienie ka盥ego z tych 鈍iadcze, wierzyciel mo瞠 przez o鈍iadczenie, z這穎ne d逝積ikowi w czasie w豉軼iwym, ustali zar闚no wielko嗆 poszczeg鏊nych 鈍iadcze cz窷ciowych, jak i termin spe軟ienia ka盥ego z nich, jednak瞠 powinien uwzgl璠ni mo磧iwo軼i d逝積ika oraz spos鏏 spe軟ienia 鈍iadczenia.

Art. 457. Termin spe軟ienia 鈍iadczenia oznaczony przez czynno嗆 prawn poczytuje si w razie w徠pliwo軼i za zastrze穎ny na korzy嗆 d逝積ika.

Art. 458. Je瞠li d逝積ik sta si niewyp豉calny albo je瞠li wskutek okoliczno軼i, za kt鏎e ponosi odpowiedzialno嗆, zabezpieczenie wierzytelno軼i uleg這 znacznemu zmniejszeniu, wierzyciel mo瞠 膨da spe軟ienia 鈍iadczenia bez wzgl璠u na zastrze穎ny termin.

Art. 459.   1. Zobowi您any do wydania zbioru rzeczy lub masy maj徠kowej albo do udzielenia wiadomo軼i o zbiorze rzeczy lub o masie maj徠kowej powinien przedstawi wierzycielowi spis rzeczy nale膨cych do zbioru lub spis przedmiot闚 wchodz帷ych w sk豉d masy maj徠kowej.

 2. Je瞠li istnieje uzasadnione przypuszczenie, 瞠 przedstawiony spis nie jest rzetelny lub dok豉dny, wierzyciel mo瞠 膨da, a瞠by d逝積ik z這篡 zapewnienie przed s康em, i sporz康zi spis wed逝g swojej najlepszej wiedzy.

Art. 460.   1. Zobowi您any do z這瞠nia rachunku z zarz康u powinien przedstawi wierzycielowi na pi鄉ie zestawienie wp造w闚 i wydatk闚 wraz z potrzebnymi dowodami.

 2. Je瞠li istnieje uzasadnione przypuszczenie, 瞠 przedstawione zestawienie wp造w闚 nie jest rzetelne lub dok豉dne, wierzyciel mo瞠 膨da, a瞠by d逝積ik z這篡 zapewnienie przed s康em, i sporz康zi zestawienie wed逝g swojej najlepszej wiedzy.

Art. 461.   1. Zobowi您any do wydania cudzej rzeczy mo瞠 j zatrzyma a do chwili zaspokojenia lub zabezpieczenia przys逝guj帷ych mu roszcze o zwrot nak豉d闚 na rzecz oraz roszcze o naprawienie szkody przez rzecz wyrz康zonej (prawo zatrzymania).

 2. Przepisu powy窺zego nie stosuje si, gdy obowi您ek wydania rzeczy wynika z czynu niedozwolonego albo gdy chodzi o zwrot rzeczy wynaj皻ych, wydzier瘸wionych lub u篡czonych.

 3. (skre郵ony).

Art. 462.   1. D逝積ik, spe軟iaj帷 鈍iadczenie, mo瞠 膨da od wierzyciela pokwitowania.

 2. D逝積ik mo瞠 膨da pokwitowania w szczeg鏊nej formie, je瞠li ma w tym interes.

 3. Koszty pokwitowania ponosi d逝積ik, chyba 瞠 um闚iono si inaczej.

Art. 463. Je瞠li wierzyciel odmawia pokwitowania, d逝積ik mo瞠 powstrzyma si ze spe軟ieniem 鈍iadczenia albo z這篡 przedmiot 鈍iadczenia do depozytu s康owego.

Art. 464. 安iadczenie do r彗 osoby, kt鏎a okazuje pokwitowanie wystawione przez wierzyciela, zwalnia d逝積ika, chyba 瞠 by這 zastrze穎ne, i 鈍iadczenie ma nast徙i do r彗 w豉snych wierzyciela, albo chyba 瞠 d逝積ik dzia豉 w z貫j wierze.

Art. 465.   1. Je瞠li istnieje dokument stwierdzaj帷y zobowi您anie, d逝積ik spe軟iaj帷 鈍iadczenie mo瞠 膨da zwrotu dokumentu. Jednak瞠 gdy wierzyciel ma interes w zachowaniu dokumentu, w szczeg鏊no軼i gdy 鈍iadczenie zosta這 spe軟ione tylko cz窷ciowo, d逝積ik mo瞠 膨da uczynienia odpowiedniej wzmianki na dokumencie.

 2. W razie utraty dokumentu d逝積ik mo瞠, niezale積ie od pokwitowania, 膨da od wierzyciela o鈍iadczenia na pi鄉ie, 瞠 dokument zosta utracony.

 3. Je瞠li wierzyciel odmawia zwrotu dokumentu lub uczynienia na nim odpowiedniej wzmianki albo pisemnego o鈍iadczenia o utracie dokumentu, d逝積ik mo瞠 powstrzyma si ze spe軟ieniem 鈍iadczenia albo z這篡 jego przedmiot do depozytu s康owego.

Art. 466. Z pokwitowania zap豉ty d逝積ej sumy wynika domniemanie zap豉ty nale積o軼i ubocznych. Z pokwitowania 鈍iadczenia okresowego wynika domniemanie, 瞠 spe軟ione zosta造 r闚nie 鈍iadczenia okresowe wymagalne wcze郾iej.

Art. 467. Poza wypadkami przewidzianymi w innych przepisach d逝積ik mo瞠 z這篡 przedmiot 鈍iadczenia do depozytu s康owego:

1) je瞠li wskutek okoliczno軼i, za kt鏎e nie ponosi odpowiedzialno軼i, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela;

2) je瞠li wierzyciel nie ma pe軟ej zdolno軼i do czynno軼i prawnych ani przedstawiciela uprawnionego do przyj璚ia 鈍iadczenia;

3) je瞠li powsta sp鏎, kto jest wierzycielem;

4) je瞠li z powodu innych okoliczno軼i dotycz帷ych osoby wierzyciela 鈍iadczenie nie mo瞠 by spe軟ione.

Art. 468.   1. O z這瞠niu przedmiotu 鈍iadczenia do depozytu s康owego d逝積ik powinien niezw這cznie zawiadomi wierzyciela, chyba 瞠 zawiadomienie napotyka trudne do przezwyci篹enia przeszkody. Zawiadomienie powinno nast徙i na pi鄉ie.

 2. W razie niewykonania powy窺zego obowi您ku d逝積ik jest odpowiedzialny za wynik陰 st康 szkod.

Art. 469.   1. Dop鏦i wierzyciel nie za膨da wydania przedmiotu 鈍iadczenia z depozytu s康owego, d逝積ik mo瞠 przedmiot z這穎ny odebra.

 2. Je瞠li d逝積ik odbierze przedmiot 鈍iadczenia z depozytu s康owego, z這瞠nie do depozytu uwa瘸 si za nieby貫.

Art. 470. Wa積e z這瞠nie do depozytu s康owego ma takie same skutki jak spe軟ienie 鈍iadczenia i zobowi您uje wierzyciela do zwrotu d逝積ikowi koszt闚 z這瞠nia.

DZIA II

Skutki niewykonania zobowi您a

Art. 471. D逝積ik obowi您any jest do naprawienia szkody wynik貫j z niewykonania lub nienale篡tego wykonania zobowi您ania, chyba 瞠 niewykonanie lub nienale篡te wykonanie jest nast瘼stwem okoliczno軼i, za kt鏎e d逝積ik odpowiedzialno軼i nie ponosi.

Art. 472. Je瞠li ze szczeg鏊nego przepisu ustawy albo z czynno軼i prawnej nie wynika nic innego, d逝積ik odpowiedzialny jest za niezachowanie nale篡tej staranno軼i.

Art. 473.   1. D逝積ik mo瞠 przez umow przyj望 odpowiedzialno嗆 za niewykonanie lub za nienale篡te wykonanie zobowi您ania z powodu oznaczonych okoliczno軼i, za kt鏎e na mocy ustawy odpowiedzialno軼i nie ponosi.

 2. Niewa積e jest zastrze瞠nie, i d逝積ik nie b璠zie odpowiedzialny za szkod, kt鏎 mo瞠 wyrz康zi wierzycielowi umy郵nie.

Art. 474. D逝積ik odpowiedzialny jest jak za w豉sne dzia豉nie lub zaniechanie za dzia豉nia i zaniechania os鏏, z kt鏎ych pomoc zobowi您anie wykonywa, jak r闚nie os鏏, kt鏎ym wykonanie zobowi您ania powierza. Przepis powy窺zy stosuje si tak瞠 w wypadku, gdy zobowi您anie wykonywa przedstawiciel ustawowy d逝積ika.

Art. 475.   1. Je瞠li 鈍iadczenie sta這 si niemo磧iwe skutkiem okoliczno軼i, za kt鏎e d逝積ik odpowiedzialno軼i nie ponosi, zobowi您anie wygasa.

 2. Je瞠li rzecz b璠帷a przedmiotem 鈍iadczenia zosta豉 zbyta, utracona lub uszkodzona, d逝積ik obowi您any jest wyda wszystko, co uzyska w zamian za t rzecz albo jako naprawienie szkody.

Art. 476. D逝積ik dopuszcza si zw這ki, gdy nie spe軟ia 鈍iadczenia w terminie, a je瞠li termin nie jest oznaczony, gdy nie spe軟ia 鈍iadczenia niezw這cznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy op騧nienie w spe軟ieniu 鈍iadczenia jest nast瘼stwem okoliczno軼i, za kt鏎e d逝積ik odpowiedzialno軼i nie ponosi.

Art. 477.   1. W razie zw這ki d逝積ika wierzyciel mo瞠 膨da, niezale積ie od wykonania zobowi您ania, naprawienia szkody wynik貫j ze zw這ki.

 2. Jednak瞠 gdy wskutek zw這ki d逝積ika 鈍iadczenie utraci這 dla wierzyciela ca趾owicie lub w przewa瘸j帷ym stopniu znaczenie, wierzyciel mo瞠 鈍iadczenia nie przyj望 i 膨da naprawienia szkody wynik貫j z niewykonania zobowi您ania.

Art. 478. Je瞠li przedmiotem 鈍iadczenia jest rzecz oznaczona co do to窺amo軼i, d逝積ik b璠帷y w zw這ce odpowiedzialny jest za utrat lub uszkodzenie przedmiotu 鈍iadczenia, chyba 瞠 utrata lub uszkodzenie nast徙i這by tak瞠 wtedy, gdyby 鈍iadczenie zosta這 spe軟ione w czasie w豉軼iwym.

Art. 479. Je瞠li przedmiotem 鈍iadczenia jest okre郵ona ilo嗆 rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, wierzyciel mo瞠 w razie zw這ki d逝積ika naby na jego koszt tak sam ilo嗆 rzeczy tego samego gatunku albo 膨da od d逝積ika zap豉ty ich warto軼i, zachowuj帷 w obu wypadkach roszczenie o naprawienie szkody wynik貫j ze zw這ki.

Art. 480.   1. W razie zw這ki d逝積ika w wykonaniu zobowi您ania czynienia, wierzyciel mo瞠, zachowuj帷 roszczenie o naprawienie szkody, 膨da upowa積ienia przez s康 do wykonania czynno軼i na koszt d逝積ika.

 2. Je瞠li 鈍iadczenie polega na zaniechaniu, wierzyciel mo瞠, zachowuj帷 roszczenie o naprawienie szkody, 膨da upowa積ienia przez s康 do usuni璚ia na koszt d逝積ika wszystkiego, co d逝積ik wbrew zobowi您aniu uczyni.

 3. W wypadkach nag造ch wierzyciel mo瞠, zachowuj帷 roszczenie o naprawienie szkody, wykona bez upowa積ienia s康u czynno嗆 na koszt d逝積ika lub usun望 na jego koszt to, co d逝積ik wbrew zobowi您aniu uczyni.

Art. 481.   1. Je瞠li d逝積ik op騧nia si ze spe軟ieniem 鈍iadczenia pieni篹nego, wierzyciel mo瞠 膨da odsetek za czas op騧nienia, chocia瘺y nie poni鏀 瘸dnej szkody i chocia瘺y op騧nienie by這 nast瘼stwem okoliczno軼i, za kt鏎e d逝積ik odpowiedzialno軼i nie ponosi.

 2. Je瞠li stopa odsetek za op騧nienie nie by豉 z g鏎y oznaczona, nale膨 si odsetki ustawowe. Jednak瞠 gdy wierzytelno嗆 jest oprocentowana wed逝g stopy wy窺zej ni stopa ustawowa, wierzyciel mo瞠 膨da odsetek za op騧nienie wed逝g tej wy窺zej stopy.

 3. W razie zw這ki d逝積ika wierzyciel mo瞠 nadto 膨da naprawienia szkody na zasadach og鏊nych.

Art. 482.   1. Od zaleg造ch odsetek mo積a 膨da odsetek za op騧nienie dopiero od chwili wytoczenia o nie pow鏚ztwa, chyba 瞠 po powstaniu zaleg這軼i strony zgodzi造 si na doliczenie zaleg造ch odsetek do d逝積ej sumy.

 2. Przepis paragrafu poprzedzaj帷ego nie dotyczy po篡czek d逝goterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.

Art. 483.   1. Mo積a zastrzec w umowie, 瞠 naprawienie szkody wynik貫j z niewykonania lub nienale篡tego wykonania zobowi您ania niepieni篹nego nast徙i przez zap豉t okre郵onej sumy (kara umowna).

 2. D逝積ik nie mo瞠 bez zgody wierzyciela zwolni si z zobowi您ania przez zap豉t kary umownej.

Art. 484.   1. W razie niewykonania lub nienale篡tego wykonania zobowi您ania kara umowna nale篡 si wierzycielowi w zastrze穎nej na ten wypadek wysoko軼i bez wzgl璠u na wysoko嗆 poniesionej szkody. 秧danie odszkodowania przenosz帷ego wysoko嗆 zastrze穎nej kary nie jest dopuszczalne, chyba 瞠 strony inaczej postanowi造.

 2. Je瞠li zobowi您anie zosta這 w znacznej cz窷ci wykonane, d逝積ik mo瞠 膨da zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest ra膨co wyg鏎owana.

Art. 485. Je瞠li przepis szczeg鏊ny stanowi, 瞠 w razie niewykonania lub nienale篡tego wykonania zobowi您ania niepieni篹nego d逝積ik, nawet bez umownego zastrze瞠nia, obowi您any jest zap豉ci wierzycielowi okre郵on sum, stosuje si odpowiednio przepisy o karze umownej.

Art. 486.   1. W razie zw這ki wierzyciela d逝積ik mo瞠 膨da naprawienia wynik貫j st康 szkody; mo瞠 r闚nie z這篡 przedmiot 鈍iadczenia do depozytu s康owego.

 2. Wierzyciel dopuszcza si zw這ki, gdy bez uzasadnionego powodu b康 uchyla si od przyj璚ia zaofiarowanego 鈍iadczenia, b康 odmawia dokonania czynno軼i, bez kt鏎ej 鈍iadczenie nie mo瞠 by spe軟ione, b康 o鈍iadcza d逝積ikowi, 瞠 鈍iadczenia nie przyjmie.

DZIA III

Wykonanie i skutki niewykonania zobowi您a z um闚 wzajemnych

Art. 487.   1. Wykonanie i skutki niewykonania zobowi您a z um闚 wzajemnych podlegaj przepisom dzia堯w poprzedzaj帷ych niniejszego tytu逝, o ile przepisy dzia逝 niniejszego nie stanowi inaczej.

 2. Umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowi您uj si w taki spos鏏, 瞠 鈍iadczenie jednej z nich ma by odpowiednikiem 鈍iadczenia drugiej.

Art. 488.   1. 安iadczenia b璠帷e przedmiotem zobowi您a z um闚 wzajemnych (鈍iadczenia wzajemne) powinny by spe軟ione jednocze郾ie, chyba 瞠 z umowy, z ustawy albo z orzeczenia s康u lub decyzji innego w豉軼iwego organu wynika, i jedna ze stron obowi您ana jest do wcze郾iejszego 鈍iadczenia.

 2. Je瞠li 鈍iadczenia wzajemne powinny by spe軟ione jednocze郾ie, ka盥a ze stron mo瞠 powstrzyma si ze spe軟ieniem 鈍iadczenia, dop鏦i druga strona nie zaofiaruje 鈍iadczenia wzajemnego.

Art. 489. (skre郵ony).

Art. 490.   1. Je瞠li jedna ze stron obowi您ana jest spe軟i 鈍iadczenie wzajemne wcze郾iej, a spe軟ienie 鈍iadczenia przez drug stron jest w徠pliwe ze wzgl璠u na jej stan maj徠kowy, strona zobowi您ana do wcze郾iejszego 鈍iadczenia mo瞠 powstrzyma si z jego spe軟ieniem, dop鏦i druga strona nie zaofiaruje 鈍iadczenia wzajemnego lub nie da zabezpieczenia.

 2. Uprawnienia powy窺ze nie przys逝guj stronie, kt鏎a w chwili zawarcia umowy wiedzia豉 o z造m stanie maj徠kowym drugiej strony.

 3. (skre郵ony).

Art. 491.   1. Je瞠li jedna ze stron dopuszcza si zw這ki w wykonaniu zobowi您ania z umowy wzajemnej, druga strona mo瞠 wyznaczy jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagro瞠niem, i w razie bezskutecznego up造wu wyznaczonego terminu b璠zie uprawniona do odst徙ienia od umowy. Mo瞠 r闚nie b康 bez wyznaczenia terminu dodatkowego, b康 te po jego bezskutecznym up造wie 膨da wykonania zobowi您ania i naprawienia szkody wynik貫j ze zw這ki.

 2. Je瞠li 鈍iadczenia obu stron s podzielne, a jedna ze stron dopuszcza si zw這ki tylko co do cz窷ci 鈍iadczenia, uprawnienie do odst徙ienia od umowy przys逝guj帷e drugiej stronie ogranicza si, wed逝g jej wyboru, albo do tej cz窷ci, albo do ca貫j reszty nie spe軟ionego 鈍iadczenia. Strona ta mo瞠 tak瞠 odst徙i od umowy w ca這軼i, je瞠li wykonanie cz窷ciowe nie mia這by dla niej znaczenia ze wzgl璠u na w豉軼iwo軼i zobowi您ania albo ze wzgl璠u na zamierzony przez ni cel umowy, wiadomy stronie b璠帷ej w zw這ce.

Art. 492. Je瞠li uprawnienie do odst徙ienia od umowy wzajemnej zosta這 zastrze穎ne na wypadek niewykonania zobowi您ania w terminie 軼i郵e okre郵onym, strona uprawniona mo瞠 w razie zw這ki drugiej strony odst徙i od umowy bez wyznaczenia terminu dodatkowego. To samo dotyczy wypadku, gdy wykonanie zobowi您ania przez jedn ze stron po terminie nie mia這by dla drugiej strony znaczenia ze wzgl璠u na w豉軼iwo軼i zobowi您ania albo ze wzgl璠u na zamierzony przez ni cel umowy, wiadomy stronie b璠帷ej w zw這ce.

Art. 493.   1. Je瞠li jedno ze 鈍iadcze wzajemnych sta這 si niemo磧iwe wskutek okoliczno軼i, za kt鏎e ponosi odpowiedzialno嗆 strona zobowi您ana, druga strona mo瞠, wed逝g swego wyboru, albo 膨da naprawienia szkody wynik貫j z niewykonania zobowi您ania, albo od umowy odst徙i.

 2. W razie cz窷ciowej niemo磧iwo軼i 鈍iadczenia jednej ze stron druga strona mo瞠 od umowy odst徙i, je瞠li wykonanie cz窷ciowe nie mia這by dla niej znaczenia ze wzgl璠u na w豉軼iwo軼i zobowi您ania albo ze wzgl璠u na zamierzony przez t stron cel umowy, wiadomy stronie, kt鏎ej 鈍iadczenie sta這 si cz窷ciowo niemo磧iwe.

Art. 494. Strona, kt鏎a odst瘼uje od umowy wzajemnej, obowi您ana jest zwr鏂i drugiej stronie wszystko, co otrzyma豉 od niej na mocy umowy; mo瞠 膨da nie tylko zwrotu tego, co 鈍iadczy豉, lecz r闚nie naprawienia szkody wynik貫j z niewykonania zobowi您ania.

Art. 495.   1. Je瞠li jedno ze 鈍iadcze wzajemnych sta這 si niemo磧iwe wskutek okoliczno軼i, za kt鏎e 瘸dna ze stron odpowiedzialno軼i nie ponosi, strona, kt鏎a mia豉 to 鈍iadczenie spe軟i, nie mo瞠 膨da 鈍iadczenia wzajemnego, a w wypadku, gdy je ju otrzyma豉, obowi您ana jest do zwrotu wed逝g przepis闚 o bezpodstawnym wzbogaceniu.

 2. Je瞠li 鈍iadczenie jednej ze stron sta這 si niemo磧iwe tylko cz窷ciowo, strona ta traci prawo do odpowiedniej cz窷ci 鈍iadczenia wzajemnego. Jednak瞠 druga strona mo瞠 od umowy odst徙i, je瞠li wykonanie cz窷ciowe nie mia這by dla niej znaczenia ze wzgl璠u na w豉軼iwo軼i zobowi您ania albo ze wzgl璠u na zamierzony przez t stron cel umowy, wiadomy stronie, kt鏎ej 鈍iadczenie sta這 si cz窷ciowo niemo磧iwe.

Art. 496. Je瞠li wskutek odst徙ienia od umowy strony maj dokona zwrotu 鈍iadcze wzajemnych, ka盥ej z nich przys逝guje prawo zatrzymania, dop鏦i druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego 鈍iadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.

Art. 497. Przepis artyku逝 poprzedzaj帷ego stosuje si odpowiednio w razie rozwi您ania lub niewa積o軼i umowy wzajemnej.

TYTU VIII

Potr帷enie, odnowienie, zwolnienie z d逝gu

Art. 498.   1. Gdy dwie osoby s jednocze郾ie wzgl璠em siebie d逝積ikami i wierzycielami, ka盥a z nich mo瞠 potr帷i swoj wierzytelno嗆 z wierzytelno軼i drugiej strony, je瞠li przedmiotem obu wierzytelno軼i s pieni康ze lub rzeczy tej samej jako軼i oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelno軼i s wymagalne i mog by dochodzone przed s康em lub przed innym organem pa雟twowym.

 2. Wskutek potr帷enia obie wierzytelno軼i umarzaj si nawzajem do wysoko軼i wierzytelno軼i ni窺zej.

Art. 499. Potr帷enia dokonywa si przez o鈍iadczenie z這穎ne drugiej stronie. O鈍iadczenie ma moc wsteczn od chwili, kiedy potr帷enie sta這 si mo磧iwe.

Art. 500. Je瞠li przedmiotem potr帷enia s wierzytelno軼i, kt鏎ych miejsca spe軟ienia 鈍iadcze s r騜ne, strona korzystaj帷a z mo積o軼i potr帷enia obowi您ana jest ui軼i drugiej stronie sum potrzebn do pokrycia wynikaj帷ego dla niej uszczerbku.

Art. 501. Odroczenie wykonania zobowi您ania udzielone przez s康 albo bezp豉tnie przez wierzyciela nie wy陰cza potr帷enia.

Art. 502. Wierzytelno嗆 przedawniona mo瞠 by potr帷ona, je瞠li w chwili, gdy potr帷enie sta這 si mo磧iwe, przedawnienie jeszcze nie nast徙i這.

Art. 503. Przepisy o zaliczeniu zap豉ty stosuje si odpowiednio do potr帷enia.

Art. 504. Zaj璚ie wierzytelno軼i przez osob trzeci wy陰cza umorzenie tej wierzytelno軼i przez potr帷enie tylko wtedy, gdy d逝積ik sta si wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zaj璚ia albo gdy jego wierzytelno嗆 sta豉 si wymagalna po tej chwili, a przy tym dopiero p騧niej ani瞠li wierzytelno嗆 zaj皻a.

Art. 505. Nie mog by umorzone przez potr帷enie:

1) wierzytelno軼i nie ulegaj帷e zaj璚iu;

2) wierzytelno軼i o dostarczenie 鈔odk闚 utrzymania;

3) wierzytelno軼i wynikaj帷e z czyn闚 niedozwolonych;

4) wierzytelno軼i, co do kt鏎ych potr帷enie jest wy陰czone przez przepisy szczeg鏊ne.

Art. 506.   1. Je瞠li w celu umorzenia zobowi您ania d逝積ik zobowi您uje si za zgod wierzyciela spe軟i inne 鈍iadczenie albo nawet to samo 鈍iadczenie, lecz z innej podstawy prawnej, zobowi您anie dotychczasowe wygasa (odnowienie).

 2. W razie w徠pliwo軼i poczytuje si, 瞠 zmiana tre軼i dotychczasowego zobowi您ania nie stanowi odnowienia. Dotyczy to w szczeg鏊no軼i wypadku, gdy wierzyciel otrzymuje od d逝積ika weksel lub czek.

Art. 507. Je瞠li wierzytelno嗆 by豉 zabezpieczona por璚zeniem lub ograniczonym prawem rzeczowym ustanowionym przez osob trzeci, por璚zenie lub ograniczone prawo rzeczowe wygasa z chwil odnowienia, chyba 瞠 por璚zyciel lub osoba trzecia wyrazi zgod na dalsze trwanie zabezpieczenia.

Art. 508. Zobowi您anie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia d逝積ika z d逝gu, a d逝積ik zwolnienie przyjmuje.

TYTU IX

Zmiana wierzyciela lub d逝積ika

DZIA I

Zmiana wierzyciela

Art. 509.   1. Wierzyciel mo瞠 bez zgody d逝積ika przenie嗆 wierzytelno嗆 na osob trzeci (przelew), chyba 瞠 sprzeciwia這by si to ustawie, zastrze瞠niu umownemu albo w豉軼iwo軼i zobowi您ania.

 2. Wraz z wierzytelno軼i przechodz na nabywc wszelkie zwi您ane z ni prawa, w szczeg鏊no軼i roszczenie o zaleg貫 odsetki.

Art. 510.   1. Umowa sprzeda篡, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowi您uj帷a do przeniesienia wierzytelno軼i przenosi wierzytelno嗆 na nabywc, chyba 瞠 przepis szczeg鏊ny stanowi inaczej albo 瞠 strony inaczej postanowi造.

 2. Je瞠li zawarcie umowy przelewu nast瘼uje w wykonaniu zobowi您ania wynikaj帷ego z uprzednio zawartej umowy zobowi您uj帷ej do przeniesienia wierzytelno軼i, z zapisu, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, wa積o嗆 umowy przelewu zale篡 od istnienia tego zobowi您ania.

Art. 511. Je瞠li wierzytelno嗆 jest stwierdzona pismem, przelew tej wierzytelno軼i powinien by r闚nie pismem stwierdzony.

Art. 512. Dop鏦i zbywca nie zawiadomi d逝積ika o przelewie, spe軟ienie 鈍iadczenia do r彗 poprzedniego wierzyciela ma skutek wzgl璠em nabywcy, chyba 瞠 w chwili spe軟ienia 鈍iadczenia d逝積ik wiedzia o przelewie. Przepis ten stosuje si odpowiednio do innych czynno軼i prawnych dokonanych mi璠zy d逝積ikiem a poprzednim wierzycielem.

Art. 513.   1. D逝積ikowi przys逝guj przeciwko nabywcy wierzytelno軼i wszelkie zarzuty, kt鏎e mia przeciwko zbywcy w chwili powzi璚ia wiadomo軼i o przelewie.

 2. D逝積ik mo瞠 z przelanej wierzytelno軼i potr帷i wierzytelno嗆, kt鏎a mu przys逝guje wzgl璠em zbywcy, chocia瘺y sta豉 si wymagalna dopiero po otrzymaniu przez d逝積ika zawiadomienia o przelewie. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy wierzytelno嗆 przys逝guj帷a wzgl璠em zbywcy sta豉 si wymagalna p騧niej ni wierzytelno嗆 b璠帷a przedmiotem przelewu.

Art. 514. Je瞠li wierzytelno嗆 jest stwierdzona pismem, zastrze瞠nie umowne, i przelew nie mo瞠 nast徙i bez zgody d逝積ika, jest skuteczne wzgl璠em nabywcy tylko wtedy, gdy pismo zawiera wzmiank o tym zastrze瞠niu, chyba 瞠 nabywca w chwili przelewu o zastrze瞠niu wiedzia.

Art. 515. Je瞠li d逝積ik, kt鏎y otrzyma o przelewie pisemne zawiadomienie pochodz帷e od zbywcy, spe軟i 鈍iadczenie do r彗 nabywcy wierzytelno軼i, zbywca mo瞠 powo豉 si wobec d逝積ika na niewa積o嗆 przelewu albo na zarzuty wynikaj帷e z jego podstawy prawnej tylko wtedy, gdy w chwili spe軟ienia 鈍iadczenia by造 one d逝積ikowi wiadome. Przepis ten stosuje si odpowiednio do innych czynno軼i prawnych dokonanych mi璠zy d逝積ikiem a nabywc wierzytelno軼i.

Art. 516. Zbywca wierzytelno軼i ponosi wzgl璠em nabywcy odpowiedzialno嗆 za to, 瞠 wierzytelno嗆 mu przys逝guje. Za wyp豉calno嗆 d逝積ika w chwili przelewu ponosi odpowiedzialno嗆 tylko o tyle, o ile t odpowiedzialno嗆 na siebie przyj掖.

Art. 517.   1. Przepis闚 o przelewie nie stosuje si do wierzytelno軼i zwi您anych z dokumentem na okaziciela lub z dokumentem zbywalnym przez indos.

 2. Przeniesienie wierzytelno軼i z dokumentu na okaziciela nast瘼uje przez przeniesienie w豉sno軼i dokumentu. Do przeniesienia w豉sno軼i dokumentu potrzebne jest jego wydanie.

Art. 518.   1. Osoba trzecia, kt鏎a sp豉ca wierzyciela, nabywa sp豉con wierzytelno嗆 do wysoko軼i dokonanej zap豉ty:

1) je瞠li p豉ci cudzy d逝g, za kt鏎y jest odpowiedzialna osobi軼ie albo pewnymi przedmiotami maj徠kowymi;

2) je瞠li przys逝guje jej prawo, przed kt鏎ym sp豉cona wierzytelno嗆 ma pierwsze雟two zaspokojenia;

3) je瞠li dzia豉 za zgod d逝積ika w celu wst徙ienia w prawa wierzyciela; zgoda d逝積ika powinna by pod niewa積o軼i wyra穎na na pi鄉ie;

4) je瞠li to przewiduj przepisy szczeg鏊ne.

 2. W wypadkach powy窺zych wierzyciel nie mo瞠 odm闚i przyj璚ia 鈍iadczenia, kt鏎e jest ju wymagalne.

 3. Je瞠li wierzyciel zosta sp豉cony przez osob trzeci tylko w cz窷ci, przys逝guje mu co do pozosta貫j cz窷ci pierwsze雟two zaspokojenia przed wierzytelno軼i, kt鏎a przesz豉 na osob trzeci wskutek zap豉ty cz窷ciowej.

DZIA II

Zmiana d逝積ika

Art. 519.   1. Osoba trzecia mo瞠 wst徙i na miejsce d逝積ika, kt鏎y zostaje z d逝gu zwolniony (przej璚ie d逝gu).

 2. Przej璚ie d逝gu mo瞠 nast徙i:

1) przez umow mi璠zy wierzycielem a osob trzeci za zgod d逝積ika; o鈍iadczenie d逝積ika mo瞠 by z這穎ne kt鏎ejkolwiek ze stron;

2) przez umow mi璠zy d逝積ikiem a osob trzeci za zgod wierzyciela; o鈍iadczenie wierzyciela mo瞠 by z這穎ne kt鏎ejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, je瞠li wierzyciel nie wiedzia, 瞠 osoba przejmuj帷a d逝g jest niewyp豉calna.

Art. 520. Ka盥a ze stron, kt鏎e zawar造 umow o przej璚ie d逝gu, mo瞠 wyznaczy osobie, kt鏎ej zgoda jest potrzebna do skuteczno軼i przej璚ia, odpowiedni termin do wyra瞠nia zgody; bezskuteczny up造w wyznaczonego terminu jest jednoznaczny z odm闚ieniem zgody.

Art. 521.   1. Je瞠li skuteczno嗆 umowy o przej璚ie d逝gu zale篡 od zgody d逝積ika, a d逝積ik zgody odm闚i, umow uwa瘸 si za nie zawart.

 2. Je瞠li skuteczno嗆 umowy o przej璚ie d逝gu zale篡 od zgody wierzyciela, a wierzyciel zgody odm闚i, strona, kt鏎a wed逝g umowy mia豉 przej望 d逝g, jest odpowiedzialna wzgl璠em d逝積ika za to, 瞠 wierzyciel nie b璠zie od niego 膨da spe軟ienia 鈍iadczenia.

Art. 522. Umowa o przej璚ie d逝gu powinna by pod niewa積o軼i zawarta na pi鄉ie. To samo dotyczy zgody wierzyciela na przej璚ie d逝gu.

Art. 523. Je瞠li w umowie o przeniesienie w豉sno軼i nieruchomo軼i nabywca zobowi您a si zwolni zbywc od zwi您anych z w豉sno軼i d逝g闚, poczytuje si w razie w徠pliwo軼i, 瞠 strony zawar造 umow o przej璚ie tych d逝g闚 przez nabywc.

Art. 524.   1. Przejmuj帷emu d逝g przys逝guj przeciwko wierzycielowi wszelkie zarzuty, kt鏎e mia dotychczasowy d逝積ik, z wyj徠kiem zarzutu potr帷enia z wierzytelno軼i dotychczasowego d逝積ika.

 2. Przejmuj帷y d逝g nie mo瞠 powo造wa si wzgl璠em wierzyciela na zarzuty wynikaj帷e z istniej帷ego mi璠zy przejmuj帷ym d逝g a dotychczasowym d逝積ikiem stosunku prawnego, b璠帷ego podstaw prawn przej璚ia d逝gu; nie dotyczy to jednak zarzut闚, o kt鏎ych wierzyciel wiedzia.

Art. 525. Je瞠li wierzytelno嗆 by豉 zabezpieczona por璚zeniem lub ograniczonym prawem rzeczowym ustanowionym przez osob trzeci, por璚zenie lub ograniczone prawo rzeczowe wygasa z chwil przej璚ia d逝gu, chyba 瞠 por璚zyciel lub osoba trzecia wyrazi zgod na dalsze trwanie zabezpieczenia.

Art. 526.  (uchylony).

TYTU X

Ochrona wierzyciela w razie niewyp豉calno軼i d逝積ika

Art. 527.   1. Gdy wskutek czynno軼i prawnej d逝積ika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyska豉 korzy嗆 maj徠kow, ka盥y z wierzycieli mo瞠 膨da uznania tej czynno軼i za bezskuteczn w stosunku do niego, je瞠li d逝積ik dzia豉 ze 鈍iadomo軼i pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedzia豉 lub przy zachowaniu nale篡tej staranno軼i mog豉 si dowiedzie.

 2. Czynno嗆 prawna d逝積ika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, je瞠li wskutek tej czynno軼i d逝積ik sta si niewyp豉calny albo sta si niewyp豉calny w wy窺zym stopniu, ni by przed dokonaniem czynno軼i.

 3. Je瞠li wskutek czynno軼i prawnej d逝積ika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyska豉 korzy嗆 maj徠kow osoba b璠帷a w bliskim z nim stosunku, domniemywa si, 瞠 osoba ta wiedzia豉, i d逝積ik dzia豉 ze 鈍iadomo軼i pokrzywdzenia wierzycieli.

 4. Je瞠li wskutek czynno軼i prawnej d逝積ika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzy嗆 maj徠kow uzyska przedsi瑿iorca pozostaj帷y z d逝積ikiem w sta造ch stosunkach gospodarczych, domniemywa si, 瞠 by這 mu wiadome, i d逝積ik dzia豉 ze 鈍iadomo軼i pokrzywdzenia wierzycieli.

Art. 528. Je瞠li wskutek czynno軼i prawnej dokonanej przez d逝積ika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyska豉 korzy嗆 maj徠kow bezp豉tnie, wierzyciel mo瞠 膨da uznania czynno軼i za bezskuteczn, chocia瘺y osoba ta nie wiedzia豉 i nawet przy zachowaniu nale篡tej staranno軼i nie mog豉 si dowiedzie, 瞠 d逝積ik dzia豉 ze 鈍iadomo軼i pokrzywdzenia wierzycieli.

Art. 529. Je瞠li w chwili darowizny d逝積ik by niewyp豉calny, domniemywa si, i dzia豉 ze 鈍iadomo軼i pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy d逝積ik sta si niewyp豉calny wskutek dokonania darowizny.

Art. 530. Przepisy artyku堯w poprzedzaj帷ych stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy d逝積ik dzia豉 w zamiarze pokrzywdzenia przysz造ch wierzycieli. Je瞠li jednak osoba trzecia uzyska豉 korzy嗆 maj徠kow odp豉tnie, wierzyciel mo瞠 膨da uznania czynno軼i za bezskuteczn tylko wtedy, gdy osoba trzecia o zamiarze d逝積ika wiedzia豉.

Art. 531.   1. Uznanie za bezskuteczn czynno軼i prawnej d逝積ika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli nast瘼uje w drodze pow鏚ztwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, kt鏎a wskutek tej czynno軼i uzyska豉 korzy嗆 maj徠kow.

 2. W wypadku gdy osoba trzecia rozporz康zi豉 uzyskan korzy軼i, wierzyciel mo瞠 wyst徙i bezpo鈔ednio przeciwko osobie, na kt鏎ej rzecz rozporz康zenie nast徙i這, je瞠li osoba ta wiedzia豉 o okoliczno軼iach uzasadniaj帷ych uznanie czynno軼i d逝積ika za bezskuteczn albo je瞠li rozporz康zenie by這 nieodp豉tne.

Art. 532. Wierzyciel, wzgl璠em kt鏎ego czynno嗆 prawna d逝積ika zosta豉 uznana za bezskuteczn, mo瞠 z pierwsze雟twem przed wierzycielami osoby trzeciej dochodzi zaspokojenia z przedmiot闚 maj徠kowych, kt鏎e wskutek czynno軼i uznanej za bezskuteczn wysz造 z maj徠ku d逝積ika albo do niego nie wesz造.

Art. 533. Osoba trzecia, kt鏎a uzyska豉 korzy嗆 maj徠kow wskutek czynno軼i prawnej d逝積ika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, mo瞠 zwolni si od zado嗆uczynienia roszczeniu wierzyciela 膨daj帷ego uznania czynno軼i za bezskuteczn, je瞠li zaspokoi tego wierzyciela albo wska瞠 mu wystarczaj帷e do jego zaspokojenia mienie d逝積ika.

Art. 534. Uznania czynno軼i prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczn nie mo積a 膨da po up造wie lat pi璚iu od daty tej czynno軼i.

TYTU XI

Sprzeda

DZIA I

Przepisy og鏊ne

Art. 535.   Przez umow sprzeda篡 sprzedawca zobowi您uje si przenie嗆 na kupuj帷ego w豉sno嗆 rzeczy i wyda mu rzecz, a kupuj帷y zobowi您uje si rzecz odebra i zap豉ci sprzedawcy cen.

Art. 5351. Przepisy niniejszego dzia逝 stosuje si do sprzeda篡 konsumenckiej w takim zakresie, w jakim sprzeda ta nie jest uregulowana odr瑿nymi przepisami.

Art. 536.   1. Cen mo積a okre郵i przez wskazanie podstaw do jej ustalenia.

 2. Je瞠li z okoliczno軼i wynika, 瞠 strony mia造 na wzgl璠zie cen przyj皻 w stosunkach danego rodzaju, poczytuje si w razie w徠pliwo軼i, 瞠 chodzi這 o cen w miejscu i czasie, w kt鏎ym rzecz ma by kupuj帷emu wydana.

Art. 537.   1. Je瞠li w miejscu i czasie zawarcia umowy sprzeda篡 obowi您uje zarz康zenie, wed逝g kt鏎ego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku mo瞠 by zap豉cona jedynie cena 軼i郵e okre郵ona (cena sztywna), cena ta wi捫e strony bez wzgl璠u na to, jak cen w umowie ustali造.

 2. Sprzedawca, kt鏎y otrzyma cen wy窺z od ceny sztywnej, obowi您any jest zwr鏂i kupuj帷emu pobran r騜nic.

 3. Kupuj帷y, kt鏎y wed逝g umowy mia zap豉ci cen ni窺z od ceny sztywnej, a rzecz zu篡 lub odprzeda po cenie obliczonej na podstawie ceny um闚ionej, obowi您any jest zap豉ci cen sztywn tylko wtedy, gdy przed zu篡ciem lub odprzedaniem rzeczy zna cen sztywn lub m鏬 j zna przy zachowaniu nale篡tej staranno軼i. Kupuj帷y, kt鏎y rzeczy nie zu篡 ani nie odprzeda, mo瞠 od umowy odst徙i.

Art. 538. Je瞠li w miejscu i czasie zawarcia umowy sprzeda篡 obowi您uje zarz康zenie, wed逝g kt鏎ego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku nie mo瞠 by zap豉cona cena wy窺za od ceny okre郵onej (cena maksymalna), kupuj帷y nie jest obowi您any do zap豉ty ceny wy窺zej, a sprzedawca, kt鏎y otrzyma cen wy窺z, obowi您any jest zwr鏂i kupuj帷emu pobran r騜nic.

Art. 539. Je瞠li w miejscu i czasie zawarcia umowy sprzeda篡 obowi您uje zarz康zenie, wed逝g kt鏎ego za rzeczy danego rodzaju lub gatunku nie mo瞠 by zap豉cona cena ni窺za od ceny okre郵onej (cena minimalna), sprzedawcy, kt鏎y otrzyma cen ni窺z, przys逝guje roszczenie o dop豉t r騜nicy.

Art. 540.   1. Je瞠li w豉軼iwy organ pa雟twowy ustali, w jaki spos鏏 sprzedawca ma obliczy cen za rzeczy danego rodzaju lub gatunku (cena wynikowa), stosuje si, zale積ie od w豉軼iwo軼i takiej ceny, b康 przepisy o cenie sztywnej, b康 przepisy o cenie maksymalnej.

 2. W razie sporu co do prawid這wo軼i obliczenia ceny wynikowej cen t ustali s康.

Art. 541. Wynikaj帷e z przepis闚 o cenie sztywnej, maksymalnej, minimalnej lub wynikowej roszczenie sprzedawcy o dop豉t r騜nicy ceny, jak r闚nie roszczenie kupuj帷ego o zwrot tej r騜nicy przedawnia si z up造wem roku od dnia zap豉ty.

Art. 542.  (skre郵ony).

Art. 543. Wystawienie rzeczy w miejscu sprzeda篡 na widok publiczny z oznaczeniem ceny uwa瘸 si za ofert sprzeda篡.

Art. 544.   1. Je瞠li rzecz sprzedana ma by przes豉na przez sprzedawc do miejsca, kt鏎e nie jest miejscem spe軟ienia 鈍iadczenia, poczytuje si w razie w徠pliwo軼i, 瞠 wydanie zosta這 dokonane z chwil, gdy w celu dostarczenia rzeczy na miejsce przeznaczenia sprzedawca powierzy j przewo幡ikowi trudni帷emu si przewozem rzeczy tego rodzaju.

 2. Jednak瞠 kupuj帷y obowi您any jest zap豉ci cen dopiero po nadej軼iu rzeczy na miejsce przeznaczenia i po umo磧iwieniu mu zbadania rzeczy.

Art. 545.   1. Spos鏏 wydania i odebrania rzeczy sprzedanej powinien zapewni jej ca這嗆 i nienaruszalno嗆; w szczeg鏊no軼i spos鏏 opakowania i przewozu powinien odpowiada w豉軼iwo軼iom rzeczy.

 2. W razie przes豉nia rzeczy sprzedanej na miejsce przeznaczenia za po鈔ednictwem przewo幡ika, kupuj帷y obowi您any jest zbada przesy趾 w czasie i w spos鏏 przyj皻y przy przesy趾ach tego rodzaju; je瞠li stwierdzi, 瞠 w czasie przewozu nast徙i ubytek lub uszkodzenie rzeczy, obowi您any jest dokona wszelkich czynno軼i niezb璠nych do ustalenia odpowiedzialno軼i przewo幡ika.

Art. 546.   1. Sprzedawca obowi您any jest udzieli kupuj帷emu potrzebnych wyja郾ie o stosunkach prawnych i faktycznych dotycz帷ych rzeczy sprzedanej oraz wyda posiadane przez siebie dokumenty, kt鏎e jej dotycz. Je瞠li tre嗆 takiego dokumentu dotyczy tak瞠 innych rzeczy, sprzedawca obowi您any jest wyda uwierzytelniony wyci庵 z dokumentu.

 2. Je瞠li jest to potrzebne do nale篡tego korzystania z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem, sprzedawca powinien za陰czy instrukcj dotycz帷 sposobu korzystania z rzeczy.

Art. 547.   1. Je瞠li ani z umowy, ani z zarz康ze okre郵aj帷ych cen nie wynika, kogo obci捫aj koszty wydania i odebrania rzeczy, sprzedawca ponosi koszty wydania, w szczeg鏊no軼i koszty zmierzenia lub zwa瞠nia, opakowania, ubezpieczenia za czas przewozu i koszty przes豉nia rzeczy, a koszty odebrania ponosi kupuj帷y.

 2. Je瞠li rzecz ma by przes豉na do miejsca, kt鏎e nie jest miejscem spe軟ienia 鈍iadczenia, koszty ubezpieczenia i przes豉nia ponosi kupuj帷y.

 3. Koszty nie wymienione w paragrafach poprzedzaj帷ych ponosz obie strony po po這wie.

Art. 548.   1. Z chwil wydania rzeczy sprzedanej przechodz na kupuj帷ego korzy軼i i ci篹ary zwi您ane z rzecz oraz niebezpiecze雟two przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy.

 2. Je瞠li strony zastrzeg造 inn chwil przej軼ia korzy軼i i ci篹ar闚, poczytuje si w razie w徠pliwo軼i, 瞠 niebezpiecze雟two przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupuj帷ego z t sam chwil.

Art. 549. Je瞠li kupuj帷y zastrzeg sobie oznaczenie kszta速u, wymiaru lub innych w豉軼iwo軼i rzeczy albo terminu i miejsca wydania, a dopuszcza si zw這ki z dokonaniem oznaczenia, sprzedawca mo瞠:

1) wykona uprawnienia, kt鏎e przys逝guj wierzycielowi w razie zw這ki d逝積ika ze spe軟ieniem 鈍iadczenia wzajemnego, albo

2) dokona sam oznaczenia i poda je do wiadomo軼i kupuj帷ego wyznaczaj帷 mu odpowiedni termin do odmiennego oznaczenia; po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu oznaczenie dokonane przez sprzedawc staje si dla kupuj帷ego wi捫帷e.

Art. 550. Je瞠li w umowie sprzeda篡 zastrze穎na zosta豉 na rzecz kupuj帷ego wy陰czno嗆 b康 w ten spos鏏, 瞠 sprzedawca nie b璠zie dostarcza rzeczy okre郵onego rodzaju innym osobom, b康 te w ten spos鏏, 瞠 kupuj帷y b璠zie jedynym odprzedawc zakupionych rzeczy na oznaczonym obszarze, sprzedawca nie mo瞠 w zakresie, w kt鏎ym wy陰czno嗆 zosta豉 zastrze穎na, ani bezpo鈔ednio, ani po鈔ednio zawiera um闚 sprzeda篡, kt鏎e mog造by naruszy wy陰czno嗆 przys逝guj帷 kupuj帷emu.

Art. 551.   1. Je瞠li kupuj帷y dopu軼i si zw這ki z odebraniem rzeczy sprzedanej, sprzedawca mo瞠 odda rzecz na przechowanie na koszt i niebezpiecze雟two kupuj帷ego.

 2. Sprzedawca mo瞠 r闚nie sprzeda rzecz na rachunek kupuj帷ego, powinien jednak uprzednio wyznaczy kupuj帷emu dodatkowy termin do odebrania, chyba 瞠 wyznaczenie terminu nie jest mo磧iwe albo 瞠 rzecz jest nara穎na na zepsucie, albo 瞠 z innych wzgl璠闚 grozi豉by szkoda. O dokonaniu sprzeda篡 sprzedawca obowi您any jest niezw這cznie zawiadomi kupuj帷ego.

Art. 552. Je瞠li kupuj帷y dopu軼i si zw這ki z zap豉t ceny za dostarczon cz窷 rzeczy sprzedanych albo je瞠li ze wzgl璠u na jego stan maj徠kowy jest w徠pliwe, czy zap豉ta ceny za cz窷 rzeczy, kt鏎e maj by dostarczone p騧niej, nast徙i w terminie, sprzedawca mo瞠 powstrzyma si z dostarczeniem dalszych cz窷ci rzeczy sprzedanych wyznaczaj帷 kupuj帷emu odpowiedni termin do zabezpieczenia zap豉ty, a po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu mo瞠 od umowy odst徙i.

Art. 553. (skre郵ony).

Art. 554. Roszczenia z tytu逝 sprzeda篡 dokonanej w zakresie dzia豉lno軼i przedsi瑿iorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemie郵nik闚 z takiego tytu逝 oraz roszczenia prowadz帷ych gospodarstwa rolne z tytu逝 sprzeda篡 p這d闚 rolnych i le郾ych przedawniaj si z up造wem lat dw鏂h.

Art. 555. Przepisy o sprzeda篡 rzeczy stosuje si odpowiednio do sprzeda篡 energii oraz do sprzeda篡 praw.

Art. 5551(skre郵ony).

DZIA II

R瘯ojmia za wady

Art. 556.   1. Sprzedawca jest odpowiedzialny wzgl璠em kupuj帷ego, je瞠li rzecz sprzedana ma wad zmniejszaj帷 jej warto嗆 lub u篡teczno嗆 ze wzgl璠u na cel w umowie oznaczony albo wynikaj帷y z okoliczno軼i lub z przeznaczenia rzeczy, je瞠li rzecz nie ma w豉軼iwo軼i, o kt鏎ych istnieniu zapewni kupuj帷ego, albo je瞠li rzecz zosta豉 kupuj帷emu wydana w stanie niezupe軟ym (r瘯ojmia za wady fizyczne).

 2. Sprzedawca jest odpowiedzialny wzgl璠em kupuj帷ego, je瞠li rzecz sprzedana stanowi w豉sno嗆 osoby trzeciej albo je瞠li jest obci捫ona prawem osoby trzeciej; w razie sprzeda篡 praw sprzedawca jest odpowiedzialny tak瞠 za istnienie praw (r瘯ojmia za wady prawne).

Art. 557.   1. Sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialno軼i z tytu逝 r瘯ojmi, je瞠li kupuj帷y wiedzia o wadzie w chwili zawarcia umowy.

 2. Gdy przedmiotem sprzeda篡 s rzeczy oznaczone tylko co do gatunku albo rzeczy maj帷e powsta w przysz這軼i, sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialno軼i z tytu逝 r瘯ojmi, je瞠li kupuj帷y wiedzia o wadzie w chwili wydania rzeczy.

Art. 558.   1. Strony mog odpowiedzialno嗆 z tytu逝 r瘯ojmi rozszerzy, ograniczy lub wy陰czy. Jednak瞠 w umowach z udzia貫m konsument闚 ograniczenie lub wy陰czenie odpowiedzialno軼i z tytu逝 r瘯ojmi jest dopuszczalne tylko w wypadkach okre郵onych w przepisach szczeg鏊nych.

 2. Wy陰czenie lub ograniczenie odpowiedzialno軼i z tytu逝 r瘯ojmi jest bezskuteczne, je瞠li sprzedawca zatai podst瘼nie wad przed kupuj帷ym.

Art. 559. Sprzedawca nie jest odpowiedzialny z tytu逝 r瘯ojmi za wady fizyczne, kt鏎e powsta造 po przej軼iu niebezpiecze雟twa na kupuj帷ego, chyba 瞠 wady wynik造 z przyczyny tkwi帷ej ju poprzednio w rzeczy sprzedanej.

Art. 560.   1. Je瞠li rzecz sprzedana ma wady, kupuj帷y mo瞠 od umowy odst徙i albo 膨da obni瞠nia ceny. Jednak瞠 kupuj帷y nie mo瞠 od umowy odst徙i, je瞠li sprzedawca niezw這cznie wymieni rzecz wadliw na rzecz woln od wad albo niezw這cznie wady usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, je瞠li rzecz by豉 ju wymieniona przez sprzedawc lub naprawiana, chyba 瞠 wady s nieistotne.

 2. Je瞠li kupuj帷y odst瘼uje od umowy z powodu wady rzeczy sprzedanej, strony powinny sobie nawzajem zwr鏂i otrzymane 鈍iadczenia wed逝g przepis闚 o odst徙ieniu od umowy wzajemnej.

 3. Je瞠li kupuj帷y 膨da obni瞠nia ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej, obni瞠nie powinno nast徙i w takim stosunku, w jakim warto嗆 rzeczy wolnej od wad pozostaje do jej warto軼i obliczonej z uwzgl璠nieniem istniej帷ych wad.

 4. Je瞠li sprzedawca dokona wymiany, powinien pokry tak瞠 zwi您ane z tym koszty, jakie poni鏀 kupuj帷y.

Art. 561.   1. Je瞠li przedmiotem sprzeda篡 s rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, kupuj帷y mo瞠 膨da dostarczenia zamiast rzeczy wadliwych takiej samej ilo軼i rzeczy wolnych od wad oraz naprawienia szkody wynik貫j z op騧nienia.

 2. Je瞠li przedmiotem sprzeda篡 jest rzecz okre郵ona co do to窺amo軼i, a sprzedawc jest wytw鏎ca tej rzeczy, kupuj帷y mo瞠 膨da usuni璚ia wady, wyznaczaj帷 w tym celu sprzedawcy odpowiedni termin z zagro瞠niem, 瞠 po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu od umowy odst徙i. Sprzedawca mo瞠 odm闚i usuni璚ia wady, gdyby wymaga這 ono nadmiernych koszt闚.

 3. Przepisy powy窺ze nie wy陰czaj uprawnienia do odst徙ienia od umowy lub do 膨dania obni瞠nia ceny.

Art. 562.  Je瞠li w umowie sprzeda篡 zastrze穎no, 瞠 dostarczenie rzeczy sprzedanych ma nast徙i cz窷ciami, a sprzedawca mimo 膨dania kupuj帷ego nie dostarczy zamiast rzeczy wadliwych takiej samej ilo軼i rzeczy wolnych od wad, kupuj帷y mo瞠 od umowy odst徙i tak瞠 co do cz窷ci rzeczy, kt鏎e maj by dostarczone p騧niej.

Art. 563.   1. Kupuj帷y traci uprawnienia z tytu逝 r瘯ojmi za wady fizyczne rzeczy, je瞠li nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ci庵u miesi帷a od jej wykrycia, a w wypadku gdy zbadanie rzeczy jest w danych stosunkach przyj皻e, je瞠li nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ci庵u miesi帷a po up造wie czasu, w kt鏎ym przy zachowaniu nale篡tej staranno軼i m鏬 j wykry. Minister Handlu Wewn皻rznego mo瞠 w drodze rozporz康zenia ustali kr鏒sze terminy do zawiadomienia o wadach artyku堯w 篡wno軼iowych.

 2. Jednak瞠 przy sprzeda篡 mi璠zy osobami prowadz帷ymi dzia豉lno嗆 gospodarcz utrata uprawnie z tytu逝 r瘯ojmi nast瘼uje, je瞠li kupuj帷y nie zbada rzeczy w czasie i w spos鏏 przyj皻y przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomi niezw這cznie sprzedawcy o dostrze穎nej wadzie, a w wypadku gdy wada wysz豉 na jaw dopiero p騧niej - je瞠li nie zawiadomi sprzedawcy niezw這cznie po jej wykryciu.

 3. Do zachowania termin闚 zawiadomienia o wadach rzeczy sprzedanej wystarczy wys豉nie przed up造wem tych termin闚 listu poleconego.

Art. 564. W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzaj帷ym utrata uprawnie z tytu逝 r瘯ojmi za wady fizyczne rzeczy nie nast瘼uje mimo niezachowania termin闚 do zbadania rzeczy przez kupuj帷ego i do zawiadomienia sprzedawcy o wadach, je瞠li sprzedawca wad podst瘼nie zatai albo zapewni kupuj帷ego, 瞠 wady nie istniej.

Art. 565. Je瞠li spo鈔鏚 rzeczy sprzedanych tylko niekt鏎e s wadliwe i daj si od陰czy od rzeczy wolnych od wad, bez szkody dla stron obu, uprawnienie kupuj帷ego do odst徙ienia od umowy ogranicza si do rzeczy wadliwych.

Art. 566.   1. Je瞠li z powodu wady fizycznej rzeczy sprzedanej kupuj帷y odst瘼uje od umowy albo 膨da obni瞠nia ceny, mo瞠 on 膨da naprawienia szkody poniesionej wskutek istnienia wady, chyba 瞠 szkoda jest nast瘼stwem okoliczno軼i, za kt鏎e sprzedawca nie ponosi odpowiedzialno軼i. W ostatnim wypadku kupuj帷y mo瞠 膨da tylko naprawienia szkody, kt鏎 poni鏀 przez to, 瞠 zawar umow, nie wiedz帷 o istnieniu wady; w szczeg鏊no軼i mo瞠 膨da zwrotu koszt闚 zawarcia umowy, koszt闚 odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nak豉d闚 w takim zakresie, w jakim nie odni鏀 korzy軼i z tych nak豉d闚.

 2. Przepisy powy窺ze stosuje si odpowiednio, gdy kupuj帷y 膨da dostarczenia rzeczy wolnych od wad zamiast rzeczy wadliwych albo usuni璚ia wady przez sprzedawc.

Art. 567.   1. Je瞠li z powodu wady fizycznej rzeczy nades豉nej z innej miejscowo軼i kupuj帷y odst瘼uje od umowy albo 膨da dostarczenia rzeczy wolnej od wad zamiast rzeczy wadliwej, nie mo瞠 on odes豉 rzeczy bez uprzedniego porozumienia si ze sprzedawc i obowi您any jest postara si o jej przechowanie na koszt sprzedawcy dop鏒y, dop鏦i w normalnym toku czynno軼i sprzedawca nie b璠zie m鏬 post徙i z rzecz wed逝g swego uznania.

 2. Je瞠li istnieje niebezpiecze雟two pogorszenia rzeczy, kupuj帷y jest uprawniony, a gdy interes sprzedawcy tego wymaga - obowi您any sprzeda rzecz z zachowaniem nale篡tej staranno軼i. Powy窺ze uprawnienie przys逝guje kupuj帷emu tak瞠 wtedy, gdy sprzedawca zwleka z wydaniem dyspozycji albo gdy przechowanie rzeczy wymaga znacznych koszt闚 lub jest nadmiernie utrudnione; w tych wypadkach kupuj帷y mo瞠 r闚nie odes豉 rzecz sprzedawcy na jego koszt i niebezpiecze雟two.

 3. O zamiarze sprzeda篡 kupuj帷y powinien w miar mo積o軼i zawiadomi sprzedawc, w ka盥ym za razie powinien wys豉 mu zawiadomienie niezw這cznie po dokonaniu sprzeda篡.

Art. 568.   1. Uprawnienia z tytu逝 r瘯ojmi za wady fizyczne wygasaj po up造wie roku, a gdy chodzi o wady budynku - po up造wie lat trzech, licz帷 od dnia, kiedy rzecz zosta豉 kupuj帷emu wydana.

 2. Up造w powy窺zych termin闚 nie wy陰cza wykonania uprawnie z tytu逝 r瘯ojmi, je瞠li sprzedawca wad podst瘼nie zatai.

 3. Zarzut z tytu逝 r瘯ojmi mo瞠 by podniesiony tak瞠 po up造wie powy窺zych termin闚, je瞠li przed ich up造wem kupuj帷y zawiadomi sprzedawc o wadzie.

Art. 569.  (skre郵ony).

Art. 570. Do sprzeda篡 zwierz徠, kt鏎e wymienia rozporz康zenie Ministra Rolnictwa wydane w porozumieniu z Ministrami Sprawiedliwo軼i oraz Przemys逝 Spo篡wczego i Skupu, stosuje si przepisy o r瘯ojmi za wady fizyczne ze zmianami wskazanymi w dw鏂h artyku豉ch poni窺zych.

Art. 571.   1. Sprzedawca zwierz璚ia jest odpowiedzialny tylko za wady g堯wne i jedynie wtedy, gdy wyjd one na jaw przed up造wem oznaczonego terminu. Wady g堯wne i terminy ich ujawnienia, jak r闚nie terminy do zawiadomienia sprzedawcy o wadzie g堯wnej okre郵a rozporz康zenie Ministra Rolnictwa wydane w porozumieniu z w豉軼iwymi ministrami.

 2. Za wady, kt鏎e nie zosta造 uznane za g堯wne, sprzedawca ponosi odpowiedzialno嗆 tylko wtedy, gdy to by這 w umowie zastrze穎ne.

 3. Je瞠li w ci庵u terminu oznaczonego w rozporz康zeniu wyjdzie na jaw wada g堯wna, domniemywa si, 瞠 istnia豉 ona ju w chwili wydania zwierz璚ia.

Art. 572.   1. Rozporz康zenie Ministra Rolnictwa wydane w porozumieniu z w豉軼iwymi ministrami mo瞠 postanawia, 瞠 uprawnienia z tytu逝 r瘯ojmi wygasaj, je瞠li kupuj帷y w okre郵onym przez rozporz康zenie terminie nie zg這si choroby zwierz璚ia w豉軼iwemu organowi pa雟twowemu lub nie podda chorego zwierz璚ia zbadaniu we w豉軼iwej plac闚ce lekarsko-weterynaryjnej.

 2. Uprawnienia z tytu逝 r瘯ojmi za wady g堯wne wygasaj z up造wem trzech miesi璚y, licz帷 od ko鎍a terminu r瘯ojmi, przewidzianego w rozporz康zeniu Ministra Rolnictwa wydanym w porozumieniu z w豉軼iwymi ministrami.

Art. 5721. Kupuj帷y mo瞠 dochodzi uprawnie z tytu逝 r瘯ojmi za wady prawne, chocia瘺y osoba trzecia nie wyst徙i豉 przeciw niemu z roszczeniem dotycz帷ym rzeczy sprzedanej.

Art. 573. Kupuj帷y, przeciwko kt鏎emu osoba trzecia dochodzi roszcze dotycz帷ych rzeczy sprzedanej, obowi您any jest niezw這cznie zawiadomi o tym sprzedawc i wezwa go do wzi璚ia udzia逝 w sprawie. Je瞠li tego zaniecha, a osoba trzecia uzyska豉 orzeczenie dla siebie korzystne, sprzedawca zostaje zwolniony od odpowiedzialno軼i z tytu逝 r瘯ojmi za wad prawn o tyle, o ile jego udzia w post瘼owaniu by potrzebny do wykazania, 瞠 roszczenia osoby trzeciej by造 ca趾owicie lub cz窷ciowo bezzasadne.

Art. 574. Je瞠li z powodu wady prawnej rzeczy sprzedanej kupuj帷y odst瘼uje od umowy albo 膨da obni瞠nia ceny, mo瞠 on 膨da naprawienia szkody poniesionej wskutek istnienia wady, chyba 瞠 szkoda jest nast瘼stwem okoliczno軼i, za kt鏎 sprzedawca odpowiedzialno軼i nie ponosi. W ostatnim wypadku kupuj帷y mo瞠 膨da tylko naprawienia szkody, kt鏎 poni鏀 przez to, 瞠 zawar umow nie wiedz帷 o istnieniu wady; w szczeg鏊no軼i mo瞠 on 膨da zwrotu koszt闚 zawarcia umowy, koszt闚 odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nak豉d闚 w takim zakresie, w jakim nie odni鏀 z nich korzy軼i, a nie otrzyma ich zwrotu od osoby trzeciej. Mo瞠 r闚nie 膨da zwrotu koszt闚 procesu.

Art. 575. Je瞠li z powodu wady prawnej rzeczy sprzedanej kupuj帷y jest zmuszony wyda rzecz osobie trzeciej, umowne wy陰czenie odpowiedzialno軼i z tytu逝 r瘯ojmi nie zwalnia sprzedawcy od obowi您ku zwrotu otrzymanej ceny, chyba 瞠 kupuj帷y wiedzia, i prawa sprzedawcy by造 sporne, albo 瞠 naby rzecz na w豉sne niebezpiecze雟two.

Art. 5751. Je瞠li kupuj帷y unikn掖 utraty w ca這軼i lub w cz窷ci nabytej rzeczy, albo skutk闚 jej obci捫enia na korzy嗆 osoby trzeciej przez zap豉t sumy pieni篹nej lub spe軟ienie innego 鈍iadczenia, sprzedawca mo瞠 zwolni si od odpowiedzialno軼i z tytu逝 r瘯ojmi, zwracaj帷 kupuj帷emu zap豉con sum lub warto嗆 spe軟ionego 鈍iadczenia wraz z odsetkami i kosztami.

Art. 576.   1. Uprawnienia z tytu逝 r瘯ojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej wygasaj z up造wem roku od chwili, kiedy kupuj帷y dowiedzia si o istnieniu wady. Je瞠li kupuj帷y dowiedzia si o istnieniu wady prawnej dopiero na skutek pow鏚ztwa osoby trzeciej, termin ten biegnie od dnia, w kt鏎ym orzeczenie wydane w sporze z osob trzeci sta這 si prawomocne.

 2. Up造w powy窺zego terminu nie wy陰cza wykonania uprawnie z tytu逝 r瘯ojmi, je瞠li sprzedawca wad podst瘼nie zatai.

 3. Zarzut z tytu逝 r瘯ojmi mo瞠 by podniesiony tak瞠 po up造wie powy窺zego terminu, je瞠li przed jego up造wem kupuj帷y zawiadomi sprzedawc o wadzie.

DZIA III

Gwarancja jako軼i

Art. 577.   1. W wypadku gdy kupuj帷y otrzyma od sprzedawcy dokument gwarancyjny co do jako軼i rzeczy sprzedanej, poczytuje si w razie w徠pliwo軼i, 瞠 wystawca dokumentu (gwarant) jest obowi您any do usuni璚ia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, je瞠li wady te ujawni si w ci庵u terminu okre郵onego w gwarancji.

 2. Je瞠li w gwarancji nie zastrze穎no innego terminu, termin wynosi jeden rok licz帷 od dnia, kiedy rzecz zosta豉 kupuj帷emu wydana.

Art. 578. Je瞠li w gwarancji inaczej nie zastrze穎no, odpowiedzialno嗆 z tytu逝 gwarancji obejmuje tylko wady powsta貫 z przyczyn tkwi帷ych w sprzedanej rzeczy.

Art. 579. Kupuj帷y mo瞠 wykonywa uprawnienia z tytu逝 r瘯ojmi za wady fizyczne rzeczy, niezale積ie od uprawnie wynikaj帷ych z gwarancji.

Art. 580.  1. Kto wykonuje uprawnienia wynikaj帷e z gwarancji, powinien dostarczy rzecz na koszt gwaranta do miejsca wskazanego w gwarancji lub do miejsca, w kt鏎ym rzecz zosta豉 wydana przy udzieleniu gwarancji, chyba 瞠 z okoliczno軼i wynika, i wada powinna by usuni皻a w miejscu, w kt鏎ym rzecz znajdowa豉 si w chwili ujawnienia wady.

 2. Gwarant jest obowi您any wykona obowi您ki wynikaj帷e z gwarancji w odpowiednim terminie i dostarczy uprawnionemu z gwarancji rzecz na sw鎩 koszt do miejsca wskazanego w paragrafie poprzedzaj帷ym.

 3. Niebezpiecze雟two przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy w czasie od wydania jej gwarantowi do jej odebrania przez uprawnionego z gwarancji ponosi gwarant.

Art. 581.  1. Je瞠li w wykonaniu swoich obowi您k闚 gwarant dostarczy uprawnionemu z gwarancji zamiast rzeczy wadliwej rzecz woln od wad albo dokona istotnych napraw rzeczy obj皻ej gwarancj, termin gwarancji biegnie na nowo od chwili dostarczenia rzeczy wolnej od wad lub zwr鏂enia rzeczy naprawionej. Je瞠li gwarant wymieni cz窷 rzeczy, przepis powy窺zy stosuje si odpowiednio do cz窷ci wymienionej.

 2. W innych wypadkach termin gwarancji ulega przed逝瞠niu o czas, w ci庵u kt鏎ego wskutek wady rzeczy obj皻ej gwarancj uprawniony z gwarancji nie m鏬 z niej korzysta.

Art. 582. (skre郵ony).

DZIA IV

Szczeg鏊ne rodzaje sprzeda篡

ROZDZIA I

Sprzeda na raty

Art. 583.   1. Sprzeda膨 na raty jest dokonana w zakresie dzia豉lno軼i przedsi瑿iorstwa sprzeda rzeczy ruchomej osobie fizycznej za cen p豉tn w okre郵onych ratach, je瞠li wed逝g umowy rzecz ma by kupuj帷emu wydana przed ca趾owitym zap豉ceniem ceny.

 2. Wystawienie przez kupuj帷ego weksli na pokrycie lub zabezpieczenie ceny kupna nie wy陰cza stosowania przepis闚 rozdzia逝 niniejszego.

Art. 584.   1. Odpowiedzialno嗆 sprzedawcy z tytu逝 r瘯ojmi za wady rzeczy sprzedanej na raty mo瞠 by przez umow wy陰czona lub ograniczona tylko w wypadkach przewidzianych przez przepisy szczeg鏊ne.

 2. Umowa nie mo瞠 utrudni kupuj帷emu wykonania uprawnie z tytu逝 r瘯ojmi.

Art. 585. Kupuj帷y mo瞠 p豉ci raty przed terminem p豉tno軼i. W razie przedterminowej zap豉ty kupuj帷y mo瞠 odliczy kwot, kt鏎a odpowiada wysoko軼i stopy procentowej obowi您uj帷ej dla danego rodzaju kredyt闚 Narodowego Banku Polskiego.

Art. 586.   1. Zastrze瞠nie natychmiastowej wymagalno軼i nie uiszczonej ceny na wypadek uchybienia terminom poszczeg鏊nych rat jest skuteczne tylko wtedy, gdy by這 uczynione na pi鄉ie przy zawarciu umowy, a kupuj帷y jest w zw這ce z zap豉t co najmniej dw鏂h rat, 陰czna za suma zaleg造ch rat przewy窺za jedn pi徠 cz窷 um闚ionej ceny.

 2. Sprzedawca mo瞠 odst徙i od umowy z powodu niezap豉cenia ceny tylko wtedy, gdy kupuj帷y jest w zw這ce z zap豉t co najmniej dw鏂h rat, a 陰czna suma zaleg造ch rat przewy窺za jedn pi徠 cz窷 um闚ionej ceny. W wypadku takim sprzedawca powinien wyznaczy kupuj帷emu odpowiedni termin dodatkowy do zap豉cenia zaleg這軼i z zagro瞠niem, i w razie bezskutecznego up造wu wyznaczonego terminu b璠zie uprawniony do odst徙ienia od umowy.

 3. Postanowienia umowne mniej korzystne dla kupuj帷ego s niewa積e. Zamiast nich stosuje si przepisy niniejszego artyku逝.

Art. 587. Przepis闚 rozdzia逝 niniejszego nie stosuje si do sprzeda篡 na raty, je瞠li kupuj帷y naby rzecz w zakresie dzia豉lno軼i swego przedsi瑿iorstwa.

Art. 588.   1. Przepisy rozdzia逝 niniejszego stosuje si odpowiednio w wypadkach, gdy rzecz ruchoma zostaje sprzedana osobie fizycznej korzystaj帷ej z kredytu udzielonego w tym celu przez bank, je瞠li kredyt ten ma by sp豉cony ratami, a rzecz zosta豉 kupuj帷emu wydana przed ca趾owit sp豉t kredytu.

 2. Do zabezpieczenia roszcze banku, kt鏎y kredytu udziela, przys逝guje mu ustawowe prawo zastawu na rzeczy sprzedanej, dop鏦i rzecz znajduje si u kupuj帷ego.

 3. Odpowiedzialno嗆 z tytu逝 r瘯ojmi za wady rzeczy ponosi wy陰cznie sprzedawca.

ROZDZIA II

Zastrze瞠nie w豉sno軼i rzeczy sprzedanej

Sprzeda na pr鏏

Art. 589. Je瞠li sprzedawca zastrzeg sobie w豉sno嗆 sprzedanej rzeczy ruchomej a do uiszczenia ceny, poczytuje si w razie w徠pliwo軼i, 瞠 przeniesienie w豉sno軼i rzeczy nast徙i這 pod warunkiem zawieszaj帷ym.

Art. 590.   1. Je瞠li rzecz zostaje kupuj帷emu wydana, zastrze瞠nie w豉sno軼i powinno by stwierdzone pismem. Jest ono skuteczne wzgl璠em wierzycieli kupuj帷ego, je瞠li pismo ma dat pewn.

 2. (skre郵ony).

Art. 591. W razie zastrze瞠nia prawa w豉sno軼i sprzedawca odbieraj帷 rzecz mo瞠 膨da odpowiedniego wynagrodzenia za zu篡cie lub uszkodzenie rzeczy.

Art. 592.   1. Sprzeda na pr鏏 albo z zastrze瞠niem zbadania rzeczy przez kupuj帷ego poczytuje si w razie w徠pliwo軼i za zawart pod warunkiem zawieszaj帷ym, 瞠 kupuj帷y uzna przedmiot sprzeda篡 za dobry. W braku oznaczenia w umowie terminu pr鏏y lub zbadania rzeczy sprzedawca mo瞠 wyznaczy kupuj帷emu odpowiedni termin.

 2. Je瞠li kupuj帷y rzecz odebra i nie z這篡 o鈍iadczenia przed up造wem um闚ionego przez strony lub wyznaczonego przez sprzedawc terminu, uwa瘸 si, 瞠 uzna przedmiot sprzeda篡 za dobry.

ROZDZIA III

Prawo odkupu

Art. 593.   1. Prawo odkupu mo瞠 by zastrze穎ne na czas nie przenosz帷y lat pi璚iu; termin d逝窺zy ulega skr鏂eniu do lat pi璚iu.

 2. Prawo odkupu wykonywa si przez o鈍iadczenie sprzedawcy z這穎ne kupuj帷emu. Je瞠li zawarcie umowy sprzeda篡 wymaga這 zachowania szczeg鏊nej formy, o鈍iadczenie o wykonaniu prawa odkupu powinno by z這穎ne w tej samej formie.

Art. 594.   1. Z chwil wykonania prawa odkupu kupuj帷y obowi您any jest przenie嗆 z powrotem na sprzedawc w豉sno嗆 kupionej rzeczy za zwrotem ceny i koszt闚 sprzeda篡 oraz za zwrotem nak豉d闚; jednak瞠 zwrot nak豉d闚, kt鏎e nie stanowi造 nak豉d闚 koniecznych, nale篡 si kupuj帷emu tylko w granicach istniej帷ego zwi瘯szenia warto軼i rzeczy.

 2. Je瞠li okre郵ona w umowie sprzeda篡 cena odkupu przenosi cen i koszty sprzeda篡, sprzedawca mo瞠 膨da obni瞠nia ceny odkupu do warto軼i rzeczy w chwili wykonania prawa odkupu, jednak瞠 nie ni瞠j sumy obliczonej wed逝g paragrafu poprzedzaj帷ego.

Art. 595.   1. Prawo odkupu jest niezbywalne i niepodzielne.

 2. Je瞠li jest kilku uprawnionych do odkupu, a niekt鏎zy z nich nie wykonywaj tego prawa, pozostali mog je wykona w ca這軼i.

ROZDZIA IV

Prawo pierwokupu

Art. 596. Je瞠li ustawa lub czynno嗆 prawna zastrzega dla jednej ze stron pierwsze雟two kupna oznaczonej rzeczy na wypadek, gdyby druga strona sprzeda豉 rzecz osobie trzeciej (prawo pierwokupu), stosuje si w braku przepis闚 szczeg鏊nych przepisy niniejszego rozdzia逝.

Art. 597.   1. Rzecz, kt鏎ej dotyczy prawo pierwokupu, mo瞠 by sprzedana osobie trzeciej tylko pod warunkiem, 瞠 uprawniony do pierwokupu swego prawa nie wykona.

 2. Prawo pierwokupu wykonywa si przez o鈍iadczenie z這穎ne zobowi您anemu. Je瞠li zawarcie umowy sprzeda篡 rzeczy, kt鏎ej dotyczy prawo pierwokupu, wymaga zachowania szczeg鏊nej formy, o鈍iadczenie o wykonaniu prawa pierwokupu powinno by z這穎ne w tej samej formie.

Art. 598.   1. Zobowi您any z tytu逝 prawa pierwokupu powinien niezw這cznie zawiadomi uprawnionego o tre軼i umowy sprzeda篡 zawartej z osob trzeci.

 2. Prawo pierwokupu co do nieruchomo軼i mo積a wykona w ci庵u miesi帷a, a co do innych rzeczy - w ci庵u tygodnia od otrzymania zawiadomienia o sprzeda篡, chyba 瞠 zosta造 zastrze穎ne inne terminy.

Art. 599.   1. Je瞠li zobowi您any z tytu逝 prawa pierwokupu sprzeda rzecz osobie trzeciej bezwarunkowo albo je瞠li nie zawiadomi uprawnionego o sprzeda篡 lub poda mu do wiadomo軼i istotne postanowienia umowy sprzeda篡 niezgodnie z rzeczywisto軼i, ponosi on odpowiedzialno嗆 za wynik陰 st康 szkod.

 2. Jednak瞠 je瞠li prawo pierwokupu przys逝guje z mocy ustawy Skarbowi Pa雟twa lub jednostkce samorz康u terytorialnego, wp馧w豉軼icielowi albo dzier瘸wcy, sprzeda dokonana bezwarunkowo jest niewa積a.

Art. 600.   1. Przez wykonanie prawa pierwokupu dochodzi do skutku mi璠zy zobowi您anym a uprawnionym umowa sprzeda篡 tej samej tre軼i, co umowa zawarta przez zobowi您anego z osob trzeci, chyba 瞠 przepis szczeg鏊ny stanowi inaczej. Jednak瞠 postanowienia umowy z osob trzeci, maj帷e na celu udaremnienie prawa pierwokupu, s wzgl璠em uprawnionego bezskuteczne.

 2. Je瞠li umowa sprzeda篡 zawarta z osob trzeci przewiduje 鈍iadczenia dodatkowe, kt鏎ych uprawniony do pierwokupu nie m鏬豚y spe軟i, mo瞠 on swe prawo wykona uiszczaj帷 warto嗆 tych 鈍iadcze. Jednak瞠 gdy prawo pierwokupu przys逝guje Skarbowi Pa雟twa lub jednostce samorz康u terytorialnego z mocy ustawy, takie 鈍iadczenie dodatkowe uwa瘸 si za nie zastrze穎ne.

Art. 601. Je瞠li wed逝g umowy sprzeda篡 zawartej z osob trzeci cena ma by zap豉cona w terminie p騧niejszym, uprawniony do pierwokupu mo瞠 z tego terminu skorzysta tylko wtedy, gdy zabezpieczy zap豉t ceny. Przepisu tego nie stosuje si, gdy uprawnionym jest pa雟twowa jednostka organizacyjna.

Art. 602.   1. Prawo pierwokupu jest niezbywalne. Jest ono niepodzielne, chyba 瞠 przepisy szczeg鏊ne zezwalaj na cz窷ciowe wykonanie tego prawa.

 2. Je瞠li jest kilku uprawnionych, a niekt鏎zy z nich nie wykonywaj prawa pierwokupu, pozostali mog wykona je w ca這軼i.

TYTU XII

Zamiana

Art. 603. Przez umow zamiany ka盥a ze stron zobowi您uje si przenie嗆 na drug stron w豉sno嗆 rzeczy w zamian za zobowi您anie si do przeniesienia w豉sno軼i innej rzeczy.

Art. 604. Do zamiany stosuje si odpowiednio przepisy o sprzeda篡.

TYTU XIII

Dostawa

Art. 605. Przez umow dostawy dostawca zobowi您uje si do wytworzenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku oraz do ich dostarczania cz窷ciami albo periodycznie, a odbiorca zobowi您uje si do odebrania tych rzeczy i do zap豉cenia ceny.

Art. 6051. Je瞠li umowa dostawy jest zawierana w zakresie dzia豉lno軼i przedsi瑿iorstwa dostawcy, a odbiorc jest osoba fizyczna, kt鏎a nabywa rzeczy w celu niezwi您anym z jej dzia豉lno軼i gospodarcz ani zawodow, do umowy tej stosuje si przepisy o sprzeda篡 konsumenckiej.

Art. 606. Umowa dostawy powinna by stwierdzona pismem.

Art. 607. Je瞠li surowce lub materia造 niezb璠ne do wykonania przedmiotu dostawy a dostarczane przez odbiorc s nieprzydatne do prawid這wego wykonania przedmiotu dostawy, dostawca obowi您any jest niezw這cznie zawiadomi o tym odbiorc.

Art. 608.   1. Je瞠li w umowie zastrze穎no, 瞠 wytworzenie zam闚ionych rzeczy ma nast徙i z surowc闚 okre郵onego gatunku lub pochodzenia, dostawca powinien zawiadomi odbiorc o ich przygotowaniu do produkcji i jest obowi您any zezwoli odbiorcy na sprawdzenie ich jako軼i.

 2. Je瞠li w umowie zastrze穎no, 瞠 wytworzenie zam闚ionych rzeczy ma nast徙i w okre郵ony spos鏏, dostawca jest obowi您any zezwoli odbiorcy na sprawdzenie procesu produkcji.

Art. 609. Dostawca ponosi odpowiedzialno嗆 z tytu逝 r瘯ojmi za wady fizyczne dostarczonych rzeczy tak瞠 w tym wypadku, gdy wytworzenie rzeczy nast徙i這 w spos鏏 okre郵ony przez odbiorc lub wed逝g dostarczonej przez niego dokumentacji technologicznej, chyba 瞠 dostawca, mimo zachowania nale篡tej staranno軼i, nie m鏬 wykry wadliwo軼i sposobu produkcji lub dokumentacji technologicznej albo 瞠 odbiorca, mimo zwr鏂enia przez dostawc uwagi na powy窺ze wadliwo軼i, obstawa przy podanym przez siebie sposobie produkcji lub dokumentacji technologicznej.

Art. 610. Je瞠li dostawca op騧nia si z rozpocz璚iem wytwarzania przedmiotu dostawy lub poszczeg鏊nych jego cz窷ci tak dalece, 瞠 nie jest prawdopodobne, 瞠by zdo豉 je dostarczy w czasie um闚ionym, odbiorca mo瞠 nie wyznaczaj帷 terminu dodatkowego od umowy odst徙i jeszcze przed up造wem terminu do dostarczenia przedmiotu dostawy.

Art. 611. Je瞠li w toku wytwarzania przedmiotu dostawy oka瞠 si, 瞠 dostawca wykonywa ten przedmiot w spos鏏 wadliwy albo sprzeczny z umow, odbiorca mo瞠 wezwa dostawc do zmiany sposobu wykonania wyznaczaj帷 dostawcy w tym celu odpowiedni termin, a po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu od umowy odst徙i.

Art. 612. W przedmiotach nie uregulowanych przepisami niniejszego tytu逝, do praw i obowi您k闚 dostawcy i odbiorcy stosuje si odpowiednio przepisy o sprzeda篡.

TYTU XIV

Kontraktacja

Art. 613.   1. Przez umow kontraktacji producent rolny zobowi您uje si wytworzy i dostarczy kontraktuj帷emu oznaczon ilo嗆 produkt闚 rolnych okre郵onego rodzaju, a kontraktuj帷y zobowi您uje si te produkty odebra w terminie um闚ionym, zap豉ci um闚ion cen oraz spe軟i okre郵one 鈍iadczenie dodatkowe, je瞠li umowa lub przepisy szczeg鏊ne przewiduj obowi您ek spe軟ienia takiego 鈍iadczenia.

 2. Ilo嗆 produkt闚 rolnych mo瞠 by w umowie oznaczona tak瞠 wed逝g obszaru, z kt鏎ego produkty te maj by zebrane.

 3. Przepisy dotycz帷e sprzeda篡 wed逝g cen sztywnych, maksymalnych, minimalnych i wynikowych stosuje si odpowiednio.

 4. Przez producenta rolnego rozumie si r闚nie grup producent闚 rolnych lub ich zwi您ek.

Art. 614. Je瞠li przedmiot kontraktacji ma by wytworzony w gospodarstwie prowadzonym przez kilka os鏏 wsp鏊nie, odpowiedzialno嗆 tych os鏏 wzgl璠em kontraktuj帷ego jest solidarna.

Art. 615. 安iadczeniami dodatkowymi ze strony kontraktuj帷ego mog by w szczeg鏊no軼i:

1) zapewnienie producentowi mo積o軼i nabycia okre郵onych 鈔odk闚 produkcji i uzyskania pomocy finansowej;

2) pomoc agrotechniczna i zootechniczna;

3) premie pieni篹ne;

4) premie rzeczowe.

Art. 616. Umowa kontraktacyjna powinna by zawarta na pi鄉ie.

Art. 617. Kontraktuj帷y jest uprawniony do nadzoru i kontroli nad wykonywaniem umowy kontraktacji przez producenta.

Art. 618. 安iadczenie producenta powinno by spe軟ione w miejscu wytworzenia zakontraktowanych produkt闚, chyba 瞠 co innego wynika z umowy.

Art. 619. (skre郵ony).

Art. 620. Je瞠li przedmiot kontraktacji jest podzielny, kontraktuj帷y nie mo瞠 odm闚i przyj璚ia 鈍iadczenia cz窷ciowego, chyba 瞠 inaczej zastrze穎no.

Art. 621. Do r瘯ojmi za wady fizyczne i prawne przedmiotu kontraktacji oraz 鈔odk闚 produkcji dostarczonych producentowi przez kontraktuj帷ego stosuje si odpowiednio przepisy o r瘯ojmi przy sprzeda篡 z t zmian, 瞠 prawo odst徙ienia od umowy z powodu wad fizycznych przedmiotu kontraktacji przys逝guje kontraktuj帷emu tylko wtedy, gdy wady s istotne.

Art. 622.  1. Je瞠li wskutek okoliczno軼i, za kt鏎e 瘸dna ze stron odpowiedzialno軼i nie ponosi, producent nie mo瞠 dostarczy przedmiotu kontraktacji, obowi您any jest on tylko do zwrotu pobranych zaliczek i kredyt闚 bankowych.

 2. W umowie strony mog zastrzec warunki zwrotu zaliczek i kredytu korzystniejsze dla producenta.

Art. 623. Je瞠li umowa kontraktacji wk豉da na producenta obowi您ek zg這szenia w okre郵onym terminie niemo積o軼i dostarczenia przedmiotu kontraktacji wskutek okoliczno軼i, za kt鏎e producent odpowiedzialno軼i nie ponosi, niedope軟ienie tego obowi您ku z winy producenta wy陰cza mo積o嗆 powo造wania si na te okoliczno軼i. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy kontraktuj帷y o powy窺zych okoliczno軼iach wiedzia albo gdy by造 one powszechnie znane.

Art. 624.   1. Wzajemne roszczenia producenta i kontraktuj帷ego przedawniaj si z up造wem lat dw鏂h od dnia spe軟ienia 鈍iadczenia przez producenta, a je瞠li 鈍iadczenie producenta nie zosta這 spe軟ione - od dnia, w kt鏎ym powinno by這 by spe軟ione.

 2. Je瞠li 鈍iadczenie producenta by這 spe軟iane cz窷ciami, przedawnienie biegnie od dnia, w kt鏎ym zosta這 spe軟ione ostatnie 鈍iadczenie cz窷ciowe.

Art. 625. Je瞠li po zawarciu umowy kontraktacji gospodarstwo producenta przesz這 w posiadanie innej osoby, prawa i obowi您ki z tej umowy wynikaj帷e przechodz na nowego posiadacza. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy przej軼ie posiadania by這 nast瘼stwem odp豉tnego nabycia gospodarstwa, a nabywca nie wiedzia i mimo zachowania nale篡tej staranno軼i nie m鏬 si dowiedzie o istnieniu umowy kontraktacji.

Art. 626.   1. Je瞠li po zawarciu umowy kontraktacji producent wni鏀 posiadane gospodarstwo jako wk豉d do rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej, sp馧dzielnia ta wst瘼uje w prawa i obowi您ki producenta, chyba 瞠 stan wniesionego gospodarstwa stoi temu na przeszkodzie.

 2. Je瞠li stan gospodarstwa producenta w chwili jego przyst徙ienia do sp馧dzielni nie pozwala na wykonanie umowy kontraktacji przez sp馧dzielni, umowa wygasa, a producent obowi您any jest zwr鏂i pobrane zaliczki i kredyty bankowe; inne korzy軼i wynikaj帷e z tej umowy obowi您any jest zwr鏂i w takim zakresie, w jakim ich nie zu篡 w celu wykonania umowy.

 3. Je瞠li producent po przyst徙ieniu do sp馧dzielni dokonywa indywidualnie sprz皻u zakontraktowanych zbior闚, ponosi on wy陰czn odpowiedzialno嗆 za wykonanie umowy kontraktacji.

TYTU XV

Umowa o dzie這

Art. 627. Przez umow o dzie這 przyjmuj帷y zam闚ienie zobowi您uje si do wykonania oznaczonego dzie豉, a zamawiaj帷y do zap豉ty wynagrodzenia.

Art. 6271. Do umowy zawartej, w zakresie dzia豉lno軼i przedsi瑿iorstwa przyjmuj帷ego zam闚ienie, z osob fizyczn, kt鏎a zamawia dzie這, b璠帷e rzecz ruchom, w celu niezwi您anym z jej dzia豉lno軼i gospodarcz ani zawodow, stosuje si odpowiednio przepisy o sprzeda篡 konsumenckiej.

Art. 628.   1. Wysoko嗆 wynagrodzenia za wykonanie dzie豉 mo積a okre郵i przez wskazanie podstaw do jego ustalenia. Je瞠li strony nie okre郵i造 wysoko軼i wynagrodzenia ani nie wskaza造 podstaw do jego ustalenia, poczytuje si w razie w徠pliwo軼i, 瞠 strony mia造 na my郵i zwyk貫 wynagrodzenie za dzie這 tego rodzaju. Je瞠li tak瞠 w ten spos鏏 nie da si ustali wysoko軼i wynagrodzenia, nale篡 si wynagrodzenie odpowiadaj帷e uzasadnionemu nak豉dowi pracy oraz innym nak豉dom przyjmuj帷ego zam闚ienie.

 2. Przepisy dotycz帷e sprzeda篡 wed逝g cen sztywnych, maksymalnych, minimalnych i wynikowych stosuje si odpowiednio.

Art. 629. Je瞠li strony okre郵i造 wynagrodzenie na podstawie zestawienia planowanych prac i przewidywanych koszt闚 (wynagrodzenie kosztorysowe), a w toku wykonywania dzie豉 zarz康zenie w豉軼iwego organu pa雟twowego zmieni這 wysoko嗆 cen lub stawek obowi您uj帷ych dotychczas w obliczeniach kosztorysowych, ka盥a ze stron mo瞠 膨da odpowiedniej zmiany um闚ionego wynagrodzenia. Nie dotyczy to jednak nale積o軼i uiszczonej za materia造 lub robocizn przed zmian cen lub stawek.

Art. 630.   1. Je瞠li w toku wykonywania dzie豉 zajdzie konieczno嗆 przeprowadzenia prac, kt鏎e nie by造 przewidziane w zestawieniu prac planowanych b璠帷ych podstaw obliczenia wynagrodzenia kosztorysowego, a zestawienie sporz康zi zamawiaj帷y, przyjmuj帷y zam闚ienie mo瞠 膨da odpowiedniego podwy窺zenia um闚ionego wynagrodzenia. Je瞠li zestawienie planowanych prac sporz康zi przyjmuj帷y zam闚ienie, mo瞠 on 膨da podwy窺zenia wynagrodzenia tylko wtedy, gdy mimo zachowania nale篡tej staranno軼i nie m鏬 przewidzie konieczno軼i prac dodatkowych.

 2. Przyjmuj帷y zam闚ienie nie mo瞠 膨da podwy窺zenia wynagrodzenia, je瞠li wykona prace dodatkowe bez uzyskania zgody zamawiaj帷ego.

Art. 631. Gdyby w wypadkach przewidzianych w dw鏂h artyku豉ch poprzedzaj帷ych zasz豉 konieczno嗆 znacznego podwy窺zenia wynagrodzenia kosztorysowego, zamawiaj帷y mo瞠 od umowy odst徙i, powinien jednak uczyni to niezw這cznie i zap豉ci przyjmuj帷emu zam闚ienie odpowiedni cz窷 um闚ionego wynagrodzenia.

Art. 632.   1. Je瞠li strony um闚i造 si o wynagrodzenie rycza速owe, przyjmuj帷y zam闚ienie nie mo瞠 膨da podwy窺zenia wynagrodzenia, chocia瘺y w czasie zawarcia umowy nie mo積a by這 przewidzie rozmiaru lub koszt闚 prac.

 2. Je瞠li jednak wskutek zmiany stosunk闚, kt鏎ej nie mo積a by這 przewidzie, wykonanie dzie豉 grozi這by przyjmuj帷emu zam闚ienie ra膨c strat, s康 mo瞠 podwy窺zy rycza速 lub rozwi您a umow.

Art. 633. Je瞠li materia堯w na wykonanie dzie豉 dostarcza zamawiaj帷y, przyjmuj帷y zam闚ienie powinien ich u篡 w spos鏏 odpowiedni oraz z這篡 rachunek i zwr鏂i nie zu篡t cz窷.

Art. 634. Je瞠li materia dostarczony przez zamawiaj帷ego nie nadaje si do prawid這wego wykonania dzie豉 albo je瞠li zajd inne okoliczno軼i, kt鏎e mog przeszkodzi prawid這wemu wykonaniu, przyjmuj帷y zam闚ienie powinien niezw這cznie zawiadomi o tym zamawiaj帷ego.

Art. 635. Je瞠li przyjmuj帷y zam闚ienie op騧nia si z rozpocz璚iem lub wyko鎍zeniem dzie豉 tak dalece, 瞠 nie jest prawdopodobne, 瞠by zdo豉 je uko鎍zy w czasie um闚ionym, zamawiaj帷y mo瞠 bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odst徙i jeszcze przed up造wem terminu do wykonania dzie豉.

Art. 636.   1. Je瞠li przyjmuj帷y zam闚ienie wykonywa dzie這 w spos鏏 wadliwy albo sprzeczny z umow, zamawiaj帷y mo瞠 wezwa go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczy mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu zamawiaj帷y mo瞠 od umowy odst徙i albo powierzy poprawienie lub dalsze wykonanie dzie豉 innej osobie na koszt i niebezpiecze雟two przyjmuj帷ego zam闚ienie.

 2. Je瞠li zamawiaj帷y sam dostarczy materia逝, mo瞠 on w razie odst徙ienia od umowy lub powierzenia wykonania dzie豉 innej osobie 膨da zwrotu materia逝 i wydania rozpocz皻ego dzie豉.

Art. 637.   1. Je瞠li dzie這 ma wady, zamawiaj帷y mo瞠 膨da ich usuni璚ia, wyznaczaj帷 w tym celu przyjmuj帷emu zam闚ienie odpowiedni termin z zagro瞠niem, 瞠 po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu nie przyjmie naprawy. Przyjmuj帷y mo瞠 odm闚i naprawy, gdyby wymaga豉 nadmiernych koszt闚.

 2. Gdy wady usun望 si nie dadz albo gdy z okoliczno軼i wynika, 瞠 przyjmuj帷y zam闚ienie nie zdo豉 ich usun望 w czasie odpowiednim, zamawiaj帷y mo瞠 od umowy odst徙i, je瞠li wady s istotne; je瞠li wady nie s istotne, zamawiaj帷y mo瞠 膨da obni瞠nia wynagrodzenia w odpowiednim stosunku. To samo dotyczy wypadku, gdy przyjmuj帷y zam闚ienie nie usun掖 wad w terminie wyznaczonym przez zamawiaj帷ego.

Art. 638. Je瞠li z artyku堯w poprzedzaj帷ych nie wynika nic innego, do r瘯ojmi za wady dzie豉 stosuje si odpowiednio przepisy o r瘯ojmi przy sprzeda篡.

Art. 639. Zamawiaj帷y nie mo瞠 odm闚i zap豉ty wynagrodzenia mimo niewykonania dzie豉, je瞠li przyjmuj帷y zam闚ienie by got闚 je wykona, lecz dozna przeszkody z przyczyn dotycz帷ych zamawiaj帷ego. Jednak瞠 w wypadku takim zamawiaj帷y mo瞠 odliczy to, co przyjmuj帷y zam闚ienie oszcz璠zi z powodu niewykonania dzie豉.

Art. 640. Je瞠li do wykonania dzie豉 potrzebne jest wsp馧dzia豉nie zamawiaj帷ego, a tego wsp馧dzia豉nia brak, przyjmuj帷y zam闚ienie mo瞠 wyznaczy zamawiaj帷emu odpowiedni termin z zagro瞠niem, i po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu b璠zie uprawniony do odst徙ienia od umowy.

Art. 641.   1. Niebezpiecze雟two przypadkowej utraty lub uszkodzenia materia逝 na wykonanie dzie豉 obci捫a tego, kto materia逝 dostarczy.

 2. Gdy dzie這 uleg這 zniszczeniu lub uszkodzeniu wskutek wadliwo軼i materia逝 dostarczonego przez zamawiaj帷ego albo wskutek wykonania dzie豉 wed逝g jego wskaz闚ek, przyjmuj帷y zam闚ienie mo瞠 膨da za wykonan prac um闚ionego wynagrodzenia lub jego odpowiedniej cz窷ci, je瞠li uprzedzi zamawiaj帷ego o niebezpiecze雟twie zniszczenia lub uszkodzenia dzie豉.

Art. 642.   1. W braku odmiennej umowy przyjmuj帷emu zam闚ienie nale篡 si wynagrodzenie w chwili oddania dzie豉.

 2. Je瞠li dzie這 ma by oddawane cz窷ciami, a wynagrodzenie zosta這 obliczone za ka盥 cz窷 z osobna, wynagrodzenie nale篡 si z chwil spe軟ienia ka盥ego ze 鈍iadcze cz窷ciowych.

Art. 643. Zamawiaj帷y obowi您any jest odebra dzie這, kt鏎e przyjmuj帷y zam闚ienie wydaje mu zgodnie ze swym zobowi您aniem.

Art. 644. Dop鏦i dzie這 nie zosta這 uko鎍zone, zamawiaj帷y mo瞠 w ka盥ej chwili od umowy odst徙i p豉c帷 um闚ione wynagrodzenie. Jednak瞠 w wypadku takim zamawiaj帷y mo瞠 odliczy to, co przyjmuj帷y zam闚ienie oszcz璠zi z powodu niewykonania dzie豉.

Art. 645.   1. Umowa o dzie這, kt鏎ego wykonanie zale篡 od osobistych przymiot闚 przyjmuj帷ego zam闚ienie, rozwi您uje si wskutek jego 鄉ierci lub niezdolno軼i do pracy.

 2. Je瞠li materia by w豉sno軼i przyjmuj帷ego zam闚ienie, a dzie這 cz窷ciowo wykonane przedstawia ze wzgl璠u na zamierzony cel umowy warto嗆 dla zamawiaj帷ego, przyjmuj帷y zam闚ienie lub jego spadkobierca mo瞠 膨da, a瞠by zamawiaj帷y odebra materia w stanie, w jakim si znajduje, za zap豉t jego warto軼i oraz odpowiedniej cz窷ci wynagrodzenia.

Art. 646. Roszczenia wynikaj帷e z umowy o dzie這 przedawniaj si z up造wem lat dw鏂h od dnia oddania dzie豉, a je瞠li dzie這 nie zosta這 oddane - od dnia, w kt鏎ym zgodnie z tre軼i umowy mia這 by oddane.

TYTU XVI

Umowa o roboty budowlane

Art. 647. Przez umow o roboty budowlane wykonawca zobowi您uje si do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowi您uje si do dokonania wymaganych przez w豉軼iwe przepisy czynno軼i zwi您anych z przygotowaniem rob鏒, w szczeg鏊no軼i do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zap豉ty um闚ionego wynagrodzenia.

Art. 6471.  1. W umowie o roboty budowlane, o kt鏎ej mowa w art. 647, zawartej mi璠zy inwestorem a wykonawc (generalnym wykonawc), strony ustalaj zakres rob鏒, kt鏎e wykonawca b璠zie wykonywa osobi軼ie lub za pomoc podwykonawc闚.

 2. Do zawarcia przez wykonawc umowy o roboty budowlane z podwykonawc jest wymagana zgoda inwestora. Je瞠li inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawc umowy z podwykonawc lub jej projektu, wraz z cz窷ci dokumentacji dotycz帷 wykonania rob鏒 okre郵onych w umowie lub projekcie, nie zg這si na pi鄉ie sprzeciwu lub zastrze瞠, uwa瘸 si, 瞠 wyrazi zgod na zawarcie umowy.

 3. Do zawarcia przez podwykonawc umowy z dalszym podwykonawc jest wymagana zgoda inwestora i wykonawcy. Przepis  2 zdanie drugie stosuje si odpowiednio.

 4. Umowy, o kt鏎ych mowa w  2 i 3, powinny by dokonane w formie pisemnej pod rygorem niewa積o軼i.

 5. Zawieraj帷y umow z podwykonawc oraz inwestor i wykonawca ponosz solidarn odpowiedzialno嗆 za zap豉t wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawc.

 6. Odmienne postanowienia um闚, o kt鏎ych mowa w niniejszym artykule, s niewa積e.

Art. 648.   1. Umowa o roboty budowlane powinna by stwierdzona pismem.

 2. Wymagana przez w豉軼iwe przepisy dokumentacja stanowi cz窷 sk豉dow umowy.

 3. (skre郵ony).

Art. 649. W razie w徠pliwo軼i poczytuje si, i wykonawca podj掖 si wszystkich rob鏒 obj皻ych projektem stanowi帷ym cz窷 sk豉dow umowy.

Art. 650. (skre郵ony).

Art. 651. Je瞠li dostarczona przez inwestora dokumentacja, teren budowy, maszyny lub urz康zenia nie nadaj si do prawid這wego wykonania rob鏒 albo je瞠li zajd inne okoliczno軼i, kt鏎e mog przeszkodzi prawid這wemu wykonaniu rob鏒, wykonawca powinien niezw這cznie zawiadomi o tym inwestora.

Art. 652. Je瞠li wykonawca przej掖 protokolarnie od inwestora teren budowy, ponosi on a do chwili oddania obiektu odpowiedzialno嗆 na zasadach og鏊nych za szkody wynik貫 na tym terenie.

Art. 653. (skre郵ony).

Art. 654. W braku odmiennego postanowienia umowy inwestor obowi您any jest na 膨danie wykonawcy przyjmowa wykonane roboty cz窷ciowo, w miar ich uko鎍zenia, za zap豉t odpowiedniej cz窷ci wynagrodzenia.

Art. 655. Gdyby wykonany obiekt uleg zniszczeniu lub uszkodzeniu wskutek wadliwo軼i dostarczonych przez inwestora materia堯w, maszyn lub urz康ze albo wskutek wykonania rob鏒 wed逝g wskaz闚ek inwestora, wykonawca mo瞠 膨da um闚ionego wynagrodzenia lub jego odpowiedniej cz窷ci, je瞠li uprzedzi inwestora o niebezpiecze雟twie zniszczenia lub uszkodzenia obiektu albo je瞠li mimo zachowania nale篡tej staranno軼i nie m鏬 stwierdzi wadliwo軼i dostarczonych przez inwestora materia堯w, maszyn lub urz康ze.

Art. 656.   1. Do skutk闚 op騧nienia si przez wykonawc z rozpocz璚iem rob鏒 lub wyko鎍zeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawc rob鏒 w spos鏏 wadliwy lub sprzeczny z umow, do r瘯ojmi za wady wykonanego obiektu, jak r闚nie do uprawnienia inwestora do odst徙ienia od umowy przed uko鎍zeniem obiektu stosuje si odpowiednio przepisy o umowie o dzie這.

 2. (skre郵ony).

Art. 657. Uprawnienie do odst徙ienia od umowy przez wykonawc lub przez inwestora mo瞠 by ograniczone lub wy陰czone przez przepisy szczeg鏊ne.

Art. 658. Przepisy niniejszego tytu逝 stosuje si odpowiednio do umowy o wykonanie remontu budynku lub budowli.

TYTU XVII

Najem i dzier瘸wa

DZIA I

Najem

ROZDZIA I

Przepisy og鏊ne

Art. 659.   1. Przez umow najmu wynajmuj帷y zobowi您uje si odda najemcy rzecz do u篡wania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowi您uje si p豉ci wynajmuj帷emu um闚iony czynsz.

 2. Czynsz mo瞠 by oznaczony w pieni康zach lub w 鈍iadczeniach innego rodzaju.

Art. 660. Umowa najmu nieruchomo軼i lub pomieszczenia na czas d逝窺zy ni rok powinna by zawarta na pi鄉ie. W razie niezachowania tej formy poczytuje si umow za zawart na czas nie oznaczony.

Art. 661. Najem zawarty na czas d逝窺zy ni lat dziesi耩 poczytuje si po up造wie tego terminu za zawarty na czas nie oznaczony.

Art. 662.   1. Wynajmuj帷y powinien wyda najemcy rzecz w stanie przydatnym do um闚ionego u篡tku i utrzymywa j w takim stanie przez czas trwania najmu.

 2. Drobne nak豉dy po陰czone ze zwyk造m u篡waniem rzeczy obci捫aj najemc.

 3. Je瞠li rzecz naj皻a uleg豉 zniszczeniu z powodu okoliczno軼i, za kt鏎e wynajmuj帷y odpowiedzialno軼i nie ponosi, wynajmuj帷y nie ma obowi您ku przywr鏂enia stanu poprzedniego.

Art. 663. Je瞠li w czasie trwania najmu rzecz wymaga napraw, kt鏎e obci捫aj wynajmuj帷ego, a bez kt鏎ych rzecz nie jest przydatna do um闚ionego u篡tku, najemca mo瞠 wyznaczy wynajmuj帷emu odpowiedni termin do wykonania napraw. Po bezskutecznym up造wie wyznaczonego terminu najemca mo瞠 dokona koniecznych napraw na koszt wynajmuj帷ego.

Art. 664.   1. Je瞠li rzecz naj皻a ma wady, kt鏎e ograniczaj jej przydatno嗆 do um闚ionego u篡tku, najemca mo瞠 膨da odpowiedniego obni瞠nia czynszu za czas trwania wad.

 2. Je瞠li w chwili wydania najemcy rzecz mia豉 wady, kt鏎e uniemo磧iwiaj przewidziane w umowie u篡wanie rzeczy, albo je瞠li wady takie powsta造 p騧niej, a wynajmuj帷y mimo otrzymanego zawiadomienia nie usun掖 ich w czasie odpowiednim, albo je瞠li wady usun望 si nie dadz, najemca mo瞠 wypowiedzie najem bez zachowania termin闚 wypowiedzenia.

 3. Roszczenie o obni瞠nie czynszu z powodu wad rzeczy naj皻ej, jak r闚nie uprawnienie do niezw這cznego wypowiedzenia najmu nie przys逝guje najemcy, je瞠li w chwili zawarcia umowy wiedzia o wadach.

Art. 665. Je瞠li osoba trzecia dochodzi przeciwko najemcy roszcze dotycz帷ych rzeczy naj皻ej, najemca powinien niezw這cznie zawiadomi o tym wynajmuj帷ego.

Art. 666.   1. Najemca powinien przez czas trwania najmu u篡wa rzeczy naj皻ej w spos鏏 w umowie okre郵ony, a gdy umowa nie okre郵a sposobu u篡wania - w spos鏏 odpowiadaj帷y w豉軼iwo軼iom i przeznaczeniu rzeczy.

 2. Je瞠li w czasie trwania najmu oka瞠 si potrzeba napraw, kt鏎e obci捫aj wynajmuj帷ego, najemca powinien zawiadomi go o tym niezw這cznie.

Art. 667.   1. Bez zgody wynajmuj帷ego najemca nie mo瞠 czyni w rzeczy naj皻ej zmian sprzecznych z umow lub z przeznaczeniem rzeczy.

 2. Je瞠li najemca u篡wa rzeczy w spos鏏 sprzeczny z umow lub z przeznaczeniem rzeczy i mimo upomnienia nie przestaje jej u篡wa w taki spos鏏 albo gdy rzecz zaniedbuje do tego stopnia, 瞠 zostaje ona nara穎na na utrat lub uszkodzenie, wynajmuj帷y mo瞠 wypowiedzie najem bez zachowania termin闚 wypowiedzenia.

Art. 668.   1. Najemca mo瞠 rzecz naj皻 odda w ca這軼i lub cz窷ci osobie trzeciej do bezp豉tnego u篡wania albo w podnajem, je瞠li umowa mu tego nie zabrania. W razie oddania rzeczy osobie trzeciej zar闚no najemca, jak i osoba trzecia s odpowiedzialni wzgl璠em wynajmuj帷ego za to, 瞠 rzecz naj皻a b璠zie u篡wana zgodnie z obowi您kami wynikaj帷ymi z umowy najmu.

 2. Stosunek wynikaj帷y z zawartej przez najemc umowy o bezp豉tne u篡wanie lub podnajem rozwi您uje si najp騧niej z chwil zako鎍zenia stosunku najmu.

Art. 669.   1. Najemca obowi您any jest uiszcza czynsz w terminie um闚ionym.

 2. Je瞠li termin p豉tno軼i czynszu nie jest w umowie okre郵ony, czynsz powinien by p豉cony z g鏎y, a mianowicie: gdy najem ma trwa nie d逝瞠j ni miesi帷 - za ca造 czas najmu, a gdy najem ma trwa d逝瞠j ni miesi帷 albo gdy umowa by豉 zawarta na czas nie oznaczony - miesi璚znie, do dziesi徠ego dnia miesi帷a.

Art. 670.   1. Dla zabezpieczenia czynszu oraz 鈍iadcze dodatkowych, z kt鏎ymi najemca zalega nie d逝瞠j ni rok, przys逝guje wynajmuj帷emu ustawowe prawo zastawu na rzeczach ruchomych najemcy wniesionych do przedmiotu najmu, chyba 瞠 rzeczy te nie podlegaj zaj璚iu.

 2. (skre郵ony).

Art. 671.   1. Przys逝guj帷e wynajmuj帷emu ustawowe prawo zastawu wygasa, gdy rzeczy obci捫one zastawem zostan z przedmiotu najmu usuni皻e.

 2. Wynajmuj帷y mo瞠 si sprzeciwi usuni璚iu rzeczy obci捫onych zastawem i zatrzyma je na w豉sne niebezpiecze雟two, dop鏦i zaleg造 czynsz nie b璠zie zap豉cony lub zabezpieczony.

 3. W wypadku gdy rzeczy obci捫one zastawem zostan usuni皻e na mocy zarz康zenia organu pa雟twowego, wynajmuj帷y zachowuje ustawowe prawo zastawu, je瞠li przed up造wem trzech dni zg這si je organowi, kt鏎y zarz康zi usuni璚ie.

Art. 672. Je瞠li najemca dopuszcza si zw這ki z zap豉t czynszu co najmniej za dwa pe軟e okresy p豉tno軼i, wynajmuj帷y mo瞠 najem wypowiedzie bez zachowania termin闚 wypowiedzenia.

Art. 673.   1. Je瞠li czas trwania najmu nie jest oznaczony, zar闚no wynajmuj帷y, jak i najemca mog wypowiedzie najem z zachowaniem termin闚 umownych, a w ich braku z zachowaniem termin闚 ustawowych.

 2. Ustawowe terminy wypowiedzenia najmu s nast瘼uj帷e: gdy czynsz jest p豉tny w odst瘼ach czasu d逝窺zych ni miesi帷, najem mo積a wypowiedzie najp騧niej na trzy miesi帷e naprz鏚 na koniec kwarta逝 kalendarzowego; gdy czynsz jest p豉tny miesi璚znie - na miesi帷 naprz鏚 na koniec miesi帷a kalendarzowego; gdy czynsz jest p豉tny w kr鏒szych odst瘼ach czasu - na trzy dni naprz鏚; gdy najem jest dzienny - na jeden dzie naprz鏚.

 3. Je瞠li czas trwania najmu jest oznaczony, zar闚no wynajmuj帷y, jak i najemca mog wypowiedzie najem w wypadkach okre郵onych w umowie.

Art. 674. Je瞠li po up造wie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca u篡wa nadal rzeczy za zgod wynajmuj帷ego, poczytuje si w razie w徠pliwo軼i, 瞠 najem zosta przed逝穎ny na czas nie oznaczony.

Art. 675.   1. Po zako鎍zeniu najmu najemca obowi您any jest zwr鏂i rzecz w stanie nie pogorszonym; jednak瞠 nie ponosi odpowiedzialno軼i za zu篡cie rzeczy b璠帷e nast瘼stwem prawid這wego u篡wania.

 2. Je瞠li najemca odda innej osobie rzecz do bezp豉tnego u篡wania lub w podnajem, obowi您ek powy窺zy ci捫y tak瞠 na tej osobie.

 3. Domniemywa si, 瞠 rzecz by豉 wydana najemcy w stanie dobrym i przydatnym do um闚ionego u篡tku.

Art. 676. Je瞠li najemca ulepszy rzecz naj皻, wynajmuj帷y, w braku odmiennej umowy, mo瞠 wed逝g swego wyboru albo zatrzyma ulepszenia za zap豉t sumy odpowiadaj帷ej ich warto軼i w chwili zwrotu, albo 膨da przywr鏂enia stanu poprzedniego.

Art. 677. Roszczenia wynajmuj帷ego przeciwko najemcy o naprawienie szkody z powodu uszkodzenia lub pogorszenia rzeczy, jak r闚nie roszczenia najemcy przeciwko wynajmuj帷emu o zwrot nak豉d闚 na rzecz albo o zwrot nadp豉conego czynszu przedawniaj si z up造wem roku od dnia zwrotu rzeczy.

Art. 678.   1. W razie zbycia rzeczy naj皻ej w czasie trwania najmu nabywca wst瘼uje w stosunek najmu na miejsce zbywcy; mo瞠 jednak wypowiedzie najem z zachowaniem ustawowych termin闚 wypowiedzenia.

 2. Powy窺ze uprawnienie do wypowiedzenia najmu nie przys逝guje nabywcy, je瞠li umowa najmu by豉 zawarta na czas oznaczony z zachowaniem formy pisemnej i z dat pewn, a rzecz zosta豉 najemcy wydana.

Art. 679.   1. Je瞠li wskutek wypowiedzenia najmu przez nabywc rzeczy naj皻ej najemca jest zmuszony zwr鏂i rzecz wcze郾iej, ani瞠li by豚y zobowi您any wed逝g umowy najmu, mo瞠 on 膨da od zbywcy naprawienia szkody.

 2. Najemca powinien niezw這cznie zawiadomi zbywc o przedwczesnym wypowiedzeniu przez nabywc; w przeciwnym razie przys逝guj zbywcy przeciwko najemcy wszelkie zarzuty, kt鏎ych najemca nie podni鏀, a kt鏎ych podniesienie poci庵n窸oby za sob bezskuteczno嗆 wypowiedzenia ze strony nabywcy.

ROZDZIA II

Najem lokali

Art. 680. Do najmu lokalu stosuje si przepisy rozdzia逝 poprzedzaj帷ego, z zachowaniem przepis闚 poni窺zych.

Art. 6801 1. Ma鹵onkowie bez wzgl璠u na istniej帷e mi璠zy nimi stosunki maj徠kowe s najemcami lokalu, je瞠li nawi您anie stosunku najmu lokalu maj帷ego s逝篡 zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych za這穎nej przez nich rodziny nast徙i這 w czasie trwania ma鹵e雟twa. Je瞠li mi璠zy ma鹵onkami istnieje rozdzielno嗆 maj徠kowa, do wsp鏊no軼i najmu stosuje si odpowiednio przepisy o wsp鏊no軼i ustawowej.

 2. Ustanie wsp鏊no軼i ustawowej w czasie trwania ma鹵e雟twa nie poci庵a za sob ustania wsp鏊no軼i najmu lokalu. Jednak瞠 s康, stosuj帷 odpowiednio przepisy o zniesieniu wsp鏊no軼i maj徠kowej, mo瞠 z wa積ych powod闚 na 膨danie jednego z ma鹵onk闚 znie嗆 wsp鏊no嗆 najmu lokalu.

Art. 681. Do drobnych nak豉d闚, kt鏎e obci捫aj najemc lokalu, nale膨 w szczeg鏊no軼i: drobne naprawy pod堯g, drzwi i okien, malowanie 軼ian, pod堯g oraz wewn皻rznej strony drzwi wej軼iowych, jak r闚nie drobne naprawy instalacji i urz康ze technicznych, zapewniaj帷ych korzystanie ze 鈍iat豉, ogrzewania lokalu, dop造wu i odp造wu wody.

Art. 682. Je瞠li wady naj皻ego lokalu s tego rodzaju, 瞠 zagra瘸j zdrowiu najemcy lub jego domownik闚 albo os鏏 u niego zatrudnionych, najemca mo瞠 wypowiedzie najem bez zachowania termin闚 wypowiedzenia, chocia瘺y w chwili zawarcia umowy wiedzia o wadach.

Art. 683. Najemca lokalu powinien stosowa si do porz康ku domowego, o ile ten nie jest sprzeczny z uprawnieniami wynikaj帷ymi z umowy; powinien r闚nie liczy si z potrzebami innych mieszka鎍闚 i s御iad闚.

Art. 684. Najemca mo瞠 za這篡 w naj皻ym lokalu o鈍ietlenie elektryczne, gaz, telefon, radio i inne podobne urz康zenia, chyba 瞠 spos鏏 ich za這瞠nia sprzeciwia si obowi您uj帷ym przepisom albo zagra瘸 bezpiecze雟twu nieruchomo軼i. Je瞠li do za這瞠nia urz康ze potrzebne jest wsp馧dzia豉nie wynajmuj帷ego, najemca mo瞠 domaga si tego wsp馧dzia豉nia za zwrotem wynik造ch st康 koszt闚.

Art. 685. Je瞠li najemca lokalu wykracza w spos鏏 ra膨cy lub uporczywy przeciwko obowi您uj帷emu porz康kowi domowemu albo przez swoje niew豉軼iwe zachowanie czyni korzystanie z innych lokali w budynku uci捫liwym, wynajmuj帷y mo瞠 wypowiedzie najem bez zachowania termin闚 wypowiedzenia.

Art. 6851Wynajmuj帷y lokal mo瞠 podwy窺zy czynsz, wypowiadaj帷 dotychczasow wysoko嗆 czynszu najp騧niej na miesi帷 naprz鏚, na koniec miesi帷a kalendarzowego.

Art. 686. Ustawowe prawo zastawu wynajmuj帷ego lokal mieszkalny rozci庵a si tak瞠 na wniesione do lokalu ruchomo軼i cz這nk闚 rodziny najemcy razem z nim mieszkaj帷ych.

Art. 687. Je瞠li najemca lokalu dopuszcza si zw這ki z zap豉t czynszu co najmniej za dwa pe軟e okresy p豉tno軼i, a wynajmuj帷y zamierza najem wypowiedzie bez zachowania termin闚 wypowiedzenia, powinien on uprzedzi najemc na pi鄉ie, udzielaj帷 mu dodatkowego terminu miesi璚znego do zap豉ty zaleg貫go czynszu.

Art. 688. Je瞠li czas trwania najmu lokalu nie jest oznaczony, a czynsz jest p豉tny miesi璚znie, najem mo積a wypowiedzie najp騧niej na trzy miesi帷e naprz鏚 na koniec miesi帷a kalendarzowego.

Art. 6881 1. Za zap豉t czynszu i innych nale積ych op豉t odpowiadaj solidarnie z najemc stale zamieszkuj帷e z nim osoby pe軟oletnie.

 2. Odpowiedzialno嗆 os鏏, o kt鏎ych mowa w  1, ogranicza si do wysoko軼i czynszu i innych op豉t nale積ych za okres ich sta貫go zamieszkiwania.

Art. 6882Bez zgody wynajmuj帷ego najemca nie mo瞠 odda lokalu lub jego cz窷ci do bezp豉tnego u篡wania ani go podnaj望. Zgoda wynajmuj帷ego nie jest wymagana co do osoby, wzgl璠em kt鏎ej najemca jest obci捫ony obowi您kiem alimentacyjnym.

Art. 689. (skre郵ony).

Art. 690. Do ochrony praw najemcy do u篡wania lokalu stosuje si odpowiednio przepisy o ochronie w豉sno軼i.

Art. 691.  1. W razie 鄉ierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wst瘼uj: ma鹵onek nieb璠帷y wsp馧najemc lokalu, dzieci najemcy i jego wsp馧ma鹵onka, inne osoby, wobec kt鏎ych najemca by obowi您any do 鈍iadcze alimentacyjnych, oraz osoba, kt鏎a pozostawa豉 faktycznie we wsp鏊nym po篡ciu z najemc.

 2. Osoby wymienione w  1 wst瘼uj w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, je瞠li stale zamieszkiwa造 z najemc w tym lokalu do chwili jego 鄉ierci.

 3. W razie braku os鏏 wymienionych w  1 stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa.

 4. Osoby, kt鏎e wst徙i造 w stosunek najmu lokalu mieszkalnego na podstawie  1, mog go wypowiedzie z zachowaniem termin闚 ustawowych, chocia瘺y umowa najmu by豉 zawarta na czas oznaczony. W razie wypowiedzenia stosunku najmu przez niekt鏎e z tych os鏏 stosunek ten wygasa wzgl璠em os鏏, kt鏎e go wypowiedzia造.

 5. Przepis闚  1--4 nie stosuje si w razie 鄉ierci jednego ze wsp馧najemc闚 lokalu mieszkalnego.

Art. 692. Przepis闚 o wypowiedzeniu najmu przez nabywc rzeczy naj皻ej nie stosuje si do najmu lokali mieszkalnych, chyba 瞠 najemca nie obj掖 jeszcze lokalu.

DZIA II

Dzier瘸wa

Art. 693.   1. Przez umow dzier瘸wy wydzier瘸wiaj帷y zobowi您uje si odda dzier瘸wcy rzecz do u篡wania i pobierania po篡tk闚 przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzier瘸wca zobowi您uje si p豉ci wydzier瘸wiaj帷emu um闚iony czynsz.

 2. Czynsz mo瞠 by zastrze穎ny w pieni康zach lub 鈍iadczeniach innego rodzaju. Mo瞠 by r闚nie oznaczony w u豉mkowej cz窷ci po篡tk闚.

Art. 694. Do dzier瘸wy stosuje si odpowiednio przepisy o najmie z zachowaniem przepis闚 poni窺zych.

Art. 695.   1. Dzier瘸w zawart na czas d逝窺zy ni lat trzydzie軼i poczytuje si po up造wie tego terminu za zawart na czas nie oznaczony.

 2. (uchylony).

Art. 696. Dzier瘸wca powinien wykonywa swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawid這wej gospodarki i nie mo瞠 zmienia przeznaczenia przedmiotu dzier瘸wy bez zgody wydzier瘸wiaj帷ego.

Art. 697. Dzier瘸wca ma obowi您ek dokonywania napraw niezb璠nych do zachowania przedmiotu dzier瘸wy w stanie nie pogorszonym.

Art. 698.   1. Bez zgody wydzier瘸wiaj帷ego dzier瘸wca nie mo瞠 oddawa przedmiotu dzier瘸wy osobie trzeciej do bezp豉tnego u篡wania ani go poddzier瘸wia.

 2. W razie naruszenia powy窺zego obowi您ku wydzier瘸wiaj帷y mo瞠 dzier瘸w wypowiedzie bez zachowania termin闚 wypowiedzenia.

Art. 699. Je瞠li termin p豉tno軼i czynszu nie jest w umowie oznaczony, czynsz jest p豉tny z do逝 w terminie zwyczajowo przyj皻ym, a w braku takiego zwyczaju - p馧rocznie z do逝.

Art. 700. Je瞠li wskutek okoliczno軼i, za kt鏎e dzier瘸wca odpowiedzialno軼i nie ponosi i kt鏎e nie dotycz jego osoby, zwyk造 przych鏚 z przedmiotu dzier瘸wy uleg znacznemu zmniejszeniu, dzier瘸wca mo瞠 膨da obni瞠nia czynszu przypadaj帷ego za dany okres gospodarczy.

Art. 701. Do rzeczy ruchomych obj皻ych ustawowym prawem zastawu wydzier瘸wiaj帷ego nale膨 tak瞠 rzeczy s逝膨ce do prowadzenia gospodarstwa lub przedsi瑿iorstwa, je瞠li znajduj si w obr瑿ie przedmiotu dzier瘸wy.

Art. 702. Je瞠li w umowie zastrze穎no, 瞠 opr鏂z czynszu dzier瘸wca b璠zie obowi您any uiszcza podatki i inne ci篹ary zwi您ane z w豉sno軼i lub z posiadaniem przedmiotu dzier瘸wy oraz ponosi koszty jego ubezpieczenia, ustawowe prawo zastawu przys逝guj帷e wydzier瘸wiaj帷emu zabezpiecza r闚nie roszczenie wydzier瘸wiaj帷ego wzgl璠em dzier瘸wcy o zwrot sum, kt鏎e z powy窺zych tytu堯w zap豉ci.

Art. 703. Je瞠li dzier瘸wca dopuszcza si zw這ki z zap豉t czynszu co najmniej za dwa pe軟e okresy p豉tno軼i, a w wypadku gdy czynsz jest p豉tny rocznie, je瞠li dopuszcza si zw這ki z zap豉t ponad trzy miesi帷e, wydzier瘸wiaj帷y mo瞠 dzier瘸w wypowiedzie bez zachowania terminu wypowiedzenia. Jednak瞠 wydzier瘸wiaj帷y powinien uprzedzi dzier瘸wc udzielaj帷 mu dodatkowego trzymiesi璚znego terminu do zap豉ty zaleg貫go czynszu.

Art. 704. W braku odmiennej umowy dzier瘸w gruntu rolnego mo積a wypowiedzie na jeden rok naprz鏚 na koniec roku dzier瘸wnego, inn za dzier瘸w na sze嗆 miesi璚y naprz鏚 przed up造wem roku dzier瘸wnego.

Art. 705. Po zako鎍zeniu dzier瘸wy dzier瘸wca obowi您any jest, w braku odmiennej umowy, zwr鏂i przedmiot dzier瘸wy w takim stanie, w jakim powinien si znajdowa stosownie do przepis闚 o wykonywaniu dzier瘸wy.

Art. 706. Je瞠li przy zako鎍zeniu dzier瘸wy dzier瘸wca gruntu rolnego pozostawia zgodnie ze swym obowi您kiem zasiewy, mo瞠 on 膨da zwrotu poczynionych na te zasiewy nak豉d闚 o tyle, o ile wbrew wymaganiom prawid這wej gospodarki nie otrzyma odpowiednich zasiew闚 przy rozpocz璚iu dzier瘸wy.

Art. 707. Je瞠li dzier瘸wa ko鎍zy si przed up造wem roku dzier瘸wnego, dzier瘸wca obowi您any jest zap豉ci czynsz w takim stosunku, w jakim po篡tki, kt鏎e w tym roku pobra lub m鏬 pobra, pozostaj do po篡tk闚 z ca貫go roku dzier瘸wnego.

Art. 708. Przepisy dzia逝 niniejszego stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy osoba bior帷a nieruchomo嗆 roln do u篡wania i pobierania po篡tk闚 nie jest obowi您ana do uiszczania czynszu, lecz tylko do ponoszenia podatk闚 i innych ci篹ar闚 zwi您anych z w豉sno軼i lub z posiadaniem gruntu.

Art. 709. Przepisy o dzier瘸wie rzeczy stosuje si odpowiednio do dzier瘸wy praw.

TYTU XVII1

Umowa leasingu

Art. 7091. Przez umow leasingu finansuj帷y zobowi您uje si, w zakresie dzia豉lno軼i swego przedsi瑿iorstwa, naby rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach okre郵onych w tej umowie i odda t rzecz korzystaj帷emu do u篡wania albo u篡wania i pobierania po篡tk闚 przez czas oznaczony, a korzystaj帷y zobowi您uje si zap豉ci finansuj帷emu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieni篹ne, r闚ne co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytu逝 nabycia rzeczy przez finansuj帷ego.

Art. 7092. Umowa leasingu powinna by zawarta na pi鄉ie pod rygorem niewa積o軼i.

Art. 7093. Je瞠li rzecz nie zostanie wydana korzystaj帷emu w ustalonym terminie na skutek okoliczno軼i, za kt鏎e ponosi on odpowiedzialno嗆, um闚ione terminy p豉tno軼i rat pozostaj niezmienione.

Art. 7094.  1. Finansuj帷y powinien wyda korzystaj帷emu rzecz w takim stanie, w jakim znajdowa豉 si ona w chwili wydania finansuj帷emu przez zbywc.

 2. Finansuj帷y nie odpowiada wobec korzystaj帷ego za przydatno嗆 rzeczy do um闚ionego u篡tku.

 3. Finansuj帷y obowi您any jest wyda korzystaj帷emu razem z rzecz odpis umowy ze zbywc lub odpisy innych posiadanych dokument闚 dotycz帷ych tej umowy, w szczeg鏊no軼i odpis dokumentu gwarancyjnego co do jako軼i rzeczy, otrzymanego od zbywcy lub producenta.

Art. 7095.  1. Je瞠li po wydaniu korzystaj帷emu rzecz zosta豉 utracona z powodu okoliczno軼i, za kt鏎e finansuj帷y nie ponosi odpowiedzialno軼i, umowa leasingu wygasa.

 2. Korzystaj帷y powinien niezw這cznie zawiadomi finansuj帷ego o utracie rzeczy.

 3. Je瞠li umowa leasingu wygas豉 z przyczyn okre郵onych w  1, finansuj帷y mo瞠 膨da od korzystaj帷ego natychmiastowego zap豉cenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezap豉conych rat, pomniejszonych o korzy軼i, jakie finansuj帷y uzyska wskutek ich zap豉ty przed um闚ionym terminem i wyga郾i璚ia umowy leasingu oraz z tytu逝 ubezpieczenia rzeczy, a tak瞠 naprawienia szkody.

Art. 7096. Je瞠li w umowie leasingu zastrze穎no, 瞠 korzystaj帷y obowi您any jest ponosi koszty ubezpieczenia rzeczy od jej utraty w czasie trwania leasingu, w braku odmiennego postanowienia umownego, koszty te obejmuj sk豉dk z tytu逝 ubezpieczenia na og鏊nie przyj皻ych warunkach.

Art. 7097.  1. Korzystaj帷y obowi您any jest utrzymywa rzecz w nale篡tym stanie, w szczeg鏊no軼i dokonywa jej konserwacji i napraw niezb璠nych do zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym, z uwzgl璠nieniem jej zu篡cia wskutek prawid這wego u篡wania, oraz ponosi ci篹ary zwi您ane z w豉sno軼i lub posiadaniem rzeczy.

 2. Je瞠li w umowie leasingu nie zosta這 zastrze穎ne, 瞠 konserwacji i napraw rzeczy dokonuje osoba maj帷a okre郵one kwalifikacje, korzystaj帷y powinien niezw這cznie zawiadomi finansuj帷ego o konieczno軼i dokonania istotnej naprawy rzeczy.

 3. Korzystaj帷y obowi您any jest umo磧iwi finansuj帷emu sprawdzenie rzeczy w zakresie okre郵onym w  1 i 2.

Art. 7098.  1. Finansuj帷y nie odpowiada wobec korzystaj帷ego za wady rzeczy, chyba 瞠 wady te powsta造 na skutek okoliczno軼i, za kt鏎e finansuj帷y ponosi odpowiedzialno嗆. Postanowienia umowne mniej korzystne dla korzystaj帷ego s niewa積e.

 2. Z chwil zawarcia przez finansuj帷ego umowy ze zbywc z mocy ustawy przechodz na korzystaj帷ego uprawnienia z tytu逝 wad rzeczy przys逝guj帷e finansuj帷emu wzgl璠em zbywcy, z wyj徠kiem uprawnienia odst徙ienia przez finansuj帷ego od umowy ze zbywc.

 3. Wykonanie przez korzystaj帷ego uprawnie okre郵onych w  2 nie wp造wa na jego obowi您ki wynikaj帷e z umowy leasingu, chyba 瞠 finansuj帷y odst徙i od umowy ze zbywc z powodu wad rzeczy.

 4. Korzystaj帷y mo瞠 膨da odst徙ienia przez finansuj帷ego od umowy ze zbywc z powodu wad rzeczy, je瞠li uprawnienie finansuj帷ego do odst徙ienia wynika z przepis闚 prawa lub umowy ze zbywc. Bez zg這szenia 膨dania przez korzystaj帷ego finansuj帷y nie mo瞠 odst徙i od umowy ze zbywc z powodu wad rzeczy.

 5. W razie odst徙ienia przez finansuj帷ego od umowy ze zbywc z powodu wad rzeczy, umowa leasingu wygasa. Finansuj帷y mo瞠 膨da od korzystaj帷ego natychmiastowego zap豉cenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezap豉conych rat, pomniejszonych o korzy軼i, jakie finansuj帷y uzyska wskutek ich zap豉ty przed um闚ionym terminem i wyga郾i璚ia umowy leasingu oraz umowy ze zbywc.

Art. 7099. Korzystaj帷y powinien u篡wa rzeczy i pobiera jej po篡tki w spos鏏 okre郵ony w umowie leasingu, a gdy umowa tego nie okre郵a -- w spos鏏 odpowiadaj帷y w豉軼iwo軼iom i przeznaczeniu rzeczy.

Art. 70910. Bez zgody finansuj帷ego korzystaj帷y nie mo瞠 czyni w rzeczy zmian, chyba 瞠 wynikaj one z przeznaczenia rzeczy.

Art. 70911. Je瞠li mimo upomnienia na pi鄉ie przez finansuj帷ego korzystaj帷y narusza obowi您ki okre郵one w art. 7097  1 lub w art. 7099 albo nie usunie zmian w rzeczy dokonanych z naruszeniem art. 70910, finansuj帷y mo瞠 wypowiedzie umow leasingu ze skutkiem natychmiastowym, chyba 瞠 strony uzgodni造 termin wypowiedzenia.

Art. 70912.  1. Bez zgody finansuj帷ego korzystaj帷y nie mo瞠 odda rzeczy do u篡wania osobie trzeciej.

 2. W razie naruszenia obowi您ku okre郵onego w  1, finansuj帷y mo瞠 wypowiedzie umow leasingu ze skutkiem natychmiastowym, chyba 瞠 strony uzgodni造 termin wypowiedzenia.

Art. 70913.  1. Korzystaj帷y obowi您any jest p豉ci raty w terminach um闚ionych.

 2. Je瞠li korzystaj帷y dopuszcza si zw這ki z zap豉t co najmniej jednej raty, finansuj帷y powinien wyznaczy na pi鄉ie korzystaj帷emu odpowiedni termin dodatkowy do zap豉cenia zaleg這軼i z zagro瞠niem, 瞠 w razie bezskutecznego up造wu wyznaczonego terminu mo瞠 wypowiedzie umow leasingu ze skutkiem natychmiastowym, chyba 瞠 strony uzgodni造 termin wypowiedzenia. Postanowienia umowne mniej korzystne dla korzystaj帷ego s niewa積e.

Art. 70914.  1. W razie zbycia rzeczy przez finansuj帷ego nabywca wst瘼uje w stosunek leasingu na miejsce finansuj帷ego.

 2. Finansuj帷y powinien niezw這cznie zawiadomi korzystaj帷ego o zbyciu rzeczy.

Art. 70915. W razie wypowiedzenia przez finansuj帷ego umowy leasingu na skutek okoliczno軼i, za kt鏎e korzystaj帷y ponosi odpowiedzialno嗆, finansuj帷y mo瞠 膨da od korzystaj帷ego natychmiastowego zap豉cenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezap豉conych rat, pomniejszonych o korzy軼i, jakie finansuj帷y uzyska wskutek ich zap豉ty przed um闚ionym terminem i rozwi您ania umowy leasingu.

Art. 70916. Je瞠li finansuj帷y zobowi您a si, bez dodatkowego 鈍iadczenia, przenie嗆 na korzystaj帷ego w豉sno嗆 rzeczy po up造wie oznaczonego w umowie czasu trwania leasingu, korzystaj帷y mo瞠 膨da przeniesienia w豉sno軼i rzeczy w terminie miesi帷a od up造wu tego czasu, chyba 瞠 strony uzgodni造 inny termin.

Art. 70917. Do odpowiedzialno軼i finansuj帷ego za wady rzeczy powsta貫 na skutek okoliczno軼i, za kt鏎e finansuj帷y ponosi odpowiedzialno嗆, uprawnie i obowi您k闚 stron w razie dochodzenia przez osob trzeci przeciwko korzystaj帷emu roszcze dotycz帷ych rzeczy, odpowiedzialno軼i korzystaj帷ego i osoby trzeciej wobec finansuj帷ego w razie oddania rzeczy tej osobie przez korzystaj帷ego do u篡wania, zabezpieczenia rat leasingu i 鈍iadcze dodatkowych korzystaj帷ego, zwrotu rzeczy przez korzystaj帷ego po zako鎍zeniu leasingu oraz do ulepszenia rzeczy przez korzystaj帷ego stosuje si odpowiednio przepisy o najmie, a do zap豉ty przez korzystaj帷ego rat przed terminem p豉tno軼i stosuje si odpowiednio przepisy o sprzeda篡 na raty.

Art. 70918. Do umowy, przez kt鏎 jedna strona zobowi您uje si odda rzecz stanowi帷 jej w豉sno嗆 do u篡wania albo do u篡wania i pobierania po篡tk闚 drugiej stronie, a druga strona zobowi您uje si zap豉ci w豉軼icielowi rzeczy w um闚ionych ratach wynagrodzenie pieni篹ne, r闚ne co najmniej warto軼i rzeczy w chwili zawarcia tej umowy, stosuje si odpowiednio przepisy niniejszego tytu逝.

TYTU XVIII

U篡czenie

Art. 710. Przez umow u篡czenia u篡czaj帷y zobowi您uje si zezwoli bior帷emu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezp豉tne u篡wanie oddanej mu w tym celu rzeczy.

Art. 711. Je瞠li rzecz u篡czona ma wady, u篡czaj帷y obowi您any jest do naprawienia szkody, kt鏎 wyrz康zi bior帷emu przez to, 瞠 wiedz帷 o wadach nie zawiadomi go o nich. Przepisu powy窺zego nie stosuje si, gdy bior帷y m鏬 wad z 豉two軼i zauwa篡.

Art. 712.   1. Je瞠li umowa nie okre郵a sposobu u篡wania rzeczy, bior帷y mo瞠 rzeczy u篡wa w spos鏏 odpowiadaj帷y jej w豉軼iwo軼iom i przeznaczeniu.

 2. Bez zgody u篡czaj帷ego bior帷y nie mo瞠 odda rzeczy u篡czonej osobie trzeciej do u篡wania.

Art. 713. Bior帷y do u篡wania ponosi zwyk貫 koszty utrzymania rzeczy u篡czonej. Je瞠li poczyni inne wydatki lub nak豉dy na rzecz, stosuje si odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 714. Bior帷y do u篡wania jest odpowiedzialny za przypadkow utrat lub uszkodzenie rzeczy, je瞠li jej u篡wa w spos鏏 sprzeczny z umow albo z w豉軼iwo軼iami lub z przeznaczeniem rzeczy, albo gdy nie b璠帷 do tego upowa積iony przez umow ani zmuszony przez okoliczno軼i powierza rzecz innej osobie, a rzecz nie by豉by uleg豉 utracie lub uszkodzeniu, gdyby jej u篡wa w spos鏏 w豉軼iwy albo gdyby j zachowa u siebie.

Art. 715. Je瞠li umowa u篡czenia zosta豉 zawarta na czas nie oznaczony, u篡czenie ko鎍zy si, gdy bior帷y uczyni z rzeczy u篡tek odpowiadaj帷y umowie albo gdy up造n掖 czas, w kt鏎ym m鏬 ten u篡tek uczyni.

Art. 716. Je瞠li bior帷y u篡wa rzeczy w spos鏏 sprzeczny z umow albo z w豉軼iwo軼iami lub z przeznaczeniem rzeczy, je瞠li powierza rzecz innej osobie nie b璠帷 do tego upowa積iony przez umow ani zmuszony przez okoliczno軼i, albo je瞠li rzecz stanie si potrzebna u篡czaj帷emu z powod闚 nie przewidzianych w chwili zawarcia umowy, u篡czaj帷y mo瞠 膨da zwrotu rzeczy, chocia瘺y umowa by豉 zawarta na czas oznaczony.

Art. 717. Je瞠li kilka os鏏 wsp鏊nie wzi窸o rzecz do u篡wania, ich odpowiedzialno嗆 jest solidarna.

Art. 718.   1. Po zako鎍zeniu u篡czenia bior帷y do u篡wania obowi您any jest zwr鏂i u篡czaj帷emu rzecz w stanie nie pogorszonym; jednak瞠 bior帷y nie ponosi odpowiedzialno軼i za zu篡cie rzeczy b璠帷e nast瘼stwem prawid這wego u篡wania.

 2. Je瞠li bior帷y do u篡wania powierzy rzecz innej osobie, obowi您ek powy窺zy ci捫y tak瞠 na tej osobie.

Art. 719. Roszczenie u篡czaj帷ego przeciwko bior帷emu do u篡wania o naprawienie szkody za uszkodzenie lub pogorszenie rzeczy, jak r闚nie roszczenia bior帷ego do u篡wania przeciwko u篡czaj帷emu o zwrot nak豉d闚 na rzecz oraz o naprawienie szkody poniesionej wskutek wad rzeczy przedawniaj si z up造wem roku od dnia zwrotu rzeczy.

TYTU XIX

Po篡czka

Art. 720.   1. Przez umow po篡czki daj帷y po篡czk zobowi您uje si przenie嗆 na w豉sno嗆 bior帷ego okre郵on ilo嗆 pieni璠zy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a bior帷y zobowi您uje si zwr鏂i t sam ilo嗆 pieni璠zy albo t sam ilo嗆 rzeczy tego samego gatunku i tej samej jako軼i.

 2. Umowa po篡czki, kt鏎ej warto嗆 przenosi pi耩set z這tych, powinna by stwierdzona pismem.

Art. 721. Daj帷y po篡czk mo瞠 odst徙i od umowy i odm闚i wydania przedmiotu po篡czki, je瞠li zwrot po篡czki jest w徠pliwy z powodu z貫go stanu maj徠kowego drugiej strony. Uprawnienie to nie przys逝guje daj帷emu po篡czk, je瞠li w chwili zawarcia umowy o z造m stanie maj徠kowym drugiej strony wiedzia lub z 豉two軼i m鏬 si dowiedzie.

Art. 722. Roszczenie bior帷ego po篡czk o wydanie przedmiotu po篡czki przedawnia si z up造wem sze軼iu miesi璚y od chwili, gdy przedmiot mia by wydany.

Art. 723. Je瞠li termin zwrotu po篡czki nie jest oznaczony, d逝積ik obowi您any jest zwr鏂i po篡czk w ci庵u sze軼iu tygodni po wypowiedzeniu przez daj帷ego po篡czk.

Art. 724. Je瞠li rzeczy otrzymane przez bior帷ego po篡czk maj wady, daj帷y po篡czk obowi您any jest do naprawienia szkody, kt鏎 wyrz康zi bior帷emu przez to, 瞠 wiedz帷 o wadach nie zawiadomi go o nich. Przepisu powy窺zego nie stosuje si w wypadku, gdy bior帷y m鏬 z 豉two軼i wad zauwa篡.

TYTU XX

Umowa rachunku bankowego

Art. 725.  Przez umow rachunku bankowego bank zobowi您uje si wzgl璠em posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania jego 鈔odk闚 pieni篹nych oraz, je瞠li umowa tak stanowi, do przeprowadzania na jego zlecenie rozlicze pieni篹nych.

Art. 726.  Bank mo瞠 obraca czasowo wolne 鈔odki pieni篹ne zgromadzone na rachunku bankowym z obowi您kiem ich zwrotu w ca這軼i lub w cz窷ci na ka盥e 膨danie, chyba 瞠 umowa uzale積ia obowi您ek zwrotu od wypowiedzenia.

Art. 727. Bank mo瞠 odm闚i wykonania zlecenia posiadacza rachunku bankowego tylko w wypadkach przewidzianych w przepisach szczeg鏊nych.

Art. 728.   1. Przy umowie zawartej na czas nieoznaczony bank jest obowi您any informowa posiadacza rachunku, w spos鏏 okre郵ony w umowie, o ka盥ej zmianie stanu rachunku bankowego.

 2. Bank jest obowi您any przesy豉 posiadaczowi co najmniej raz w miesi帷u bezp豉tnie wyci庵 z rachunku z informacj o zmianach stanu rachunku i ustaleniem salda, chyba 瞠 posiadacz wyrazi pisemnie zgod na inny spos鏏 informowania o zmianach stanu rachunku i ustaleniu salda.

 3. Posiadacz rachunku bankowego jest obowi您any zg這si bankowi niezgodno嗆 zmian stanu rachunku lub salda w ci庵u czternastu dni od dnia otrzymania wyci庵u z rachunku.

Art. 729. Posiadacz imiennego rachunku bankowego obowi您any jest zawiadamia bank o ka盥ej zmianie swego zamieszkania lub siedziby.

Art. 730. Rozwi您anie umowy rachunku bankowego zawartej na czas nie oznaczony mo瞠 nast徙i w ka盥ym czasie wskutek wypowiedzenia przez kt鏎彗olwiek ze stron; jednak瞠 bank mo瞠 wypowiedzie tak umow tylko z wa積ych powod闚.

Art. 731. Roszczenia wynikaj帷e ze stosunku rachunku bankowego przedawniaj si z up造wem lat dw鏂h. Nie dotyczy to roszcze o zwrot wk豉d闚 oszcz璠no軼iowych.

Art. 732.  Przepisy niniejszego tytu逝 stosuje si odpowiednio r闚nie do rachunk闚 prowadzonych przez sp馧dzielcze kasy oszcz璠no軼iowo-kredytowe.

Art. 733. Przepisy niniejszego tytu逝 nie uchybiaj przepisom o rozliczeniach pieni篹nych.

TYTU XXI

Zlecenie

Art. 734.   1. Przez umow zlecenia przyjmuj帷y zlecenie zobowi您uje si do dokonania okre郵onej czynno軼i prawnej dla daj帷ego zlecenie.

 2. W braku odmiennej umowy zlecenie obejmuje umocowanie do wykonania czynno軼i w imieniu daj帷ego zlecenie. Przepis ten nie uchybia przepisom o formie pe軟omocnictwa.

Art. 735.   1. Je瞠li ani z umowy, ani z okoliczno軼i nie wynika, 瞠 przyjmuj帷y zlecenie zobowi您a si wykona je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia nale篡 si wynagrodzenie.

 2. Je瞠li nie ma obowi您uj帷ej taryfy, a nie um闚iono si o wysoko嗆 wynagrodzenia, nale篡 si wynagrodzenie odpowiadaj帷e wykonanej pracy.

Art. 736. Kto zawodowo trudni si za豉twianiem czynno軼i dla drugich, powinien, je瞠li nie chce zlecenia przyj望, zawiadomi o tym niezw這cznie daj帷ego zlecenie. Taki sam obowi您ek ci捫y na osobie, kt鏎a daj帷emu zlecenie o鈍iadczy豉 gotowo嗆 za豉twiania czynno軼i danego rodzaju.

Art. 737. Przyjmuj帷y zlecenie mo瞠 bez uprzedniej zgody daj帷ego zlecenie odst徙i od wskazanego przez niego sposobu wykonania zlecenia, je瞠li nie ma mo積o軼i uzyskania jego zgody, a zachodzi uzasadniony pow鏚 do przypuszczenia, 瞠 daj帷y zlecenie zgodzi豚y si na zmian, gdyby wiedzia o istniej帷ym stanie rzeczy.

Art. 738.   1. Przyjmuj帷y zlecenie mo瞠 powierzy wykonanie zlecenia osobie trzeciej tylko wtedy, gdy to wynika z umowy lub ze zwyczaju albo gdy jest do tego zmuszony przez okoliczno軼i. W wypadku takim obowi您any jest zawiadomi niezw這cznie daj帷ego zlecenie o osobie i o miejscu zamieszkania swego zast瘼cy i w razie zawiadomienia odpowiedzialny jest tylko za brak nale篡tej staranno軼i w wyborze zast瘼cy.

 2. Zast瘼ca odpowiedzialny jest za wykonanie zlecenia tak瞠 wzgl璠em daj帷ego zlecenie. Je瞠li przyjmuj帷y zlecenie ponosi odpowiedzialno嗆 za czynno軼i swego zast瘼cy jak za swoje w豉sne czynno軼i, ich odpowiedzialno嗆 jest solidarna.

Art. 739. W wypadku gdy przyjmuj帷y zlecenie powierzy wykonanie zlecenia innej osobie nie b璠帷 do tego uprawniony, a rzecz nale膨ca do daj帷ego zlecenie uleg豉 przy wykonywaniu zlecenia utracie lub uszkodzeniu, przyjmuj帷y zlecenie jest odpowiedzialny tak瞠 za utrat lub uszkodzenie przypadkowe, chyba 瞠 jedno lub drugie nast徙i這by r闚nie wtedy, gdyby sam zlecenie wykonywa.

Art. 740. Przyjmuj帷y zlecenie powinien udziela daj帷emu zlecenie potrzebnych wiadomo軼i o przebiegu sprawy, a po wykonaniu zlecenia lub po wcze郾iejszym rozwi您aniu umowy z這篡 mu sprawozdanie. Powinien mu wyda wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyska, chocia瘺y w imieniu w豉snym.

Art. 741. Przyjmuj帷emu zlecenie nie wolno u篡wa we w豉snym interesie rzeczy i pieni璠zy daj帷ego zlecenie. Od sum pieni篹nych zatrzymanych ponad potrzeb wynikaj帷 z wykonywania zlecenia powinien p豉ci daj帷emu zlecenie odsetki ustawowe.

Art. 742. Daj帷y zlecenie powinien zwr鏂i przyjmuj帷emu zlecenie wydatki, kt鏎e ten poczyni w celu nale篡tego wykonania zlecenia, wraz z odsetkami ustawowymi; powinien r闚nie zwolni przyjmuj帷ego zlecenie od zobowi您a, kt鏎e ten w powy窺zym celu zaci庵n掖 w imieniu w豉snym.

Art. 743. Je瞠li wykonanie zlecenia wymaga wydatk闚, daj帷y zlecenie powinien na 膨danie przyjmuj帷ego udzieli mu odpowiedniej zaliczki.

Art. 744. W razie odp豉tnego zlecenia wynagrodzenie nale篡 si przyjmuj帷emu dopiero po wykonaniu zlecenia, chyba 瞠 co innego wynika z umowy lub z przepis闚 szczeg鏊nych.

Art. 745. Je瞠li kilka os鏏 da這 lub przyj窸o zlecenie wsp鏊nie, ich odpowiedzialno嗆 wzgl璠em drugiej strony jest solidarna.

Art. 746.   1. Daj帷y zlecenie mo瞠 je wypowiedzie w ka盥ym czasie. Powinien jednak zwr鏂i przyjmuj帷emu zlecenie wydatki, kt鏎e ten poczyni w celu nale篡tego wykonania zlecenia; w razie odp豉tnego zlecenia obowi您any jest ui軼i przyjmuj帷emu zlecenie cz窷 wynagrodzenia odpowiadaj帷 jego dotychczasowym czynno軼iom, a je瞠li wypowiedzenie nast徙i這 bez wa積ego powodu, powinien tak瞠 naprawi szkod.

 2. Przyjmuj帷y zlecenie mo瞠 je wypowiedzie w ka盥ym czasie. Jednak瞠 gdy zlecenie jest odp豉tne, a wypowiedzenie nast徙i這 bez wa積ego powodu, przyjmuj帷y zlecenie jest odpowiedzialny za szkod.

 3. Nie mo積a zrzec si z g鏎y uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z wa積ych powod闚.

Art. 747. W braku odmiennej umowy zlecenie nie wygasa ani wskutek 鄉ierci daj帷ego zlecenie, ani wskutek utraty przez niego zdolno軼i do czynno軼i prawnych. Je瞠li jednak, zgodnie z umow, zlecenie wygas這, przyjmuj帷y zlecenie powinien, gdyby z przerwania powierzonych mu czynno軼i mog豉 wynikn望 szkoda, prowadzi te czynno軼i nadal, dop鏦i spadkobierca albo przedstawiciel ustawowy daj帷ego zlecenie nie b璠zie m鏬 zarz康zi inaczej.

Art. 748. W braku odmiennej umowy zlecenie wygasa wskutek 鄉ierci przyjmuj帷ego zlecenie albo wskutek utraty przez niego pe軟ej zdolno軼i do czynno軼i prawnych.

Art. 749. Je瞠li zlecenie wygas這, uwa瘸 si je mimo to za istniej帷e na korzy嗆 przyjmuj帷ego zlecenie a do chwili, kiedy dowiedzia si o wyga郾i璚iu zlecenia.

Art. 750. Do um闚 o 鈍iadczenie us逝g, kt鏎e nie s uregulowane innymi przepisami, stosuje si odpowiednio przepisy o zleceniu.

Art. 751. Z up造wem lat dw鏂h przedawniaj si:

1) roszczenia o wynagrodzenie za spe軟ione czynno軼i i o zwrot poniesionych wydatk闚 przys逝guj帷e osobom, kt鏎e stale lub w zakresie dzia豉lno軼i przedsi瑿iorstwa trudni si czynno軼iami danego rodzaju; to samo dotyczy roszcze z tytu逝 zaliczek udzielonych tym osobom;

2) roszczenia z tytu逝 utrzymania, piel璕nowania, wychowania lub nauki, je瞠li przys逝guj osobom trudni帷ym si zawodowo takimi czynno軼iami albo osobom utrzymuj帷ym zak豉dy na ten cel przeznaczone.

TYTU XXII

Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia

Art. 752. Kto bez zlecenia prowadzi cudz spraw, powinien dzia豉 z korzy軼i osoby, kt鏎ej spraw prowadzi, i zgodnie z jej prawdopodobn wol, a przy prowadzeniu sprawy obowi您any jest zachowywa nale篡t staranno嗆.

Art. 753.   1. Prowadz帷y cudz spraw bez zlecenia powinien w miar mo積o軼i zawiadomi o tym osob, kt鏎ej spraw prowadzi, i stosownie do okoliczno軼i albo oczekiwa jej zlece, albo prowadzi spraw dop鏒y, dop鏦i osoba ta nie b璠zie mog豉 sama si ni zaj望.

 2. Z czynno軼i swych prowadz帷y cudz spraw powinien z這篡 rachunek oraz wyda wszystko, co przy prowadzeniu sprawy uzyska dla osoby, kt鏎ej spraw prowadzi. Je瞠li dzia豉 zgodnie ze swoimi obowi您kami, mo瞠 膨da zwrotu uzasadnionych wydatk闚 i nak豉d闚 wraz z ustawowymi odsetkami oraz zwolnienia od zobowi您a, kt鏎e zaci庵n掖 przy prowadzeniu sprawy.

Art. 754. Kto prowadzi cudz spraw wbrew wiadomej mu woli osoby, kt鏎ej spraw prowadzi, nie mo瞠 膨da zwrotu poniesionych wydatk闚 i odpowiedzialny jest za szkod, chyba 瞠 wola tej osoby sprzeciwia si ustawie lub zasadom wsp馧篡cia spo貫cznego.

Art. 755. Je瞠li prowadz帷y cudz spraw dokona zmian w mieniu osoby, kt鏎ej spraw prowadzi, bez wyra幡ej potrzeby lub korzy軼i tej osoby albo wbrew wiadomej mu jej woli, obowi您any jest przywr鏂i stan poprzedni, a gdyby to nie by這 mo磧iwe, naprawi szkod. Nak豉dy mo瞠 zabra z powrotem, o ile mo瞠 to uczyni bez uszkodzenia rzeczy.

Art. 756. Potwierdzenie osoby, kt鏎ej sprawa by豉 prowadzona, nadaje prowadzeniu sprawy skutki zlecenia.

Art. 757. Kto w celu odwr鏂enia niebezpiecze雟twa gro膨cego drugiemu ratuje jego dobro, mo瞠 膨da od niego zwrotu uzasadnionych wydatk闚, chocia瘺y jego dzia豉nie nie odnios這 skutku, i jest odpowiedzialny tylko za win umy郵n lub ra膨ce niedbalstwo.

TYTU XXIII

Umowa agencyjna

Art. 758.  1. Przez umow agencyjn przyjmuj帷y zlecenie (agent) zobowi您uje si, w zakresie dzia豉lno軼i swego przedsi瑿iorstwa, do sta貫go po鈔edniczenia, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z klientami um闚 na rzecz daj帷ego zlecenie przedsi瑿iorcy albo do zawierania ich w jego imieniu.

 2. Do zawierania um闚 w imieniu daj帷ego zlecenie oraz do odbierania dla niego o鈍iadcze agent jest uprawniony tylko wtedy, gdy ma do tego umocowanie.

Art. 7581.  1. Je瞠li spos鏏 wynagrodzenia nie zosta w umowie okre郵ony, agentowi nale篡 si prowizja.

 2. Prowizj jest wynagrodzenie, kt鏎ego wysoko嗆 zale篡 od liczby lub warto軼i zawartych um闚.

 3. Je瞠li wysoko嗆 prowizji nie zosta豉 w umowie okre郵ona, nale篡 si ona w wysoko軼i zwyczajowo przyj皻ej w stosunkach danego rodzaju, w miejscu dzia豉lno軼i prowadzonej przez agenta, a w razie niemo積o軼i ustalenia prowizji w ten spos鏏, agentowi nale篡 si prowizja w odpowiedniej wysoko軼i, uwzgl璠niaj帷ej wszystkie okoliczno軼i bezpo鈔ednio zwi您ane z wykonaniem zleconych mu czynno軼i.

Art. 7582. Ka盥a ze stron mo瞠 膨da od drugiej pisemnego potwierdzenia tre軼i umowy oraz postanowie j zmieniaj帷ych lub uzupe軟iaj帷ych. Zrzeczenie si tego uprawnienia jest niewa積e.

Art. 759. W razie w徠pliwo軼i poczytuje si, 瞠 agent jest upowa積iony do przyjmowania dla daj帷ego zlecenie zap豉ty za 鈍iadczenie, kt鏎e spe軟ia za daj帷ego zlecenie, oraz do przyjmowania dla niego 鈍iadcze, za kt鏎e p豉ci, jak r闚nie do odbierania zawiadomie o wadach oraz o鈍iadcze dotycz帷ych wykonania umowy, kt鏎 zawar w imieniu daj帷ego zlecenie.

Art. 760. Ka盥a ze stron obowi您ana jest do zachowania lojalno軼i wobec drugiej.

Art. 7601.  1. Agent obowi您any jest w szczeg鏊no軼i przekazywa wszelkie informacje maj帷e znaczenie dla daj帷ego zlecenie oraz przestrzega jego wskaz闚ek uzasadnionych w danych okoliczno軼iach, a tak瞠 podejmowa, w zakresie prowadzonych spraw, czynno軼i potrzebne do ochrony praw daj帷ego zlecenie.

 2. Postanowienia umowy sprzeczne z tre軼i  1 s niewa積e.

Art. 7602.  1. Daj帷y zlecenie obowi您any jest przekazywa agentowi dokumenty i informacje potrzebne do prawid這wego wykonania umowy.

 2. Daj帷y zlecenie obowi您any jest w rozs康nym czasie zawiadomi agenta o przyj璚iu lub odrzuceniu propozycji zawarcia umowy oraz o niewykonaniu umowy, przy kt鏎ej zawarciu agent po鈔edniczy lub kt鏎 zawar w imieniu daj帷ego zlecenie.

 3. Daj帷y zlecenie obowi您any jest zawiadomi w rozs康nym czasie agenta o tym, 瞠 liczba um闚, kt鏎ych zawarcie przewiduje, lub warto嗆 ich przedmiotu b璠zie znacznie ni窺za ni ta, kt鏎ej agent m鏬豚y si normalnie spodziewa.

 4. Postanowienia umowy sprzeczne z tre軼i  1--3 s niewa積e.

Art. 7603. W razie gdy agent zawieraj帷y umow w imieniu daj帷ego zlecenie nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, umow uwa瘸 si za potwierdzon, je瞠li daj帷y zlecenie niezw這cznie po otrzymaniu wiadomo軼i o zawarciu umowy nie o鈍iadczy klientowi, 瞠 umowy nie potwierdza.

Art. 761.  1. Agent mo瞠 膨da prowizji od um闚 zawartych w czasie trwania umowy agencyjnej, je瞠li do ich zawarcia dosz這 w wyniku jego dzia豉lno軼i lub je瞠li zosta造 one zawarte z klientami pozyskanymi przez agenta poprzednio dla um闚 tego samego rodzaju.

 2. Je瞠li agentowi zosta這 przyznane prawo wy陰czno軼i w odniesieniu do oznaczonej grupy klient闚 lub obszaru geograficznego, a w czasie trwania umowy agencyjnej zosta豉 bez udzia逝 agenta zawarta umowa z klientem z tej grupy lub obszaru, agent mo瞠 膨da prowizji od tej umowy. Daj帷y zlecenie obowi您any jest w rozs康nym czasie zawiadomi agenta o zawarciu takiej umowy.

Art. 7611.  1. Agent mo瞠 膨da prowizji od umowy zawartej po rozwi您aniu umowy agencyjnej, je瞠li -- przy spe軟ieniu przes豉nek z art. 761 -- propozycj zawarcia umowy daj帷y zlecenie lub agent otrzyma od klienta przed rozwi您aniem umowy agencyjnej.

 2. Agent mo瞠 膨da prowizji od umowy zawartej po rozwi您aniu umowy agencyjnej tak瞠 wtedy, gdy do jej zawarcia dosz這 w przewa瘸j帷ej mierze w wyniku jego dzia豉lno軼i w okresie trwania umowy agencyjnej, a zarazem w rozs康nym czasie od jej rozwi您ania.

Art. 7612. Agent nie mo瞠 膨da prowizji, o kt鏎ej mowa w art. 761, je瞠li prowizja ta nale篡 si zgodnie z art. 7611 poprzedniemu agentowi, chyba 瞠 z okoliczno軼i wynika, 瞠 wzgl璠y s逝szno軼i przemawiaj za podzia貫m prowizji mi璠zy obu agent闚.

Art. 7613.  1. W braku odmiennego postanowienia umowy agencyjnej agent nabywa prawo do prowizji z chwil, w kt鏎ej daj帷y zlecenie powinien by, zgodnie z umow z klientem, spe軟i 鈍iadczenie albo faktycznie je spe軟i, albo te swoje 鈍iadczenie spe軟i klient. Jednak瞠 strony nie mog um闚i si, 瞠 agent nabywa prawo do prowizji p騧niej ni w chwili, w kt鏎ej klient spe軟i 鈍iadczenie albo powinien by je spe軟i, gdyby daj帷y zlecenie spe軟i 鈍iadczenie.

 2. Je瞠li umowa zawarta pomi璠zy daj帷ym zlecenie i klientem ma by wykonywana cz窷ciami, agent nabywa prawo do prowizji w miar wykonywania tej umowy.

 3. Roszczenie o zap豉t prowizji staje si wymagalne z up造wem ostatniego dnia miesi帷a nast瘼uj帷ego po kwartale, w kt鏎ym agent naby prawo do prowizji. Postanowienie umowy mniej korzystne dla agenta jest niewa積e.

Art. 7614. Agent nie mo瞠 膨da prowizji, gdy oczywiste jest, 瞠 umowa z klientem nie zostanie wykonana na skutek okoliczno軼i, za kt鏎e daj帷y zlecenie nie ponosi odpowiedzialno軼i, je瞠li za prowizja zosta豉 ju agentowi wyp豉cona, podlega ona zwrotowi. Postanowienie umowy agencyjnej mniej korzystne dla agenta jest niewa積e.

Art. 7615.  1. Daj帷y zlecenie obowi您any jest z這篡 agentowi o鈍iadczenie zawieraj帷e dane o nale積ej mu prowizji nie p騧niej ni w ostatnim dniu miesi帷a nast瘼uj帷ego po kwartale, w kt鏎ym agent naby prawo do prowizji. O鈍iadczenie to powinno wskazywa wszystkie dane stanowi帷e podstaw do obliczenia wysoko軼i nale積ej prowizji. Postanowienie umowy agencyjnej mniej korzystne dla agenta jest niewa積e.

 2. Agent mo瞠 domaga si udost瘼nienia informacji potrzebnych do ustalenia, czy wysoko嗆 nale積ej mu prowizji zosta豉 prawid這wo obliczona, w szczeg鏊no軼i mo瞠 domaga si wyci庵闚 z ksi庵 handlowych daj帷ego zlecenie albo 膨da, aby wgl康 i wyci庵 z tych ksi庵 zosta zapewniony bieg貫mu rewidentowi wybranemu przez strony. Postanowienie umowy agencyjnej mniej korzystne dla agenta jest niewa積e.

 3. W razie nieudost瘼nienia agentowi informacji, o kt鏎ych mowa w  2, agent mo瞠 domaga si ich udost瘼nienia w drodze pow鏚ztwa wytoczonego w okresie sze軼iu miesi璚y od dnia zg這szenia 膨dania daj帷emu zlecenie.

 4. W razie nieosi庵ni璚ia przez strony porozumienia co do wyboru bieg貫go rewidenta, o kt鏎ym mowa w  2, agent mo瞠 domaga si, w drodze pow鏚ztwa wytoczonego w okresie sze軼iu miesi璚y od dnia zg這szenia 膨dania daj帷emu zlecenie, dokonania wgl康u i wyci庵u z ksi庵 przez bieg貫go wskazanego przez s康.

Art. 7616. Przepisy art. 761--7615 stosuje si w razie gdy prowizja stanowi ca這嗆 lub cz窷 wynagrodzenia, chyba 瞠 strony uzgodni造 stosowanie tych przepis闚 do innego rodzaju wynagrodzenia.

Art. 7617.  1. W umowie agencyjnej zawartej w formie pisemnej mo積a zastrzec, 瞠 agent za odr瑿nym wynagrodzeniem (prowizja del credere), w uzgodnionym zakresie, odpowiada za wykonanie zobowi您ania przez klienta. Je瞠li umowa nie stanowi inaczej, agent odpowiada za to, 瞠 klient spe軟i 鈍iadczenie. W razie niezachowania formy pisemnej poczytuje si umow agencyjn za zawart bez tego zastrze瞠nia.

 2. Odpowiedzialno嗆 agenta mo瞠 dotyczy tylko oznaczonej umowy lub um闚 z oznaczonym klientem, przy kt鏎ych zawarciu po鈔edniczy albo kt鏎e zawar w imieniu daj帷ego zlecenie.

Art. 762. W braku odmiennego postanowienia umowy agent mo瞠 domaga si zwrotu wydatk闚 zwi您anych z wykonaniem zlecenia tylko o tyle, o ile by造 uzasadnione i o ile ich wysoko嗆 przekracza zwyk陰 w danych stosunkach miar.

Art. 763. Dla zabezpieczenia roszczenia o wynagrodzenie oraz o zwrot wydatk闚 i zaliczek udzielonych daj帷emu zlecenie agentowi przys逝guje ustawowe prawo zastawu na rzeczach i papierach warto軼iowych daj帷ego zlecenie, otrzymanych w zwi您ku z umow agencyjn, dop鏦i przedmioty te znajduj si u niego lub osoby, kt鏎a je dzier篡 w jego imieniu, albo dop鏦i mo瞠 nimi rozporz康za za pomoc dokument闚.

Art. 764. Umow zawart na czas oznaczony, a wykonywan przez strony po up造wie terminu, na jaki zosta豉 zawarta, poczytuje si za zawart na czas nieoznaczony.

Art. 7641.  1. Umowa zawarta na czas nieoznaczony mo瞠 by wypowiedziana na miesi帷 naprz鏚 w pierwszym roku, na dwa miesi帷e naprz鏚 w drugim roku oraz na trzy miesi帷e naprz鏚 w trzecim i nast瘼nych latach trwania umowy. Ustawowe terminy wypowiedzenia nie mog by skracane.

 2. Ustawowe terminy wypowiedzenia mog zosta umownie przed逝穎ne, z tym 瞠 termin ustalony dla daj帷ego zlecenie nie mo瞠 by kr鏒szy ni termin ustalony dla agenta. Przed逝瞠nie terminu dla agenta powoduje takie samo przed逝瞠nie dla daj帷ego zlecenie.

 3. Je瞠li umowa nie stanowi inaczej, termin wypowiedzenia up造wa z ko鎍em miesi帷a kalendarzowego.

 4. Przepisy  1--3 maj zastosowanie do umowy zawartej na czas oznaczony, a przekszta販onej z mocy art. 764 w umow zawart na czas nieoznaczony. Okres, na jaki umowa na czas oznaczony by豉 zawarta, uwzgl璠nia si przy ustalaniu terminu wypowiedzenia.

Art. 7642.  1. Umowa agencyjna, chocia瘺y by豉 zawarta na czas oznaczony, mo瞠 by wypowiedziana bez zachowania termin闚 wypowiedzenia z powodu niewykonania obowi您k闚 przez jedn ze stron w ca這軼i lub znacznej cz窷ci, a tak瞠 w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych okoliczno軼i.

 2. Je瞠li wypowiedzenia dokonano na skutek okoliczno軼i, za kt鏎e ponosi odpowiedzialno嗆 druga strona, jest ona zobowi您ana do naprawienia szkody poniesionej przez wypowiadaj帷ego w nast瘼stwie rozwi您ania umowy.

Art. 7643.  1. Po rozwi您aniu umowy agencyjnej agent mo瞠 膨da od daj帷ego zlecenie 鈍iadczenia wyr闚nawczego, je瞠li w czasie trwania umowy agencyjnej pozyska nowych klient闚 lub doprowadzi do istotnego wzrostu obrot闚 z dotychczasowymi klientami, a daj帷y zlecenie czerpie nadal znaczne korzy軼i z um闚 z tymi klientami. Roszczenie to przys逝guje agentowi, je瞠li, bior帷 pod uwag wszystkie okoliczno軼i, a zw豉szcza utrat przez agenta prowizji od um闚 zawartych przez daj帷ego zlecenie z tymi klientami, przemawiaj za tym wzgl璠y s逝szno軼i.

 2. 安iadczenie wyr闚nawcze nie mo瞠 przekroczy wysoko軼i wynagrodzenia agenta za jeden rok, obliczonego na podstawie 鈔edniego rocznego wynagrodzenia uzyskanego w okresie ostatnich pi璚iu lat. Je瞠li umowa agencyjna trwa豉 kr鏂ej ni pi耩 lat, wynagrodzenie to oblicza si z uwzgl璠nieniem 鈔edniej z ca貫go okresu jej trwania.

 3. Uzyskanie 鈍iadczenia wyr闚nawczego nie pozbawia agenta mo積o軼i dochodzenia odszkodowania na zasadach og鏊nych.

 4. W razie 鄉ierci agenta, 鈍iadczenia wyr闚nawczego, o kt鏎ym mowa w  1, mog 膨da jego spadkobiercy.

 5. Mo磧iwo嗆 dochodzenia roszczenia o 鈍iadczenie wyr闚nawcze zale篡 od zg這szenia przez agenta lub jego spadkobierc闚 odpowiedniego 膨dania wobec daj帷ego zlecenie przed up造wem roku od rozwi您ania umowy.

Art. 7644. 安iadczenie wyr闚nawcze nie przys逝guje agentowi, je瞠li:

1) daj帷y zlecenie wypowiedzia umow na skutek okoliczno軼i, za kt鏎e odpowiedzialno嗆 ponosi agent, usprawiedliwiaj帷ych wypowiedzenie umowy bez zachowania termin闚 wypowiedzenia,

2) agent wypowiedzia umow, chyba 瞠 wypowiedzenie jest uzasadnione okoliczno軼iami, za kt鏎e odpowiada daj帷y zlecenie, albo jest usprawiedliwione wiekiem, u這mno軼i lub chorob agenta, a wzgl璠y s逝szno軼i nie pozwalaj domaga si od niego dalszego wykonywania czynno軼i agenta,

3) agent za zgod daj帷ego zlecenie przeni鏀 na inn osob swoje prawa i obowi您ki wynikaj帷e z umowy.

Art. 7645. Do czasu rozwi您ania umowy strony nie mog um闚i si w spos鏏 odbiegaj帷y na niekorzy嗆 agenta od postanowie art. 7643 i art. 7644.

 

Art. 7646.  1. Strony mog, w formie pisemnej pod rygorem niewa積o軼i, ograniczy dzia豉lno嗆 agenta maj帷 charakter konkurencyjny na okres po rozwi您aniu umowy agencyjnej (ograniczenie dzia豉lno軼i konkurencyjnej). Ograniczenie jest wa積e, je瞠li dotyczy grupy klient闚 lub obszaru geograficznego, obj皻ych dzia豉lno軼i agenta, oraz rodzaju towar闚 lub us逝g stanowi帷ych przedmiot umowy.

 2. Ograniczenie dzia豉lno軼i konkurencyjnej nie mo瞠 by zastrze穎ne na okres d逝窺zy ni dwa lata od rozwi您ania umowy.

 3. Daj帷y zlecenie obowi您any jest do wyp豉cania agentowi odpowiedniej sumy pieni篹nej za ograniczenie dzia豉lno軼i konkurencyjnej w czasie jego trwania, chyba 瞠 co innego wynika z umowy albo 瞠 umowa agencyjna zosta豉 rozwi您ana na skutek okoliczno軼i, za kt鏎e agent ponosi odpowiedzialno嗆.

 4. Je瞠li wysoko嗆 sumy, o kt鏎ej mowa w  3, nie zosta豉 w umowie okre郵ona, nale篡 si suma w wysoko軼i odpowiedniej do korzy軼i osi庵ni皻ych przez daj帷ego zlecenie na skutek ograniczenia dzia豉lno軼i konkurencyjnej oraz utraconych z tego powodu mo磧iwo軼i zarobkowych agenta.

Art. 7647. Daj帷y zlecenie mo瞠 do dnia rozwi您ania umowy odwo豉 ograniczenie dzia豉lno軼i konkurencyjnej z takim skutkiem, 瞠 po up造wie sze軼iu miesi璚y od chwili odwo豉nia jest on zwolniony z obowi您ku wyp豉cania sumy, o kt鏎ej mowa w art. 7646  3 i 4. Odwo豉nie ograniczenia dzia豉lno軼i konkurencyjnej wymaga formy pisemnej pod rygorem niewa積o軼i.

Art. 7648. Je瞠li agent wypowiedzia umow na skutek okoliczno軼i, za kt鏎e odpowiedzialno嗆 ponosi daj帷y zlecenie, mo瞠 on zwolni si z obowi您ku przestrzegania ograniczenia dzia豉lno軼i konkurencyjnej przez z這瞠nie daj帷emu zlecenie o鈍iadczenia na pi鄉ie przed up造wem miesi帷a od dnia wypowiedzenia.

Art. 7649. Do umowy o tre軼i okre郵onej w art. 758  1, zawartej z agentem przez osob nie b璠帷 przedsi瑿iorc, stosuje si przepisy niniejszego tytu逝, z wy陰czeniem art. 761--7612, art. 7615 oraz art. 7643--7648.

TYTU XXIV

Umowa komisu

Art. 765. Przez umow komisu przyjmuj帷y zlecenie (komisant) zobowi您uje si za wynagrodzeniem (prowizja) w zakresie dzia豉lno軼i swego przedsi瑿iorstwa do kupna lub sprzeda篡 rzeczy ruchomych na rachunek daj帷ego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu w豉snym.

Art. 766. Komisant powinien wyda komitentowi wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyska, w szczeg鏊no軼i powinien przela na niego wierzytelno軼i, kt鏎e naby na jego rachunek. Powy窺ze uprawnienia komitenta s skuteczne tak瞠 wzgl璠em wierzycieli komisanta.

Art. 767. Je瞠li komisant zawar umow na warunkach korzystniejszych od warunk闚 oznaczonych przez komitenta, uzyskana korzy嗆 nale篡 si komitentowi.

Art. 768.   1. Je瞠li komisant sprzeda oddan mu do sprzeda篡 rzecz za cen ni窺z od ceny oznaczonej przez komitenta, obowi您any jest zap豉ci komitentowi r騜nic.

 2. Je瞠li komisant naby rzecz za cen wy窺z od ceny oznaczonej przez komitenta, komitent mo瞠 niezw這cznie po otrzymaniu zawiadomienia o wykonaniu zlecenia o鈍iadczy, 瞠 nie uznaje czynno軼i za dokonan na jego rachunek; brak takiego o鈍iadczenia jest jednoznaczny z wyra瞠niem zgody na wy窺z cen.

 3. Komitent nie mo瞠 膨da zap豉cenia r騜nicy ceny ani odm闚i zgody na wy窺z cen, je瞠li zlecenie nie mog這 by wykonane po cenie oznaczonej, a zawarcie umowy uchroni這 komitenta od szkody.

Art. 769.   1. Je瞠li rzecz jest nara穎na na zepsucie, a nie mo積a czeka na zarz康zenie komitenta, komisant jest uprawniony, a gdy tego interes komitenta wymaga - zobowi您any sprzeda rzecz z zachowaniem nale篡tej staranno軼i. O dokonaniu sprzeda篡 obowi您any jest zawiadomi niezw這cznie komitenta.

 2. Je瞠li komitent dopu軼i si zw這ki z odebraniem rzeczy, stosuje si odpowiednio przepisy o skutkach zw這ki kupuj帷ego z odebraniem rzeczy sprzedanej.

Art. 770. Komisant nie ponosi odpowiedzialno軼i za ukryte wady fizyczne rzeczy, jak r闚nie za jej wady prawne, je瞠li przed zawarciem umowy poda to do wiadomo軼i kupuj帷ego. Jednak瞠 wy陰czenie odpowiedzialno軼i nie dotyczy wad rzeczy, o kt鏎ych komisant wiedzia lub z 豉two軼i m鏬 si dowiedzie.

Art. 7701. Do umowy sprzeda篡 rzeczy ruchomej, zawartej przez komisanta z osob fizyczn, kt鏎a nabywa rzecz w celu niezwi您anym z jej dzia豉lno軼i gospodarcz ani zawodow, stosuje si przepisy o sprzeda篡 konsumenckiej.

Art. 771. Komisant, kt鏎y bez upowa積ienia komitenta udzieli osobie trzeciej kredytu lub zaliczki, dzia豉 na w豉sne niebezpiecze雟two.

Art. 772.   1. Komisant nabywa roszczenie o zap豉t prowizji z chwil, gdy komitent otrzyma rzecz albo cen. Je瞠li umowa ma by wykonywana cz窷ciami, komisant nabywa roszczenie o prowizj w miar wykonywania umowy.

 2. Komisant mo瞠 膨da prowizji tak瞠 wtedy, gdy umowa nie zosta豉 wykonana z przyczyn dotycz帷ych komitenta.

Art. 773.   1. Dla zabezpieczenia roszcze o prowizj oraz roszcze o zwrot wydatk闚 i zaliczek udzielonych komitentowi, jak r闚nie dla zabezpieczenia wszelkich innych nale積o軼i wynik造ch ze zlece komisowych przys逝guje komisantowi ustawowe prawo zastawu na rzeczach stanowi帷ych przedmiot komisu, dop鏦i rzeczy te znajduj si u niego lub u osoby kt鏎a je dzier篡 w jego imieniu, albo dop鏦i mo瞠 nimi rozporz康za za pomoc dokument闚.

 2. Wymienione nale積o軼i mog by zaspokojone z wierzytelno軼i nabytych przez komisanta na rachunek komitenta, z pierwsze雟twem przed wierzycielami komitenta.

 3. (skre郵ony).

TYTU XXV

Umowa przewozu

DZIA I

Przepisy og鏊ne

Art. 774. Przez umow przewozu przewo幡ik zobowi您uje si w zakresie dzia豉lno軼i swego przedsi瑿iorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem os鏏 lub rzeczy.

Art. 775. Przepisy tytu逝 niniejszego stosuje si do przewozu w zakresie poszczeg鏊nych rodzaj闚 transportu tylko o tyle, o ile przew霩 ten nie jest uregulowany odr瑿nymi przepisami.

DZIA II

Przew霩 os鏏

Art. 776. Przewo幡ik obowi您any jest do zapewnienia podr騜nym odpowiadaj帷ych rodzajowi transportu warunk闚 bezpiecze雟twa i higieny oraz takich wyg鏚, jakie ze wzgl璠u na rodzaj transportu uwa瘸 si za niezb璠ne.

Art. 777.   1. Za baga, kt鏎y podr騜ny przewozi ze sob, przewo幡ik ponosi odpowiedzialno嗆 tylko wtedy, gdy szkoda wynik豉 z winy umy郵nej lub ra膨cego niedbalstwa przewo幡ika.

 2. Za baga powierzony przewo幡ikowi przewo幡ik ponosi odpowiedzialno嗆 wed逝g zasad przewidzianych dla przewozu rzeczy.

Art. 778. Roszczenia z umowy przewozu os鏏 przedawniaj si z up造wem roku od dnia wykonania przewozu, a gdy przew霩 nie zosta wykonany - od dnia, kiedy mia by wykonany.

DZIA III

Przew霩 rzeczy

Art. 779. Wysy豉j帷y powinien poda przewo幡ikowi sw鎩 adres oraz adres odbiorcy, miejsce przeznaczenia, oznaczenie przesy趾i wed逝g rodzaju, ilo軼i oraz sposobu opakowania, jak r闚nie warto嗆 rzeczy szczeg鏊nie cennych.

Art. 780.   1. Na 膨danie przewo幡ika wysy豉j帷y powinien wystawi list przewozowy zawieraj帷y dane wymienione w artykule poprzedzaj帷ym, a ponadto wszelkie inne istotne postanowienia umowy. Wysy豉j帷y ponosi skutki niedok豉dnego lub nieprawdziwego o鈍iadczenia.

 2. Wysy豉j帷y mo瞠 膨da od przewo幡ika wydania mu odpisu listu przewozowego albo innego po鈍iadczenia przyj璚ia przesy趾i do przewozu.

Art. 781.   1. Je瞠li stan zewn皻rzny przesy趾i lub jej opakowanie nie s odpowiednie dla danego rodzaju przewozu, przewo幡ik mo瞠 膨da, aby wysy豉j帷y z這篡 pisemne o鈍iadczenie co do stanu przesy趾i, a w wypadku ra膨cych brak闚 odm闚i przewozu.

 2. Je瞠li przewo幡ik przyjmie przesy趾 bez zastrze瞠, domniemywa si, 瞠 znajdowa豉 si w nale篡tym stanie.

Art. 782. Wysy豉j帷y powinien da przewo幡ikowi wszelkie dokumenty potrzebne ze wzgl璠u na przepisy celne, podatkowe i administracyjne.

Art. 783. Je瞠li rozpocz璚ie lub dokonanie przewozu dozna czasowej przeszkody wskutek okoliczno軼i dotycz帷ej przewo幡ika, wysy豉j帷y mo瞠 od umowy odst徙i, powinien jednak da przewo幡ikowi odpowiednie wynagrodzenie za dokonan cz窷 przewozu w granicach tego, co na kosztach przewozu oszcz璠zi. Nie wy陰cza to roszczenia o naprawienie szkody, je瞠li przeszkoda by豉 nast瘼stwem okoliczno軼i, za kt鏎e przewo幡ik ponosi odpowiedzialno嗆.

Art. 784. Przewo幡ik powinien zawiadomi niezw這cznie odbiorc o nadej軼iu przesy趾i do miejsca przeznaczenia.

Art. 785. Po nadej軼iu przesy趾i do miejsca przeznaczenia odbiorca mo瞠 w imieniu w豉snym wykona wszelkie prawa wynikaj帷e z umowy przewozu, w szczeg鏊no軼i mo瞠 膨da wydania przesy趾i i listu przewozowego, je瞠li jednocze郾ie wykona zobowi您ania wynikaj帷e z tej umowy.

Art. 786. Przez przyj璚ie przesy趾i i listu przewozowego odbiorca zobowi您uje si do zap豉ty oznaczonych w li軼ie przewozowym nale積o軼i przewo幡ika.

Art. 787.   1. Je瞠li odbiorca odmawia przyj璚ia przesy趾i albo je瞠li z innych przyczyn nie mo積a mu jej dor璚zy, przewo幡ik powinien niezw這cznie zawiadomi o tym wysy豉j帷ego. Je瞠li wysy豉j帷y nie nade郵e w odpowiednim czasie wskaz闚ek, przewo幡ik powinien odda przesy趾 na przechowanie lub inaczej j zabezpieczy, zawiadamiaj帷 o tym wysy豉j帷ego i odbiorc.

 2. Je瞠li przesy趾a jest nara穎na na zepsucie albo je瞠li jej przechowanie wymaga koszt闚, na kt鏎e nie ma pokrycia, przewo幡ik mo瞠 j sprzeda przy odpowiednim zastosowaniu przepis闚 o skutkach zw這ki kupuj帷ego z odebraniem rzeczy sprzedanej.

Art. 788.   1. Odszkodowanie za utrat, ubytek lub uszkodzenie przesy趾i w czasie od jej przyj璚ia do przewozu a do wydania odbiorcy nie mo瞠 przewy窺za zwyk貫j warto軼i przesy趾i, chyba 瞠 szkoda wynik豉 z winy umy郵nej lub ra膨cego niedbalstwa przewo幡ika.

 2. Przewo幡ik nie ponosi odpowiedzialno軼i za ubytek nie przekraczaj帷y granic ustalonych we w豉軼iwych przepisach, a w braku takich przepis闚 - granic zwyczajowo przyj皻ych (ubytek naturalny).

 3. Za utrat, ubytek lub uszkodzenie pieni璠zy, kosztowno軼i, papier闚 warto軼iowych albo rzeczy szczeg鏊nie cennych przewo幡ik ponosi odpowiedzialno嗆 jedynie wtedy, gdy w豉軼iwo軼i przesy趾i by造 podane przy zawarciu umowy, chyba 瞠 szkoda wynik豉 z winy umy郵nej lub ra膨cego niedbalstwa przewo幡ika.

Art. 789.   1. Przewo幡ik mo瞠 odda przesy趾 do przewozu innemu przewo幡ikowi na ca陰 przestrze przewozu lub jej cz窷, jednak瞠 ponosi odpowiedzialno嗆 za czynno軼i dalszych przewo幡ik闚 jak za swoje w豉sne czynno軼i.

 2. Ka盥y przewo幡ik, kt鏎y przyjmuje przesy趾 na podstawie tego samego listu przewozowego, ponosi solidarn odpowiedzialno嗆 za ca造 przew霩 wed逝g tre軼i listu.

 3. Przewo幡ik, kt鏎y z tytu逝 swej solidarnej odpowiedzialno軼i za ca造 przew霩 zap豉ci odszkodowanie, ma zwrotne roszczenie do przewo幡ika ponosz帷ego odpowiedzialno嗆 za okoliczno軼i, z kt鏎ych szkoda wynik豉. Je瞠li okoliczno軼i tych ustali nie mo積a, odpowiedzialno嗆 ponosz wszyscy przewo幡icy w stosunku do przypadaj帷ego im przewo幡ego. Wolny od odpowiedzialno軼i jest przewo幡ik, kt鏎y udowodni, 瞠 szkoda nie powsta豉 na przestrzeni, przez kt鏎 przewozi.

Art. 790.   1. Dla zabezpieczenia roszcze wynikaj帷ych z umowy przewozu, w szczeg鏊no軼i: przewo幡ego, sk豉dowego, op豉t celnych i innych wydatk闚, jak r闚nie dla zabezpieczenia takich roszcze przys逝guj帷ych poprzednim spedytorom i przewo幡ikom, przys逝guje przewo幡ikowi ustawowe prawo zastawu na przesy販e, dop鏦i przesy趾a znajduje si u niego lub u osoby, kt鏎a j dzier篡 w jego imieniu, albo dop鏦i mo瞠 ni rozporz康za za pomoc dokument闚.

 2. (skre郵ony).

Art. 791.   1. Wskutek zap豉ty nale積o軼i przewo幡ika i przyj璚ia przesy趾i bez zastrze瞠 wygasaj wszelkie roszczenia przeciwko przewo幡ikowi wynikaj帷e z umowy przewozu. Nie dotyczy to jednak roszcze z tytu逝 niewidocznych uszkodze przesy趾i, je瞠li odbiorca w ci庵u tygodnia od chwili przyj璚ia przesy趾i zawiadomi o nich przewo幡ika.

 2. Przepisu powy窺zego nie stosuje si, gdy szkoda wynik豉 z winy umy郵nej lub ra膨cego niedbalstwa przewo幡ika.

Art. 792. Roszczenia z umowy przewozu rzeczy przedawniaj si z up造wem roku od dnia dostarczenia przesy趾i, a w razie ca趾owitej utraty przesy趾i lub jej dostarczenia z op騧nieniem - od dnia, kiedy przesy趾a mia豉 by dostarczona.

Art. 793. Roszczenia przys逝guj帷e przewo幡ikowi przeciwko innym przewo幡ikom, kt鏎zy uczestniczyli w przewozie przesy趾i, przedawniaj si z up造wem sze軼iu miesi璚y od dnia, w kt鏎ym przewo幡ik naprawi szkod, albo od dnia, w kt鏎ym wytoczono przeciwko niemu pow鏚ztwo.

TYTU XXVI

Umowa spedycji

Art. 794.   1. Przez umow spedycji spedytor zobowi您uje si za wynagrodzeniem w zakresie dzia豉lno軼i swego przedsi瑿iorstwa do wysy豉nia lub odbioru przesy趾i albo do dokonania innych us逝g zwi您anych z jej przewozem.

 2. Spedytor mo瞠 wyst瘼owa w imieniu w豉snym albo w imieniu daj帷ego zlecenie.

Art. 795. Przepisy niniejszego tytu逝 stosuje si do spedycji tylko o tyle, o ile nie jest ona uregulowana odr瑿nymi przepisami.

Art. 796. Je瞠li przepisy tytu逝 niniejszego albo przepisy szczeg鏊ne nie stanowi inaczej, do umowy spedycji stosuje si odpowiednio przepisy o umowie zlecenia.

Art. 797. Spedytor obowi您any jest do podejmowania czynno軼i potrzebnych do uzyskania zwrotu nienale積ie pobranych sum z tytu逝 przewo幡ego, c豉 i innych nale積o軼i zwi您anych z przewozem przesy趾i.

Art. 798. Spedytor obowi您any jest do podj璚ia czynno軼i potrzebnych do zabezpieczenia praw daj帷ego zlecenie lub osoby przez niego wskazanej wzgl璠em przewo幡ika albo innego spedytora.

Art. 799. Spedytor jest odpowiedzialny za przewo幡ik闚 i dalszych spedytor闚, kt鏎ymi pos逝guje si przy wykonaniu zlecenia, chyba 瞠 nie ponosi winy w wyborze.

Art. 800. Spedytor mo瞠 sam dokona przewozu. W tym wypadku spedytor ma jednocze郾ie prawa i obowi您ki przewo幡ika.

Art. 801.   1. Odszkodowanie za utrat, ubytek lub uszkodzenie przesy趾i w czasie od jej przyj璚ia a do wydania przewo幡ikowi, dalszemu spedytorowi, daj帷emu zlecenie lub osobie przez niego wskazanej, nie mo瞠 przewy窺za zwyk貫j warto軼i przesy趾i, chyba 瞠 szkoda wynik豉 z winy umy郵nej lub ra膨cego niedbalstwa spedytora.

 2. Spedytor nie ponosi odpowiedzialno軼i za ubytek nie przekraczaj帷y granic ustalonych we w豉軼iwych przepisach, a w braku takich przepis闚 - granic zwyczajowo przyj皻ych.

 3. Za utrat, ubytek lub uszkodzenie pieni璠zy, kosztowno軼i, papier闚 warto軼iowych albo rzeczy szczeg鏊nie cennych spedytor ponosi odpowiedzialno嗆 jedynie wtedy, gdy w豉軼iwo軼i przesy趾i by造 podane przy zawarciu umowy, chyba 瞠 szkoda wynik豉 z winy umy郵nej lub ra膨cego niedbalstwa spedytora.

Art. 802.   1. Dla zabezpieczenia roszcze o przewo幡e oraz roszcze o prowizj, o zwrot wydatk闚 i innych nale積o軼i wynik造ch ze zlece spedycyjnych, jak r闚nie dla zabezpieczenia takich roszcze przys逝guj帷ych poprzednim spedytorom i przewo幡ikom, przys逝guje spedytorowi ustawowe prawo zastawu na przesy販e, dop鏦i przesy趾a znajduje si u niego lub u osoby, kt鏎a j dzier篡 w jego imieniu, albo dop鏦i mo瞠 ni rozporz康za za pomoc dokument闚.

 2. (skre郵ony).

Art. 803.   1. Roszczenia z umowy spedycji przedawniaj si z up造wem roku.

 2. Termin przedawnienia zaczyna biec: w wypadku roszcze z tytu逝 uszkodzenia lub ubytku przesy趾i - od dnia dostarczenia przesy趾i; w wypadku ca趾owitej utraty przesy趾i lub jej dostarczenia z op騧nieniem - od dnia, w kt鏎ym przesy趾a mia豉 by dostarczona; we wszystkich innych wypadkach - od dnia wykonania zlecenia.

Art. 804. Roszczenia przys逝guj帷e spedytorowi przeciwko przewo幡ikom i dalszym spedytorom, kt鏎ymi si pos逝giwa przy przewozie przesy趾i, przedawniaj si z up造wem sze軼iu miesi璚y od dnia, kiedy spedytor naprawi szkod, albo od dnia, kiedy wytoczono przeciwko niemu pow鏚ztwo. Przepis ten stosuje si odpowiednio do wymienionych roszcze mi璠zy osobami, kt鏎ymi spedytor pos逝giwa si przy przewozie przesy趾i.

TYTU XXVII

Umowa ubezpieczenia

DZIA I

Przepisy og鏊ne

Art. 805. 1. Przez umow ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowi您uje si, w zakresie dzia豉lno軼i swego przedsi瑿iorstwa, spe軟i okre郵one 鈍iadczenie w razie zaj軼ia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczaj帷y zobowi您uje si zap豉ci sk豉dk.

2. 安iadczenie ubezpieczyciela polega w szczeg鏊no軼i na zap豉cie:

1) przy ubezpieczeniu maj徠kowym - okre郵onego odszkodowania za szkod powsta陰 wskutek przewidzianego w umowie wypadku;

2) przy ubezpieczeniu osobowym - um闚ionej sumy pieni篹nej, renty lub innego 鈍iadczenia w razie zaj軼ia przewidzianego w umowie wypadku w 篡ciu osoby ubezpieczonej.

 3. Do renty z umowy ubezpieczenia nie stosuje si przepis闚 kodeksu niniejszego o rencie.

Art. 806.  1. Umowa ubezpieczenia jest niewa積a, je瞠li zaj軼ie przewidzianego w umowie wypadku nie jest mo磧iwe.

 2. Obj璚ie ubezpieczeniem okresu poprzedzaj帷ego zawarcie umowy jest bezskuteczne, je瞠li w chwili zawarcia umowy kt鏎akolwiek ze stron wiedzia豉 lub przy zachowaniu nale篡tej staranno軼i mog豉 si dowiedzie, 瞠 wypadek zaszed lub 瞠 odpad豉 mo磧iwo嗆 jego zaj軼ia w tym okresie.

Art. 807.  1. Postanowienia og鏊nych warunk闚 ubezpieczenia lub postanowienia umowy ubezpieczenia sprzeczne z przepisami niniejszego tytu逝 s niewa積e, chyba 瞠 dalsze przepisy przewiduj wyj徠ki.

2. (uchylony).

Art. 808.   1. Ubezpieczaj帷y mo瞠 zawrze umow ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ubezpieczony mo瞠 nie by imiennie wskazany w umowie, chyba 瞠 jest to konieczne do okre郵enia przedmiotu ubezpieczenia.

 2. Roszczenie o zap豉t sk豉dki przys逝guje ubezpieczycielowi wy陰cznie przeciwko ubezpieczaj帷emu. Zarzut maj帷y wp造w na odpowiedzialno嗆 ubezpieczyciela mo瞠 on podnie嗆 r闚nie przeciwko ubezpieczonemu.

 3. Ubezpieczony jest uprawniony do 膨dania nale積ego 鈍iadczenia bezpo鈔ednio od ubezpieczyciela, chyba 瞠 strony uzgodni造 inaczej; jednak瞠 uzgodnienie takie nie mo瞠 zosta dokonane, je瞠li wypadek ju zaszed.

 4. Ubezpieczony mo瞠 膨da by ubezpieczycie! udzieli mu informacji o postanowieniach zawartej umowy oraz og鏊nych warunk闚 ubezpieczenia w zakresie, w jakim dotycz praw i obowi您k闚 ubezpieczonego.

 5. Je瞠li umowa ubezpieczenia nie wi捫e si bezpo鈔ednio z dzia豉lno軼i gospodarcz lub zawodow ubezpieczonej osoby fizycznej, art. 3851--3853 stosuje si odpowiednio w zakresie, w jakim umowa dotyczy praw i obowi您k闚 ubezpieczonego.

Art. 809.   1. Ubezpieczyciel zobowi您any jest potwierdzi zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia.

 2. Z zastrze瞠niem wyj徠ku przewidzianego w art. 811, w razie w徠pliwo軼i umow uwa瘸 si za zawart z chwil dor璚zenia ubezpieczaj帷emu dokumentu ubezpieczenia.

Art. 810. (uchylony).

Art. 811.   1. Je瞠li w odpowiedzi na z這穎n ofert ubezpieczyciel dor璚za ubezpieczaj帷emu dokument ubezpieczenia zawieraj帷y postanowienia, kt鏎e odbiegaj na niekorzy嗆 ubezpieczaj帷ego od tre軼i z這穎nej przez niego oferty, ubezpieczyciel obowi您any jest zwr鏂i ubezpieczaj帷emu na to uwag na pi鄉ie przy dor璚zeniu tego dokumentu, wyznaczaj帷 mu co najmniej 7-dniowy termin do zg這szenia sprzeciwu. W razie niewykonania tego obowi您ku zmiany dokonane na niekorzy嗆 ubezpieczaj帷ego nie s skuteczne, a umowa jest zawarta zgodnie z warunkami oferty.

 2. W braku sprzeciwu umowa dochodzi do skutku zgodnie z tre軼i dokumentu ubezpieczenia nast瘼nego dnia po up造wie terminu wyznaczonego do z這瞠nia sprzeciwu.

Art. 812. 1. (uchylony).

2. (uchylony).

3. (uchylony).

4. Je瞠li umowa ubezpieczenia jest zawarta na okres d逝窺zy ni sze嗆 miesi璚y ubezpieczaj帷y ma prawo odst徙ienia od umowy ubezpieczenia, w terminie 30 dni, a w przypadku gdy ubezpieczaj帷y jest przedsi瑿iorc w terminie 7 dni, od dnia zawarcia umowy. Odst徙ienie od umowy ubezpieczenia nie zwalnia ubezpieczaj帷ego z obowi您ku zap豉cenia sk豉dki za okres, w jakim ubezpieczyciel udziela ochrony ubezpieczeniowej.

5. Je瞠li umowa zawarta jest na czas okre郵ony, ubezpieczyciel mo瞠 j wypowiedzie jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie, a tak瞠 z wa積ych powod闚 okre郵onych w umowie lub og鏊nych warunkach ubezpieczenia.

6.(uchylony).

7. (uchylony).

8. R騜nic mi璠zy tre軼i umowy a og鏊nymi warunkami ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowi您any jest przedstawi ubezpieczaj帷emu w formie pisemnej przed zawarciem umowy. W razie niedope軟ienia tego obowi您ku ubezpieczyciel nie mo瞠 powo造wa si na r騜nic niekorzystn dla ubezpieczaj帷ego. Przepisu nie stosuje si do um闚 ubezpieczenia zawieranych w drodze negocjacji.

9. Przepisy 5 i 8 stosuje si odpowiednio w razie zmiany og鏊nych warunk闚 ubezpieczenia w czasie trwania stosunku umownego. Nie uchybia to stosowaniu w takim przypadku przepisu art. 3841.

Art. 813. 1. Sk豉dk oblicza si za czas trwania odpowiedzialno軼i ubezpieczyciela. W przypadku wyga郾i璚ia stosunku ubezpieczenia przed up造wem okresu na jaki zosta豉 zawarta umowa, ubezpieczaj帷emu przys逝guje zwrot sk豉dki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej.

 2. Je瞠li nie um闚iono si inaczej, sk豉dka powinna by zap豉cona jednocze郾ie z zawarciem umowy ubezpieczenia, a je瞠li umowa dosz豉 do skutku przed dor璚zeniem dokumentu ubezpieczenia - w ci庵u czternastu dni od jego dor璚zenia.

Art. 814.   1. Je瞠li nie um闚iono si inaczej, odpowiedzialno嗆 ubezpieczyciela rozpoczyna si od dnia nast瘼uj帷ego po zawarciu umowy, nie wcze郾iej jednak ni od dnia nast瘼nego po zap豉ceniu sk豉dki lub jej pierwszej raty.

 2. Je瞠li ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialno嗆 jeszcze przed zap豉ceniem sk豉dki lub jej pierwszej raty, a sk豉dka lub jej pierwsza rata nie zosta豉 zap豉cona w terminie, ubezpieczyciel mo瞠 wypowiedzie umow ze skutkiem natychmiastowym i 膨da zap豉ty sk豉dki za okres, przez kt鏎y ponosi odpowiedzialno嗆. W braku wypowiedzenia umowy wygasa ona z ko鎍em okresu, za kt鏎y przypada豉 niezap豉cona sk豉dka.

 3. W razie op豉cania sk豉dki w ratach niezap豉cenie w terminie kolejnej raty sk豉dki mo瞠 powodowa ustanie odpowiedzialno軼i ubezpieczyciela, tylko wtedy, gdy skutek taki przewidywa豉 umowa lub og鏊ne warunki ubezpieczenia, a ubezpieczyciel po up造wie terminu wezwa ubezpieczaj帷ego do zap豉ty z zagro瞠niem, 瞠 brak zap豉ty w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania spowoduje ustanie odpowiedzialno軼i.

Art. 815. 1. Ubezpieczaj帷y obowi您any jest poda do wiadomo軼i ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczno軼i, o kt鏎e ubezpieczyciel zapytywa w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. Je瞠li ubezpieczaj帷y zawiera umow przez przedstawiciela, obowi您ek ten ci捫y r闚nie na przedstawicielu i obejmuje ponadto okoliczno軼i jemu znane. W razie zawarcia przez ubezpieczyciela umowy ubezpieczenia mimo braku odpowiedzi na poszczeg鏊ne pytania, pomini皻e okoliczno軼i uwa瘸 si za nieistotne.

2. Je瞠li w umowie ubezpieczenia zastrze穎no, 瞠 w czasie jej trwania nale篡 zg豉sza zmiany okoliczno軼i wymienionych w paragrafie poprzedzaj帷ym, ubezpieczaj帷y obowi您any jest zawiadamia o tych zmianach ubezpieczyciel niezw這cznie po otrzymaniu o nich wiadomo軼i. Przepisu tego nie stosuje si do ubezpiecze na 篡cie.

21.W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowi您ki okre郵one w paragrafach poprzedzaj帷ych spoczywaj zar闚no na ubezpieczaj帷ym, jak i na ubezpieczonym, chyba 瞠 ubezpieczony nie wiedzia o zawarciu umowy na jego rachunek.

3. Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialno軼i za skutki okoliczno軼i, kt鏎e z naruszeniem paragraf闚 poprzedzaj帷ych nie zosta造 podane do jego wiadomo軼i. Je瞠li do naruszenia paragraf闚 poprzedzaj帷ych dosz這 z winy umy郵nej, w razie w徠pliwo軼i przyjmuje si, 瞠 wypadek przewidziany umow i jego nast瘼stwa s skutkiem okoliczno軼i, o kt鏎ych mowa w zdaniu poprzedzaj帷ym.

Art. 816.  W razie ujawnienia okoliczno軼i, kt鏎a poci庵a za sob istotn zmian prawdopodobie雟twa wypadku, ka盥a ze stron mo瞠 膨da odpowiedniej zmiany wysoko軼i sk豉dki, poczynaj帷 od chwili, w kt鏎ej zasz豉 ta okoliczno嗆, nie wcze郾iej jednak ni od pocz徠ku bie膨cego okresu ubezpieczenia. W razie zg這szenia takiego 膨dania druga strona mo瞠 w terminie 14 dni wypowiedzie umow ze skutkiem natychmiastowym. Przepisu tego nie stosuje si do ubezpiecze na 篡cie.

Art. 817. 1. Ubezpieczyciel obowi您any jest spe軟i 鈍iadczenie w terminie trzydziestu dni, licz帷 od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku.

2. Gdyby wyja郾ienie w powy窺zym terminie okoliczno軼i koniecznych do ustalenia odpowiedzialno軼i ubezpieczyciela albo wysoko軼i 鈍iadczenia okaza這 si niemo磧iwe, 鈍iadczenie powinno by spe軟ione w ci庵u 14 dni od dnia, w kt鏎ym przy zachowaniu nale篡tej staranno軼i wyja郾ienie tych okoliczno軼i by這 mo磧iwe. Jednak瞠 bezsporn cz窷 鈍iadczenia ubezpieczyciel powinien spe軟i w terminie przewidzianym w 1.

3. Umowa ubezpieczenia lub og鏊ne warunki ubezpieczenia mog zawiera postanowienia korzystniejsze dla uprawnionego ni okre郵one w paragrafach poprzedzaj帷ych.

Art. 818.   1. Umowa ubezpieczenia lub og鏊ne warunki ubezpieczenia mog przewidywa, 瞠 ubezpieczaj帷y ma obowi您ek w okre郵onym terminie powiadomi ubezpieczyciela o wypadku.

 2. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowi您kiem okre郵onym w paragrafie poprzedzaj帷ym mo積a obci捫y zar闚no ubezpieczaj帷ego, jak i ubezpieczonego, chyba 瞠 ubezpieczony nie wie o zawarciu umowy na jego rachunek.

 3. W razie naruszenia z winy umy郵nej lub ra膨cego niedbalstwa obowi您k闚 okre郵onych w paragrafach poprzedzaj帷ych ubezpieczyciel mo瞠 odpowiednio zmniejszy 鈍iadczenie, je瞠li naruszenie przyczyni這 si do zwi瘯szenia szkody lub uniemo磧iwi這 ubezpieczycielowi ustalenie okoliczno軼i i skutk闚 wypadku.

 4. Skutki braku zawiadomienia ubezpieczyciela o wypadku nie nast瘼uj, je瞠li ubezpieczyciel w terminie wyznaczonym do zawiadomienia otrzyma wiadomo嗆 o okoliczno軼iach, kt鏎e nale瘸這 poda do jego wiadomo軼i.

Art. 819.  1. Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniaj si z up造wem lat trzech.

2. (uchylony).

3. W wypadku ubezpieczenia odpowiedzialno軼i cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zado嗆uczynienie przedawnia si z up造wem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialno軼i za szkod wyrz康zon czynem niedozwolonym lub wynik陰 z niewykonania b康 nienale篡tego wykonania zobowi您ania.

4. Bieg przedawnienia roszczenia o 鈍iadczenie do zak豉du ubezpiecze przerywa si tak瞠 przez zg這szenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zg這szenie zdarzenia obj皻ego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna si na nowo od dnia, w kt鏎ym zg豉szaj帷y roszczenie lub zdarzenie otrzyma na pi鄉ie o鈍iadczenie zak豉du ubezpiecze o przyznaniu lub odmowie 鈍iadczenia.

Art. 820. Przepis闚 tytu逝 niniejszego nie stosuje si do ubezpiecze morskich oraz do ubezpiecze po鈔ednich (reasekuracji).

DZIA II

Ubezpieczenia maj徠kowe

Art. 821. Przedmiotem ubezpieczenia maj徠kowego mo瞠 by ka盥y interes maj徠kowy, kt鏎y nie jest sprzeczny z prawem i daje si oceni w pieni康zu.

Art. 822. 1. Przez umow ubezpieczenia odpowiedzialno軼i cywilnej ubezpieczyciel zobowi您uje si do zap豉cenia okre郵onego w umowie odszkodowania za szkody wyrz康zone osobom trzecim, wobec kt鏎ych odpowiedzialno嗆 za szkod ponosi ubezpieczaj帷y albo ubezpieczony.

2. Je瞠li strony nie um闚i造 si inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialno軼i cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w 1, b璠帷e nast瘼stwem przewidzianego w umowie zdarzenia, kt鏎e mia這 miejsce w okresie ubezpieczenia.

3. Strony mog postanowi, 瞠 umowa b璠zie obejmowa szkody powsta貫, ujawnione lub zg這szone w okresie ubezpieczenia.

 4. Uprawniony do odszkodowania w zwi您ku ze zdarzeniem obj皻ym umow ubezpieczenia odpowiedzialno軼i cywilnej mo瞠 dochodzi roszczenia bezpo鈔ednio od zak豉du ubezpiecze.

5. Ubezpieczyciel nie mo瞠 przeciwko uprawnionemu do odszkodowania podnie嗆 zarzutu naruszenia obowi您k闚 wynikaj帷ych z umowy lub og鏊nych warunk闚 ubezpieczenia przez ubezpieczaj帷ego lub ubezpieczonego, je瞠li nast徙i這 ono po zaj軼iu wypadku.

Art. 823.   1. W razie zbycia przedmiotu ubezpieczenia prawa z umowy ubezpieczenia mog by przeniesione na nabywc przedmiotu ubezpieczenia. Przeniesienie tych praw wymaga zgody ubezpieczyciela, chyba 瞠 umowa ubezpieczenia lub og鏊ne warunki ubezpieczenia stanowi inaczej.

 2. W razie przeniesienia praw, o kt鏎ych mowa w  1, na nabywc przedmiotu przechodz tak瞠 obowi您ki, kt鏎e ci捫y造 na zbywcy, chyba 瞠 strony za zgod ubezpieczyciela um闚i造 si inaczej. Pomimo tego przej軼ia obowi您k闚 zbywca odpowiada solidarnie z nabywc za zap豉t sk豉dki przypadaj帷ej za czas do chwili przej軼ia przedmiotu ubezpieczenia na nabywc.

 3. Je瞠li prawa, o kt鏎ych mowa w  1, nie zosta造 przeniesione na nabywc przedmiotu ubezpieczenia, stosunek ubezpieczenia wygasa z chwil przej軼ia przedmiotu ubezpieczenia na nabywc.

 4. Przepis闚  1--3 nie stosuje si przy przenoszeniu wierzytelno軼i, jakie powsta造 lub mog powsta wskutek zaj軼ia przewidzianego w umowie wypadku.

Art. 824.   1. Je瞠li nie um闚iono si inaczej, suma ubezpieczenia ustalona w umowie stanowi g鏎n granic odpowiedzialno軼i zak豉du ubezpiecze.

2. Je瞠li po zawarciu umowy warto嗆 ubezpieczonego mienia uleg豉 zmniejszeniu, ubezpieczaj帷y mo瞠 膨da odpowiedniego zmniejszenia sumy ubezpieczenia. Zmniejszenia sumy ubezpieczenia mo瞠 tak瞠 z tej samej przyczyny dokona jednostronnie ubezpieczyciel zawiadamiaj帷 o tym jednocze郾ie ubezpieczaj帷ego.

3. Zmniejszenie sumy ubezpieczenia poci庵a za sob odpowiednie zmniejszenie sk豉dki pocz患szy od dnia pierwszego tego miesi帷a, w kt鏎ym ubezpieczaj帷y za膨da zmniejszenia sumy ubezpieczenia lub w kt鏎ym ubezpieczyciel zawiadomi ubezpieczaj帷ego o jednostronnym zmniejszeniu tej sumy.

Art. 8241. 1. O ile nie um闚iono si inaczej, suma pieni篹na wyp豉cona przez ubezpieczyciela z tytu逝 ubezpieczenia nie mo瞠 by wy窺za od poniesionej szkody.

2. Je瞠li ten sam przedmiot ubezpieczenia w tym samym czasie jest ubezpieczony od tego samego ryzyka u dw鏂h lub wi璚ej ubezpieczycieli na sumy, kt鏎e 陰cznie przewy窺zaj jego warto嗆 ubezpieczeniow, ubezpieczaj帷y nie mo瞠 膨da 鈍iadczenia przenosz帷ego wysoko嗆 szkody. Mi璠zy ubezpieczycielami ka盥y z nich odpowiada w takim stosunku, w jakim przyj皻a przez niego suma ubezpieczenia pozostaje do 陰cznych sum wynikaj帷ych z podw鎩nego lub wielokrotnego ubezpieczenia.

3. Je瞠li w kt鏎ejkolwiek z um闚 ubezpieczenia, o jakich mowa w 2, uzgodniono, 瞠 suma wyp豉cona przez ubezpieczyciela z tytu逝 ubezpieczenia mo瞠 by wy窺za od poniesionej szkody, zap豉ty 鈍iadczenia w cz窷ci przenosz帷ej wysoko嗆 szkody ubezpieczaj帷y mo瞠 膨da tylko od tego ubezpieczyciela. W takim przypadku dla okre郵enia odpowiedzialno軼i mi璠zy ubezpieczycielami nale篡 przyj望, 瞠 w ubezpieczeniu, o kt鏎ym mowa w niniejszym paragrafie, suma ubezpieczenia r闚na jest warto軼i ubezpieczeniowej.

Art. 825. (skre郵ony).

Art. 826.   1. W razie zaj軼ia wypadku ubezpieczaj帷y obowi您any jest u篡 dost瘼nych mu 鈔odk闚 w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobie瞠nia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiar闚.

 2. Umowa ubezpieczenia lub og鏊ne warunki ubezpieczenia mog przewidywa, 瞠 w razie zaj軼ia wypadku ubezpieczaj帷y obowi您any jest zabezpieczy mo積o嗆 dochodzenia roszcze odszkodowawczych wobec os鏏 odpowiedzialnych za szkod.

 3. Je瞠li ubezpieczaj帷y umy郵nie lub wskutek ra膨cego niedbalstwa nie zastosowa 鈔odk闚 okre郵onych w  1, ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialno軼i za szkody powsta貫 z tego powodu.

 4. Ubezpieczyciel obowi您any jest, w granicach sumy ubezpieczenia, zwr鏂i koszty wynik貫 z zastosowania 鈔odk闚, o kt鏎ych mowa w  1, je瞠li 鈔odki te by造 celowe, chocia瘺y okaza造 si bezskuteczne. Umowa lub og鏊ne warunki ubezpieczenia mog zawiera postanowienia korzystniejsze dla ubezpieczaj帷ego.

 5. W razie ubezpieczenia na cudzy rachunek przepisy paragraf闚 poprzedzaj帷ych stosuje si r闚nie do ubezpieczonego.

Art. 827.   1. Ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialno軼i, je瞠li ubezpieczaj帷y wyrz康zi szkod umy郵nie; w razie ra膨cego niedbalstwa odszkodowanie nie nale篡 si, chyba 瞠 umowa lub og鏊ne warunki ubezpieczenia stanowi inaczej lub zap豉ta odszkodowania odpowiada w danych okoliczno軼iach wzgl璠om s逝szno軼i.

 2. W ubezpieczeniu odpowiedzialno軼i cywilnej mo積a ustali inne zasady odpowiedzialno軼i ubezpieczyciela ni okre郵one w  1. 

 3. Je瞠li nie um闚iono si inaczej, ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialno軼i za szkod wyrz康zon umy郵nie przez osob, z kt鏎 ubezpieczaj帷y pozostaje we wsp鏊nym gospodarstwie domowym.

 4. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek zasady okre郵one w paragrafach poprzedzaj帷ych stosuje si odpowiednio do ubezpieczonego.

Art. 828. 1. Je瞠li nie um闚iono si inaczej, z dniem zap豉ty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczaj帷ego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkod przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysoko軼i zap豉conego odszkodowania. Je瞠li zak豉d pokry tylko cz窷 szkody, ubezpieczaj帷emu przys逝guje co do pozosta貫j cz窷ci pierwsze雟two zaspokojenia przed roszczeniem ubezpieczyciela .

2. Nie przechodz na ubezpieczyciela roszczenia ubezpieczaj帷ego przeciwko osobom, z kt鏎ymi ubezpieczaj帷y pozostaje we wsp鏊nym gospodarstwie domowym, chyba 瞠 sprawca wyrz康zi szkod umy郵nie.

3. Zasady wynikaj帷e z paragraf闚 poprzedzaj帷ych stosuje si odpowiednio w razie zawarcia umowy na cudzy rachunek.

DZIA III

Ubezpieczenia osobowe

Art. 829. 1.Ubezpieczenie osobowe mo瞠 w szczeg鏊no軼i dotyczy:

1) przy ubezpieczeniu na 篡cie - 鄉ierci osoby ubezpieczonej lub do篡cia przez ni oznaczonego wieku;

2) przy ubezpieczeniu nast瘼stw nieszcz窷liwych wypadk闚 - uszkodzenia cia豉, rozstroju zdrowia lub 鄉ierci wskutek nieszcz窷liwego wypadku.

2. Do zawarcia na cudzy rachunek umowy ubezpieczenia na 篡cie, a tak瞠 do jej zmiany, konieczna jest uprzednia zgoda ubezpieczonego, kt鏎a powinna obejmowa tak瞠 wysoko嗆 sumy ubezpieczenia. Zmiana umowy dokonana bez zgody ubezpieczonego nie mo瞠 narusza jego praw ani praw osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie 鄉ierci ubezpieczonego.

Art. 830.   1. Przy ubezpieczeniu osobowym ubezpieczaj帷y mo瞠 wypowiedzie umow w ka盥ym czasie z zachowaniem terminu okre郵onego w umowie lub og鏊nych warunkach ubezpieczenia, a w razie jego braku -- ze skutkiem natychmiastowym.

 2. W braku odmiennego zastrze瞠nia umow uwa瘸 si za wypowiedzian przez ubezpieczaj帷ego, je瞠li sk豉dka lub jej rata nie zosta豉 zap豉cona w terminie okre郵onym w umowie lub og鏊nych warunkach ubezpieczenia mimo uprzedniego wezwania do zap豉ty w dodatkowym terminie okre郵onym w og鏊nych warunkach ubezpieczenia; w wezwaniu powinny by podane do wiadomo軼i ubezpieczaj帷ego skutki niezap豉cenia sk豉dki.

 3. Ubezpieczyciel mo瞠 wypowiedzie umow ubezpieczenia na 篡cie jedynie w wypadkach wskazanych w ustawie.

 4. Przepisy  3 oraz art. 812  8 stosuje si odpowiednio w razie zmiany og鏊nych warunk闚 ubezpieczenia na 篡cie w czasie trwania stosunku umownego. Nie uchybia to stosowaniu w takim przypadku przepisu art. 3841.

Art. 831. 1. Ubezpieczaj帷y mo瞠 wskaza jedn lub wi璚ej os鏏 uprawnionych do otrzymania sumy ubezpieczenia w razie 鄉ierci osoby ubezpieczonej; mo瞠 r闚nie zawrze umow ubezpieczenia na okaziciela. Ubezpieczaj帷y mo瞠 ka盥e z tych zastrze瞠 zmieni lub odwo豉 w ka盥ym czasie.

11. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek do wykonywania uprawnie, o kt鏎ych mowa w paragrafie poprzedzaj帷ym, konieczna jest uprzednia zgoda ubezpieczonego; umowa lub og鏊ne warunki ubezpieczenia mog przewidywa, 瞠 uprawnienia te ubezpieczony mo瞠 wykonywa samodzielnie.

2. Je瞠li wskazano kilka os鏏 uprawnionych do otrzymania sumy ubezpieczenia, a nie oznaczono udzia逝 ka盥ej z nich w tej sumie, ich udzia造 s r闚ne.

 3. Suma ubezpieczenia przypadaj帷a uprawnionemu nie nale篡 do spadku po ubezpieczonym.

Art. 832.   1. Wskazanie uprawnionego do otrzymania sumy ubezpieczenia staje si bezskuteczne, je瞠li uprawniony zmar przed 鄉ierci ubezpieczonego albo je瞠li umy郵nie przyczyni si do jego 鄉ierci.

 2. Je瞠li w chwili 鄉ierci ubezpieczonego nie ma osoby uprawnionej do otrzymania sumy ubezpieczenia, suma ta przypada najbli窺zej rodzinie ubezpieczonego w kolejno軼i ustalonej w og鏊nych warunkach ubezpieczenia, chyba 瞠 um闚iono si inaczej.

Art. 833. Przy ubezpieczeniu na 篡cie samob鎩stwo ubezpieczonego nie zwalnia ubezpieczyciela od obowi您ku 鈍iadczenia, je瞠li samob鎩stwo nast徙i這 po up造wie lat dw鏂h od zawarcia umowy ubezpieczenia. Umowa lub og鏊ne warunki ubezpieczenia mog skr鏂i ten termin, nie bardziej jednak ni do 6 miesi璚y.

Art. 834.  Je瞠li do wypadku dosz這 po up造wie lat trzech od zawarcia umowy ubezpieczenia na 篡cie, ubezpieczyciel nie mo瞠 podnie嗆 zarzutu, 瞠 przy zawieraniu umowy podano wiadomo軼i nieprawdziwe, w szczeg鏊no軼i 瞠 zatajona zosta豉 choroba osoby ubezpieczonej. Umowa lub og鏊ne warunki ubezpieczenia mog skr鏂i powy窺zy termin.

TYTU XXVIII

Przechowanie

Art. 835. Przez umow przechowania przechowawca zobowi您uje si zachowa w stanie nie pogorszonym rzecz ruchom oddan mu na przechowanie.

Art. 836. Je瞠li wysoko嗆 wynagrodzenia za przechowanie nie jest okre郵ona w umowie albo w taryfie, przechowawcy nale篡 si wynagrodzenie w danych stosunkach przyj皻e, chyba 瞠 z umowy lub z okoliczno軼i wynika, i zobowi您a si przechowa rzecz bez wynagrodzenia.

Art. 837. Przechowawca powinien przechowywa rzecz w taki spos鏏, do jakiego si zobowi您a, a w braku umowy w tym wzgl璠zie, w taki spos鏏, jaki wynika z w豉軼iwo軼i przechowywanej rzeczy i z okoliczno軼i.

Art. 838. Przechowawca jest uprawniony, a nawet obowi您any zmieni okre郵one w umowie miejsce i spos鏏 przechowania rzeczy, je瞠li oka瞠 si to konieczne dla jej ochrony przed utrat lub uszkodzeniem. Je瞠li uprzednie uzyskanie zgody sk豉daj帷ego jest mo磧iwe, przechowawca powinien j uzyska przed dokonaniem zmiany.

Art. 839. Przechowawcy nie wolno u篡wa rzeczy bez zgody sk豉daj帷ego, chyba 瞠 jest to konieczne do jej zachowania w stanie nie pogorszonym.

Art. 840.   1. Przechowawca nie mo瞠 odda rzeczy na przechowanie innej osobie, chyba 瞠 jest do tego zmuszony przez okoliczno軼i. W wypadku takim obowi您any jest zawiadomi niezw這cznie sk豉daj帷ego, gdzie i u kogo rzecz z這篡, i w razie zawiadomienia odpowiedzialny jest tylko za brak nale篡tej staranno軼i w wyborze zast瘼cy.

 2. Zast瘼ca odpowiedzialny jest tak瞠 wzgl璠em sk豉daj帷ego. Je瞠li przechowawca ponosi odpowiedzialno嗆 za czynno軼i swego zast瘼cy jak za swoje w豉sne czynno軼i, ich odpowiedzialno嗆 jest solidarna.

Art. 841. Je瞠li przechowawca, bez zgody sk豉daj帷ego i bez koniecznej potrzeby, u篡wa rzeczy albo zmienia miejsce lub spos鏏 jej przechowywania albo je瞠li oddaje rzecz na przechowanie innej osobie, jest on odpowiedzialny tak瞠 za przypadkow utrat lub uszkodzenie rzeczy, kt鏎e by w przeciwnym razie nie nast徙i這.

Art. 842. Sk豉daj帷y powinien zwr鏂i przechowawcy wydatki, kt鏎e ten poni鏀 w celu nale篡tego przechowania rzeczy, wraz z odsetkami ustawowymi oraz zwolni przechowawc od zobowi您a zaci庵ni皻ych przez niego w powy窺zym celu w imieniu w豉snym.

Art. 843. Je瞠li kilka os鏏 wsp鏊nie przyj窸o lub odda這 rzecz na przechowanie, ich odpowiedzialno嗆 wzgl璠em drugiej strony jest solidarna.

Art. 844.   1. Sk豉daj帷y mo瞠 w ka盥ym czasie 膨da zwrotu rzeczy oddanej na przechowanie.

 2. Przechowawca mo瞠 膨da odebrania rzeczy przed up造wem terminu oznaczonego w umowie, je瞠li wskutek okoliczno軼i, kt鏎ych nie m鏬 przewidzie, nie mo瞠 bez w豉snego uszczerbku lub bez zagro瞠nia rzeczy przechowywa jej w taki spos鏏, do jakiego jest zobowi您any. Je瞠li czas przechowania nie by oznaczony albo je瞠li rzecz by豉 przyj皻a na przechowanie bez wynagrodzenia, przechowawca mo瞠 膨da odebrania rzeczy w ka盥ym czasie, byleby jej zwrot nie nast徙i w chwili nieodpowiedniej dla sk豉daj帷ego.

 3. Zwrot rzeczy powinien nast徙i w miejscu, gdzie mia豉 by przechowywana.

Art. 845. Je瞠li z przepis闚 szczeg鏊nych albo z umowy lub okoliczno軼i wynika, 瞠 przechowawca mo瞠 rozporz康za oddanymi na przechowanie pieni璠zmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje si odpowiednio przepisy o po篡czce (depozyt nieprawid這wy). Czas i miejsce zwrotu okre郵aj przepisy o przechowaniu.

TYTU XXIX

Odpowiedzialno嗆, prawo zastawu i przedawnienie roszcze utrzymuj帷ych hotele i podobne zak豉dy

Art. 846.  1. Utrzymuj帷y zarobkowo hotel lub podobny zak豉d jest odpowiedzialny za utrat lub uszkodzenie rzeczy wniesionych przez osob korzystaj帷 z us逝g hotelu lub podobnego zak豉du, zwan dalej „go軼iem”, chyba 瞠 szkoda wynik豉 z w豉軼iwo軼i rzeczy wniesionej lub wskutek si造 wy窺zej albo 瞠 powsta豉 wy陰cznie z winy poszkodowanego lub osoby, kt鏎a mu towarzyszy豉, by豉 u niego zatrudniona albo go odwiedza豉.

 2. Rzecz wniesion w rozumieniu przepis闚 tytu逝 niniejszego jest rzecz, kt鏎a w czasie korzystania przez go軼ia z us逝g hotelu lub podobnego zak豉du znajduje si w tym hotelu lub podobnym zak豉dzie albo znajduje si poza nim, a zosta豉 powierzona utrzymuj帷emu zarobkowo hotel lub podobny zak豉d lub osobie u niego zatrudnionej albo umieszczona w miejscu przez nich wskazanym lub na ten cel przeznaczonym.

 3. Rzecz wniesion jest r闚nie rzecz, kt鏎a w kr鏒kim, zwyczajowo przyj皻ym okresie poprzedzaj帷ym lub nast瘼uj帷ym po tym, kiedy go嗆 korzysta z us逝g hotelu lub podobnego zak豉du, zosta豉 powierzona utrzymuj帷emu zarobkowo hotel lub podobny zak豉d lub osobie u niego zatrudnionej albo umieszczona w miejscu przez nich wskazanym lub na ten cel przeznaczonym.

 4. Pojazd闚 mechanicznych i rzeczy w nich pozostawionych oraz 篡wych zwierz徠 nie uwa瘸 si za rzeczy wniesione. Utrzymuj帷y zarobkowo hotel lub podobny zak豉d mo瞠 za nie odpowiada jako przechowawca, je瞠li zosta豉 zawarta umowa przechowania.

 5. Wy陰czenie lub ograniczenie odpowiedzialno軼i, o kt鏎ej mowa w  1, przez umow lub og這szenie nie ma skutku prawnego.

Art. 847. Roszczenie o naprawienie szkody z powodu utraty lub uszkodzenia rzeczy wniesionych do hotelu lub podobnego zak豉du wygasa, je瞠li poszkodowany po otrzymaniu wiadomo軼i o szkodzie nie zawiadomi o niej niezw這cznie utrzymuj帷ego zak豉d. Przepisu tego nie stosuje si, gdy szkod wyrz康zi utrzymuj帷y zarobkowo hotel lub podobny zak豉d albo gdy przyj掖 rzecz na przechowanie.

Art. 848. Roszczenia o naprawienie szkody wynik貫j z utraty lub uszkodzenia rzeczy wniesionych do hotelu lub podobnego zak豉du przedawniaj si z up造wem sze軼iu miesi璚y od dnia, w kt鏎ym poszkodowany dowiedzia si o szkodzie, a w ka盥ym razie z up造wem roku od dnia, w kt鏎ym poszkodowany przesta korzysta z us逝g hotelu lub podobnego zak豉du.

Art. 849.  1. Zakres obowi您ku naprawienia szkody przez utrzymuj帷ego zarobkowo hotel lub podobny zak豉d w wypadku utraty lub uszkodzenia rzeczy wniesionych ogranicza si, wzgl璠em jednego go軼ia, do wysoko軼i stokrotnej nale積o軼i za dostarczone mu mieszkanie, liczonej za jedn dob. Jednak瞠 odpowiedzialno嗆 za ka盥 rzecz nie mo瞠 przekracza pi耩dziesi璚iokrotnej wysoko軼i tej nale積o軼i.

 2. Ograniczenia zakresu obowi您ku naprawienia szkody nie dotycz wypadku, gdy utrzymuj帷y zarobkowo hotel lub podobny zak豉d przyj掖 rzeczy na przechowanie albo odm闚i ich przyj璚ia na przechowanie, mimo 瞠 obowi您any by je przyj望, jak r闚nie wypadku, gdy szkoda wynik豉 z winy umy郵nej lub ra膨cego niedbalstwa jego lub osoby u niego zatrudnionej.

 3. Utrzymuj帷y zarobkowo hotel lub podobny zak豉d jest obowi您any przyj望 na przechowanie pieni康ze, papiery warto軼iowe i cenne przedmioty, w szczeg鏊no軼i kosztowno軼i i przedmioty maj帷e warto嗆 naukow lub artystyczn. Mo瞠 odm闚i przyj璚ia tych rzeczy tylko w闚czas, je瞠li zagra瘸j one bezpiecze雟twu albo je瞠li w stosunku do wielko軼i lub standardu hotelu albo podobnego zak豉du maj zbyt du膨 warto嗆 lub gdy zajmuj zbyt du穎 miejsca.

Art. 850. Dla zabezpieczenia nale積o軼i za mieszkanie, utrzymanie i us逝gi dostarczone osobie korzystaj帷ej z us逝g hotelu lub podobnego zak豉du, jak r闚nie dla zabezpieczenia roszczenia o zwrot wydatk闚 dla tej osoby poniesionych przys逝guje utrzymuj帷emu zarobkowo hotel lub podobny zak豉d ustawowe prawo zastawu na rzeczach wniesionych. Prawo to podlega przepisom o ustawowym prawie zastawu wynajmuj帷ego.

Art. 851. Roszczenia powsta貫 w zakresie dzia豉lno軼i przedsi瑿iorstw hotelowych z tytu逝 nale積o軼i za dostarczone mieszkanie, utrzymanie i us逝gi oraz z tytu逝 wydatk闚 poniesionych na rzecz os鏏, kt鏎e korzystaj z us逝g takich przedsi瑿iorstw, przedawniaj si z up造wem lat dw鏂h. Przepis ten stosuje si odpowiednio do przedsi瑿iorstw gastronomicznych.

Art. 852. Przepisy o odpowiedzialno軼i i ustawowym prawie zastawu utrzymuj帷ego zarobkowo hotel lub podobny zak豉d stosuje si odpowiednio do zak豉d闚 k徙ielowych. Jednak瞠 co si tyczy przedmiot闚, kt鏎e zazwyczaj nie bywaj wnoszone przez osoby korzystaj帷e z us逝g tych zak豉d闚, odpowiedzialno嗆 prowadz帷ego zak豉d ogranicza si do wypadku, gdy przyj掖 taki przedmiot na przechowanie albo gdy szkoda wynik豉 z winy umy郵nej lub ra膨cego niedbalstwa jego albo osoby u niego zatrudnionej.

TYTU XXX.

Umowa sk豉du

Art. 853.  1. Przez umow sk豉du przedsi瑿iorca sk豉dowy zobowi您uje si do przechowania, za wynagrodzeniem, oznaczonych w umowie rzeczy ruchomych.

 2. Przedsi瑿iorca sk豉dowy jest obowi您any wyda sk豉daj帷emu pokwitowanie, kt鏎e powinno wymienia rodzaj, ilo嗆, oznaczenie oraz spos鏏 opakowania rzeczy, jak te inne istotne postanowienia umowy.

Art. 854. Przepis闚 tytu逝 niniejszego nie stosuje si w przypadkach, gdy przedsi瑿iorca sk豉dowy nabywa w豉sno嗆 z這穎nych rzeczy i jest obowi您any zwr鏂i tylko tak sam ilo嗆 rzeczy tego samego gatunku i takiej samej jako軼i.

Art. 855.  1. Przedsi瑿iorca sk豉dowy odpowiada za szkod wynik陰 z utraty, ubytku lub uszkodzenia rzeczy w czasie od przyj璚ia jej na sk豉d do wydania osobie uprawnionej do odbioru, chyba 瞠 udowodni, 瞠 nie m鏬 zapobiec szkodzie, mimo do這瞠nia nale篡tej staranno軼i.

 2. Przedsi瑿iorca sk豉dowy jest obowi您any dokonywa odpowiednich czynno軼i konserwacyjnych. Przeciwne postanowienie umowy jest niewa積e.

 3. Przedsi瑿iorca sk豉dowy nie ponosi odpowiedzialno軼i za ubytek nieprzekraczaj帷y granic okre郵onych w豉軼iwymi przepisami, a w razie braku takich przepis闚 - granic zwyczajowo przyj皻ych.

 4. Odszkodowanie nie mo瞠 przewy窺za zwyk貫j warto軼i rzeczy, chyba 瞠 szkoda wynika z winy umy郵nej albo ra膨cego niedbalstwa przedsi瑿iorcy sk豉dowego.

Art. 856. Przedsi瑿iorca sk豉dowy jest obowi您any do ubezpieczenia rzeczy jedynie wtedy, gdy otrzyma takie zlecenie.

Art. 857. Je瞠li stan rzeczy nades豉nych przedsi瑿iorcy sk豉dowemu nasuwa podejrzenie, 瞠 ma miejsce brak, ubytek, zepsucie albo uszkodzenie rzeczy, przedsi瑿iorca sk豉dowy powinien dokona czynno軼i niezb璠nych do zabezpieczenia mienia i praw sk豉daj帷ego.

Art. 858. Przedsi瑿iorca sk豉dowy powinien zawiadamia sk豉daj帷ego o zdarzeniach wa積ych ze wzgl璠u na ochron praw sk豉daj帷ego lub dotycz帷ych stanu rzeczy oddanych na sk豉d, chyba 瞠 zawiadomienie nie jest mo磧iwe.

Art. 859. Je瞠li rzecz nara穎na jest na zepsucie, a nie mo積a czeka na zarz康zenie sk豉daj帷ego, przedsi瑿iorca sk豉dowy ma prawo, a gdy wymaga tego interes sk豉daj帷ego - tak瞠 obowi您ek, sprzeda rzecz z zachowaniem nale篡tej staranno軼i.

Art. 8591. Przedsi瑿iorca sk豉dowy powinien umo磧iwi sk豉daj帷emu obejrzenie rzeczy, dzielenie ich lub 陰czenie, pobieranie pr鏏ek oraz dokonywanie innych czynno軼i w celu zachowania rzeczy w nale篡tym stanie.

Art. 8592.  1. Przedsi瑿iorca sk豉dowy mo瞠 陰czy rzeczy zamienne tego samego gatunku i tej samej jako軼i, nale膨ce do kilku sk豉daj帷ych, za ich pisemn zgod.

 2. Wydanie sk豉daj帷emu przypadaj帷ej mu cz窷ci rzeczy w ten spos鏏 po陰czonych nie wymaga zgody pozosta造ch sk豉daj帷ych.

 3. Podzia i po陰czenie rzeczy powinny by ujawnione w dokumentach przedsi瑿iorcy sk豉dowego.

Art. 8593. Przedsi瑿iorcy sk豉dowemu s逝篡 na zabezpieczenie roszcze o sk豉dowe i nale積o軼i uboczne, o zwrot wydatk闚 i koszt闚, w szczeg鏊no軼i przewo幡ego i op豉t celnych, o zwrot udzielonych sk豉daj帷emu zaliczek oraz wszelkich innych nale積o軼i powsta造ch z tytu逝 umowy lub um闚 sk豉du, ustawowe prawo zastawu na rzeczach oddanych na sk豉d, dop鏦i znajduj si u niego lub u osoby, kt鏎a je dzier篡 w jego imieniu, albo dop鏦i mo瞠 nimi rozporz康za za pomoc dokument闚.

Art. 8594. Umow sk豉du zawart na czas oznaczony uwa瘸 si za przed逝穎n na czas nieoznaczony, je瞠li na 14 dni przed up造wem terminu przedsi瑿iorca sk豉dowy nie za膨da listem poleconym odebrania rzeczy w um闚ionym terminie.

Art. 8595. Umow sk豉du zawart na czas nieoznaczony przedsi瑿iorca sk豉dowy mo瞠 wypowiedzie listem poleconym, z zachowaniem terminu miesi璚znego, jednak瞠 nie wcze郾iej ni po up造wie 2 miesi璚y od z這瞠nia rzeczy.

Art. 8596. Je瞠li sk豉daj帷y nie odbiera rzeczy pomimo up造wu um闚ionego terminu lub terminu wypowiedzenia umowy, przedsi瑿iorca sk豉dowy mo瞠 odda rzecz na przechowanie na koszt i ryzyko sk豉daj帷ego. Mo瞠 on jednak wykona to prawo tylko wtedy, je瞠li uprzedzi sk豉daj帷ego o zamiarze skorzystania z przys逝guj帷ego mu prawa listem poleconym, wys豉nym nie p騧niej ni na 14 dni przed up造wem um闚ionego terminu.

Art. 8597. Pomimo zawarcia umowy na czas oznaczony przedsi瑿iorca sk豉dowy mo瞠 z wa積ych przyczyn, w ka盥ym czasie, wezwa sk豉daj帷ego do odebrania rzeczy, wyznaczaj帷 jednak odpowiedni termin ich odebrania.

Art. 8598.  1. Przez odebranie rzeczy bez zastrze瞠 oraz zap豉t wszystkich nale積o軼i przedsi瑿iorcy sk豉dowego wygasaj wszelkie roszczenia do przedsi瑿iorcy sk豉dowego z tytu逝 umowy sk豉du, z wyj徠kiem roszcze z tytu逝 niewidocznych uszkodze rzeczy, je瞠li sk豉daj帷y, w ci庵u siedmiu dni od odbioru, zawiadomi o nich przedsi瑿iorc sk豉dowego.

 2. Przepisu  1 nie stosuje si w przypadku, gdy powstanie uszkodzenia jest nast瘼stwem winy umy郵nej albo ra膨cego niedbalstwa.

Art. 8599. Roszczenia z tytu逝 umowy sk豉du przedawniaj si z up造wem roku.

TYTU XXXI

Sp馧ka

Art. 860.   1. Przez umow sp馧ki wsp鏊nicy zobowi您uj si d捫y do osi庵ni璚ia wsp鏊nego celu gospodarczego przez dzia豉nie w spos鏏 oznaczony, w szczeg鏊no軼i przez wniesienie wk豉d闚.

 2. Umowa sp馧ki powinna by stwierdzona pismem.

Art. 861.   1. Wk豉d wsp鏊nika mo瞠 polega na wniesieniu do sp馧ki w豉sno軼i lub innych praw albo na 鈍iadczeniu us逝g.

 2. Domniemywa si, 瞠 wk豉dy wsp鏊nik闚 maj jednakow warto嗆.

Art. 862. Je瞠li wsp鏊nik zobowi您a si wnie嗆 do sp馧ki w豉sno嗆 rzeczy, do wykonania tego zobowi您ania, jak r闚nie do odpowiedzialno軼i z tytu逝 r瘯ojmi oraz do niebezpiecze雟twa utraty lub uszkodzenia rzeczy stosuje si odpowiednio przepisy o sprzeda篡. Je瞠li rzeczy maj by wniesione tylko do u篡wania, stosuje si odpowiednio w powy窺zym zakresie przepisy o najmie.

Art. 863.   1. Wsp鏊nik nie mo瞠 rozporz康za udzia貫m we wsp鏊nym maj徠ku wsp鏊nik闚 ani udzia貫m w poszczeg鏊nych sk豉dnikach tego maj徠ku.

 2. W czasie trwania sp馧ki wsp鏊nik nie mo瞠 domaga si podzia逝 wsp鏊nego maj徠ku wsp鏊nik闚.

 3. W czasie trwania sp馧ki wierzyciel wsp鏊nika nie mo瞠 膨da zaspokojenia z jego udzia逝 we wsp鏊nym maj徠ku wsp鏊nik闚 ani z udzia逝 w poszczeg鏊nych sk豉dnikach tego maj徠ku.

Art. 864. Za zobowi您ania sp馧ki wsp鏊nicy odpowiedzialni s solidarnie.

Art. 865.   1. Ka盥y wsp鏊nik jest uprawniony i zobowi您any do prowadzenia spraw sp馧ki.

 2. Ka盥y wsp鏊nik mo瞠 bez uprzedniej uchwa造 wsp鏊nik闚 prowadzi sprawy, kt鏎e nie przekraczaj zakresu zwyk造ch czynno軼i sp馧ki. Je瞠li jednak przed zako鎍zeniem takiej sprawy chocia瘺y jeden z pozosta造ch wsp鏊nik闚 sprzeciwi si jej prowadzeniu, potrzebna jest uchwa豉 wsp鏊nik闚.

 3. Ka盥y wsp鏊nik mo瞠 bez uprzedniej uchwa造 wsp鏊nik闚 wykona czynno嗆 nag陰, kt鏎ej zaniechanie mog這by narazi sp馧k na niepowetowane straty.

Art. 866. W braku odmiennej umowy lub uchwa造 wsp鏊nik闚 ka盥y wsp鏊nik jest umocowany do reprezentowania sp馧ki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw.

Art. 867.   1. Ka盥y wsp鏊nik jest uprawniony do r闚nego udzia逝 w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach, bez wzgl璠u na rodzaj i warto嗆 wk豉du. W umowie sp馧ki mo積a inaczej ustali stosunek udzia逝 wsp鏊nik闚 w zyskach i stratach. Mo積a nawet zwolni niekt鏎ych wsp鏊nik闚 od udzia逝 w stratach. Natomiast nie mo積a wy陰czy wsp鏊nika od udzia逝 w zyskach.

 2. Ustalony w umowie stosunek udzia逝 wsp鏊nika w zyskach odnosi si w razie w徠pliwo軼i tak瞠 do udzia逝 w stratach.

Art. 868.   1. Wsp鏊nik mo瞠 膨da podzia逝 i wyp豉ty zysk闚 dopiero po rozwi您aniu sp馧ki.

 2. Jednak瞠 gdy sp馧ka zosta豉 zawarta na czas d逝窺zy, wsp鏊nicy mog 膨da podzia逝 i wyp豉ty zysk闚 z ko鎍em ka盥ego roku obrachunkowego.

Art. 869.   1. Je瞠li sp馧ka zosta豉 zawarta na czas nie oznaczony, ka盥y wsp鏊nik mo瞠 z niej wyst徙i wypowiadaj帷 sw鎩 udzia na trzy miesi帷e naprz鏚 na koniec roku obrachunkowego.

 2. Z wa積ych powod闚 wsp鏊nik mo瞠 wypowiedzie sw鎩 udzia bez zachowania termin闚 wypowiedzenia, chocia瘺y sp馧ka by豉 zawarta na czas oznaczony. Zastrze瞠nie przeciwne jest niewa積e.

Art. 870. Je瞠li w ci庵u ostatnich sze軼iu miesi璚y zosta豉 przeprowadzona bezskuteczna egzekucja z ruchomo軼i wsp鏊nika, jego wierzyciel osobisty, kt鏎y uzyska zaj璚ie praw przys逝guj帷ych wsp鏊nikowi na wypadek wyst徙ienia ze sp馧ki lub jej rozwi您ania, mo瞠 wypowiedzie jego udzia w sp馧ce na trzy miesi帷e naprz鏚, chocia瘺y sp馧ka by豉 zawarta na czas oznaczony. Je瞠li umowa sp馧ki przewiduje kr鏒szy termin wypowiedzenia, wierzyciel mo瞠 z tego terminu skorzysta.

Art. 871.   1. Wsp鏊nikowi wyst瘼uj帷emu ze sp馧ki zwraca si w naturze rzeczy, kt鏎e wni鏀 do sp馧ki do u篡wania, oraz wyp豉ca si w pieni康zu warto嗆 jego wk豉du oznaczon w umowie sp馧ki, a w braku takiego oznaczenia - warto嗆, kt鏎 wk豉d ten mia w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi warto嗆 wk豉du polegaj帷ego na 鈍iadczeniu us逝g albo na u篡waniu przez sp馧k rzeczy nale膨cych do wsp鏊nika.

 2. Ponadto wyp豉ca si wyst瘼uj帷emu wsp鏊nikowi w pieni康zu tak cz窷 warto軼i wsp鏊nego maj徠ku pozosta貫go po odliczeniu warto軼i wk豉d闚 wszystkich wsp鏊nik闚, jaka odpowiada stosunkowi, w kt鏎ym wyst瘼uj帷y wsp鏊nik uczestniczy w zyskach sp馧ki.

Art. 872. Mo積a zastrzec, 瞠 spadkobiercy wsp鏊nika wejd do sp馧ki na jego miejsce. W wypadku takim powinni oni wskaza sp馧ce jedn osob, kt鏎a b璠zie wykonywa豉 ich prawa. Dop鏦i to nie nast徙i, pozostali wsp鏊nicy mog sami podejmowa wszelkie czynno軼i w zakresie prowadzenia spraw sp馧ki.

Art. 873. Je瞠li mimo istnienia przewidzianych w umowie powod闚 rozwi您ania sp馧ki trwa ona nadal za zgod wszystkich wsp鏊nik闚, poczytuje si j za przed逝穎n na czas nie oznaczony.

Art. 874.   1. Z wa積ych powod闚 ka盥y wsp鏊nik mo瞠 膨da rozwi您ania sp馧ki przez s康.

 2. Sp馧ka ulega rozwi您aniu z dniem og這szenia upad這軼i wsp鏊nika.

Art. 875.   1. Od chwili rozwi您ania sp馧ki stosuje si odpowiednio do wsp鏊nego maj徠ku wsp鏊nik闚 przepisy o wsp馧w豉sno軼i w cz窷ciach u豉mkowych z zachowaniem przepis闚 poni窺zych.

 2. Z maj徠ku pozosta貫go po zap豉ceniu d逝g闚 sp馧ki zwraca si wsp鏊nikom ich wk豉dy, stosuj帷 odpowiednio przepisy o zwrocie wk豉d闚 w razie wyst徙ienia wsp鏊nika ze sp馧ki.

 3. Pozosta陰 nadwy磬 wsp鏊nego maj徠ku dzieli si mi璠zy wsp鏊nik闚 w takim stosunku, w jakim uczestniczyli w zyskach sp馧ki.

TYTU XXXII

Por璚zenie

Art. 876.   1. Przez umow por璚zenia por璚zyciel zobowi您uje si wzgl璠em wierzyciela wykona zobowi您anie na wypadek, gdyby d逝積ik zobowi您ania nie wykona.

 2. O鈍iadczenie por璚zyciela powinno by pod rygorem niewa積o軼i z這穎ne na pi鄉ie.

Art. 877. W razie por璚zenia za d逝g osoby, kt鏎a nie mog豉 si zobowi您a z powodu braku zdolno軼i do czynno軼i prawnych, por璚zyciel powinien spe軟i 鈍iadczenie jako d逝積ik g堯wny, je瞠li w chwili por璚zenia o braku zdolno軼i tej osoby wiedzia lub z 豉two軼i m鏬 si dowiedzie.

Art. 878.   1. Mo積a por璚zy za d逝g przysz造 do wysoko軼i z g鏎y oznaczonej.

 2. Bezterminowe por璚zenie za d逝g przysz造 mo瞠 by przed powstaniem d逝gu odwo豉ne w ka盥ym czasie.

Art. 879.   1. O zakresie zobowi您ania por璚zyciela rozstrzyga ka盥oczesny zakres zobowi您ania d逝積ika.

 2. Jednak瞠 czynno嗆 prawna dokonana przez d逝積ika z wierzycielem po udzieleniu por璚zenia nie mo瞠 zwi瘯szy zobowi您ania por璚zyciela.

Art. 880. Je瞠li d逝積ik op騧nia si ze spe軟ieniem 鈍iadczenia, wierzyciel powinien zawiadomi o tym niezw這cznie por璚zyciela.

Art. 881. W braku odmiennego zastrze瞠nia por璚zyciel jest odpowiedzialny jak wsp馧d逝積ik solidarny.

Art. 882. Je瞠li termin p豉tno軼i d逝gu nie jest oznaczony albo je瞠li p豉tno嗆 d逝gu zale篡 od wypowiedzenia, por璚zyciel mo瞠 po up造wie sze軼iu miesi璚y od daty por璚zenia, a je瞠li por璚zy za d逝g przysz造 - od daty powstania d逝gu 膨da, aby wierzyciel wezwa d逝積ika do zap豉ty albo z najbli窺zym terminem dokona wypowiedzenia. Je瞠li wierzyciel nie uczyni zado嗆 powy窺zemu 膨daniu, zobowi您anie por璚zyciela wygasa.

Art. 883.   1. Por璚zyciel mo瞠 podnie嗆 przeciwko wierzycielowi wszelkie zarzuty, kt鏎e przys逝guj d逝積ikowi; w szczeg鏊no軼i por璚zyciel mo瞠 potr帷i wierzytelno嗆 przys逝guj帷 d逝積ikowi wzgl璠em wierzyciela.

 2. Por璚zyciel nie traci powy窺zych zarzut闚, chocia瘺y d逝積ik zrzek si ich albo uzna roszczenie wierzyciela.

 3. W razie 鄉ierci d逝積ika por璚zyciel nie mo瞠 powo造wa si na ograniczenie odpowiedzialno軼i spadkobiercy wynikaj帷e z przepis闚 prawa spadkowego.

Art. 884.   1. Por璚zyciel, przeciwko kt鏎emu wierzyciel dochodzi roszczenia, powinien zawiadomi niezw這cznie d逝積ika wzywaj帷 go do wzi璚ia udzia逝 w sprawie.

 2. Je瞠li d逝積ik nie we幟ie udzia逝 w sprawie, nie mo瞠 on podnie嗆 przeciwko por璚zycielowi zarzut闚, kt鏎e mu przys逝giwa造 przeciwko wierzycielowi, a kt鏎ych por璚zyciel nie podni鏀 z tego powodu, 瞠 o nich nie wiedzia.

Art. 885. Por璚zyciel powinien niezw這cznie zawiadomi d逝積ika o dokonanej przez siebie zap豉cie d逝gu, za kt鏎y por璚zy. Gdyby tego nie uczyni, a d逝積ik zobowi您anie wykona, nie mo瞠 膨da od d逝積ika zwrotu tego, co sam wierzycielowi zap豉ci, chyba 瞠 d逝積ik dzia豉 w z貫j wierze.

Art. 886. Je瞠li por璚zenie udzielone zosta這 za wiedz d逝積ika, d逝積ik powinien niezw這cznie zawiadomi por璚zyciela o wykonaniu zobowi您ania. Gdyby tego nie uczyni, por璚zyciel, kt鏎y zaspokoi wierzyciela, mo瞠 膨da od d逝積ika zwrotu tego, co wierzycielowi zap豉ci, chyba 瞠 dzia豉 w z貫j wierze.

Art. 887. Je瞠li wierzyciel wyzby si zabezpieczenia wierzytelno軼i albo 鈔odk闚 dowodowych, ponosi on wzgl璠em por璚zyciela odpowiedzialno嗆 za wynik陰 st康 szkod.

TYTU XXXIII

Darowizna

Art. 888.   1. Przez umow darowizny darczy鎍a zobowi您uje si do bezp豉tnego 鈍iadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego maj徠ku.

 2. (skre郵ony).

Art. 889. Nie stanowi darowizny nast瘼uj帷e bezp豉tne przysporzenia:

1) gdy zobowi您anie do bezp豉tnego 鈍iadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu;

2) gdy kto zrzeka si prawa, kt鏎ego jeszcze nie naby albo kt鏎e naby w taki spos鏏, 瞠 w razie zrzeczenia si prawo jest uwa瘸ne za nie nabyte.

Art. 890.   1. O鈍iadczenie darczy鎍y powinno by z這穎ne w formie aktu notarialnego. Jednak瞠 umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje si wa積a, je瞠li przyrzeczone 鈍iadczenie zosta這 spe軟ione.

 2. Przepisy powy窺ze nie uchybiaj przepisom, kt鏎e ze wzgl璠u na przedmiot darowizny wymagaj zachowania szczeg鏊nej formy dla o鈍iadcze obu stron.

Art. 891.   1. Darczy鎍a obowi您any jest do naprawienia szkody wynik貫j z niewykonania lub nienale篡tego wykonania zobowi您ania, je瞠li szkoda zosta豉 wyrz康zona umy郵nie lub wskutek ra膨cego niedbalstwa.

 2. Je瞠li darczy鎍a op騧nia si ze spe軟ieniem 鈍iadczenia pieni篹nego, obdarowany mo瞠 膨da odsetek za op騧nienie dopiero od dnia wytoczenia pow鏚ztwa.

Art. 892. Je瞠li rzecz darowana ma wady, darczy鎍a obowi您any jest do naprawienia szkody, kt鏎 wyrz康zi obdarowanemu przez to, 瞠 wiedz帷 o wadach nie zawiadomi go o nich w czasie w豉軼iwym. Przepisu tego nie stosuje si, gdy obdarowany m鏬 z 豉two軼i wad zauwa篡.

Art. 893. Darczy鎍a mo瞠 w這篡 na obdarowanego obowi您ek oznaczonego dzia豉nia lub zaniechania, nie czyni帷 nikogo wierzycielem (polecenie).

Art. 894.   1. Darczy鎍a, kt鏎y wykona zobowi您anie wynikaj帷e z umowy darowizny, mo瞠 膨da wype軟ienia polecenia, chyba 瞠 ma ono wy陰cznie na celu korzy嗆 obdarowanego.

 2. Po 鄉ierci darczy鎍y wype軟ienia polecenia mog 膨da spadkobiercy darczy鎍y, a je瞠li polecenie ma na wzgl璠zie interes spo貫czny - tak瞠 w豉軼iwy organ pa雟twowy.

Art. 895.   1. Obdarowany mo瞠 odm闚i wype軟ienia polecenia, je瞠li jest to usprawiedliwione wskutek istotnej zmiany stosunk闚.

 2. Je瞠li wype軟ienia polecenia 膨da darczy鎍a lub jego spadkobiercy, obdarowany mo瞠 zwolni si przez wydanie przedmiotu darowizny w naturze w takim stanie, w jakim przedmiot ten si znajduje. Przepisu tego nie stosuje si, gdy wype軟ienia polecenia 膨da w豉軼iwy organ pa雟twowy.

Art. 896. Darczy鎍a mo瞠 odwo豉 darowizn jeszcze nie wykonan, je瞠li po zawarciu umowy jego stan maj徠kowy uleg takiej zmianie, 瞠 wykonanie darowizny nie mo瞠 nast徙i bez uszczerbku dla jego w豉snego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ci捫帷ych na nim ustawowych obowi您k闚 alimentacyjnych.

Art. 897. Je瞠li po wykonaniu darowizny darczy鎍a popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowi您ek, w granicach istniej帷ego jeszcze wzbogacenia, dostarcza darczy鎍y 鈔odk闚, kt鏎ych mu brak do utrzymania odpowiadaj帷ego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wype軟ienia ci捫帷ych na nim ustawowych obowi您k闚 alimentacyjnych. Obdarowany mo瞠 jednak zwolni si od tego obowi您ku zwracaj帷 darczy鎍y warto嗆 wzbogacenia.

Art. 898.   1. Darczy鎍a mo瞠 odwo豉 darowizn nawet ju wykonan, je瞠li obdarowany dopu軼i si wzgl璠em niego ra膨cej niewdzi璚zno軼i.

 2. Zwrot przedmiotu odwo豉nej darowizny powinien nast徙i stosownie do przepis闚 o bezpodstawnym wzbogaceniu. Od chwili zdarzenia uzasadniaj帷ego odwo豉nie obdarowany ponosi odpowiedzialno嗆 na r闚ni z bezpodstawnie wzbogaconym, kt鏎y powinien si liczy z obowi您kiem zwrotu.

Art. 899.   1. Darowizna nie mo瞠 by odwo豉na z powodu niewdzi璚zno軼i, je瞠li darczy鎍a obdarowanemu przebaczy. Je瞠li w chwili przebaczenia darczy鎍a nie mia zdolno軼i do czynno軼i prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nast徙i這 z dostatecznym rozeznaniem.

 2. Spadkobiercy darczy鎍y mog odwo豉 darowizn z powodu niewdzi璚zno軼i tylko wtedy, gdy darczy鎍a w chwili 鄉ierci by uprawniony do odwo豉nia albo gdy obdarowany umy郵nie pozbawi darczy鎍 篡cia lub umy郵nie wywo豉 rozstr鎩 zdrowia, kt鏎ego skutkiem by豉 鄉ier darczy鎍y.

 3. Darowizna nie mo瞠 by odwo豉na po up造wie roku od dnia, w kt鏎ym uprawniony do odwo豉nia dowiedzia si o niewdzi璚zno軼i obdarowanego.

Art. 900. Odwo豉nie darowizny nast瘼uje przez o鈍iadczenie z這穎ne obdarowanemu na pi鄉ie.

Art. 901.   1. Przedstawiciel osoby ubezw豉snowolnionej mo瞠 膨da rozwi您ania umowy darowizny dokonanej przez t osob przed ubezw豉snowolnieniem, je瞠li darowizna ze wzgl璠u na warto嗆 鈍iadczenia i brak uzasadnionych pobudek jest nadmierna.

 2. Rozwi您ania umowy darowizny nie mo積a 膨da po up造wie dw鏂h lat od jej wykonania.

Art. 902. Przepis闚 o odwo豉niu darowizny nie stosuje si, gdy darowizna czyni zado嗆 obowi您kowi wynikaj帷emu z zasad wsp馧篡cia spo貫cznego.

TYTU XXXIV

Renta i do篡wocie

DZIA I

Renta

Art. 903. Przez umow renty jedna ze stron zobowi您uje si wzgl璠em drugiej do okre郵onych 鈍iadcze okresowych w pieni康zu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku.

Art. 9031. Umowa renty powinna by stwierdzona pismem.

Art. 904. Je瞠li nie oznaczono inaczej termin闚 p豉tno軼i renty, rent pieni篹n nale篡 p豉ci miesi璚znie z g鏎y, a rent polegaj帷 na 鈍iadczeniach w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku nale篡 uiszcza w terminach wynikaj帷ych z w豉軼iwo軼i 鈍iadczenia i celu renty.

Art. 905. Je瞠li uprawniony do篡 dnia p豉tno軼i renty p豉tnej z g鏎y, nale篡 mu si ca貫 鈍iadczenie przypadaj帷e za dany okres. Renta p豉tna z do逝 powinna by zap豉cona za czas do dnia, w kt鏎ym obowi您ek usta.

Art. 906.   1. Do renty ustanowionej za wynagrodzeniem stosuje si odpowiednio przepisy o sprzeda篡.

 2. Do renty ustanowionej bez wynagrodzenia stosuje si przepisy o darowi幡ie.

Art. 907.   1. Przepisy dzia逝 niniejszego stosuje si w braku przepis闚 szczeg鏊nych tak瞠 w wypadku, gdy renta wynika ze 廝鏚e pozaumownych.

 2. Je瞠li obowi您ek p豉cenia renty wynika z ustawy, ka盥a ze stron mo瞠 w razie zmiany stosunk闚 膨da zmiany wysoko軼i lub czasu trwania renty, chocia瘺y wysoko嗆 renty i czas jej trwania by造 ustalone w orzeczeniu s康owym lub w umowie.

DZIA II

Do篡wocie

Art. 908.   1. Je瞠li w zamian za przeniesienie w豉sno軼i nieruchomo軼i nabywca zobowi您a si zapewni zbywcy do篡wotnie utrzymanie (umowa o do篡wocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyj望 zbywc jako domownika, dostarcza mu wy篡wienia, ubrania, mieszkania, 鈍iat豉 i opa逝, zapewni mu odpowiedni pomoc i piel璕nowanie w chorobie oraz sprawi mu w豉snym kosztem pogrzeb odpowiadaj帷y zwyczajom miejscowym.

 2. Je瞠li w umowie o do篡wocie nabywca nieruchomo軼i zobowi您a si obci捫y j na rzecz zbywcy u篡tkowaniem, kt鏎ego wykonywanie jest ograniczone do cz窷ci nieruchomo軼i, s逝瞠bno軼i mieszkania lub inn s逝瞠bno軼i osobist albo spe軟ia powtarzaj帷e si 鈍iadczenia w pieni康zach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, u篡tkowanie, s逝瞠bno嗆 osobista oraz uprawnienie do powtarzaj帷ych si 鈍iadcze nale膨 do tre軼i prawa do篡wocia.

 3. Do篡wocie mo積a zastrzec tak瞠 na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomo軼i.

Art. 909. (skre郵ony).

Art. 910.   1. Przeniesienie w豉sno軼i nieruchomo軼i na podstawie umowy o do篡wocie nast瘼uje z jednoczesnym obci捫eniem nieruchomo軼i prawem do篡wocia. Do takiego obci捫enia stosuje si odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych.

 2. W razie zbycia nieruchomo軼i obci捫onej prawem do篡wocia nabywca ponosi tak瞠 osobist odpowiedzialno嗆 za 鈍iadczenia tym prawem obj皻e, chyba 瞠 sta造 si wymagalne w czasie, kiedy nieruchomo嗆 nie by豉 jego w豉sno軼i. Osobista odpowiedzialno嗆 wsp馧w豉軼icieli jest solidarna.

Art. 911. Prawo do篡wocia ustanowione na rzecz kilku os鏏 ulega w razie 鄉ierci jednej z tych os鏏 odpowiedniemu zmniejszeniu.

Art. 912. Prawo do篡wocia jest niezbywalne.

Art. 913.   1. Je瞠li z jakichkolwiek powod闚 wytworz si mi璠zy do篡wotnikiem a zobowi您anym takie stosunki, 瞠 nie mo積a wymaga od stron, 瞠by pozostawa造 nadal w bezpo鈔edniej ze sob styczno軼i, s康 na 膨danie jednej z nich zamieni wszystkie lub niekt鏎e uprawnienia obj皻e tre軼i prawa do篡wocia na do篡wotni rent odpowiadaj帷 warto軼i tych uprawnie.

 2. W wypadkach wyj徠kowych s康 mo瞠 na 膨danie zobowi您anego lub do篡wotnika, je瞠li do篡wotnik jest zbywc nieruchomo軼i, rozwi您a umow o do篡wocie.

Art. 914. Je瞠li zobowi您any z tytu逝 umowy o do篡wocie zby otrzyman nieruchomo嗆, do篡wotnik mo瞠 膨da zamiany prawa do篡wocia na do篡wotni rent odpowiadaj帷 warto軼i tego prawa.

Art. 915. Przepisy dw鏂h artyku堯w poprzedzaj帷ych stosuje si odpowiednio do um闚, przez kt鏎e nabywca nieruchomo軼i zobowi您a si, w celu zapewnienia zbywcy do篡wotniego utrzymania, do obci捫enia nieruchomo軼i u篡tkowaniem z ograniczeniem jego wykonywania do cz窷ci nieruchomo軼i.

Art. 916.   1. Osoba, wzgl璠em kt鏎ej ci捫y na do篡wotniku ustawowy obowi您ek alimentacyjny, mo瞠 膨da uznania umowy o do篡wocie za bezskuteczn w stosunku do niej, je瞠li wskutek tej umowy do篡wotnik sta si niewyp豉calny. Uprawnienie to przys逝guje bez wzgl璠u na to, czy do篡wotnik dzia豉 ze 鈍iadomo軼i pokrzywdzenia wierzycieli, oraz bez wzgl璠u na czas zawarcia umowy.

 2. Uznania umowy o do篡wocie za bezskuteczn nie mo積a 膨da po up造wie lat pi璚iu od daty tej umowy.

TYTU XXXV

Ugoda

Art. 917. Przez ugod strony czyni sobie wzajemne ust瘼stwa w zakresie istniej帷ego mi璠zy nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchyli niepewno嗆 co do roszcze wynikaj帷ych z tego stosunku lub zapewni ich wykonanie albo by uchyli sp鏎 istniej帷y lub mog帷y powsta.

Art. 918.   1. Uchylenie si od skutk闚 prawnych ugody zawartej pod wp造wem b喚du jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy b陰d dotyczy stanu faktycznego, kt鏎y wed逝g tre軼i ugody obie strony uwa瘸造 za niew徠pliwy, a sp鏎 albo niepewno嗆 nie by造by powsta造, gdyby w chwili zawarcia ugody strony wiedzia造 o prawdziwym stanie rzeczy.

 2. Nie mo積a uchyli si od skutk闚 prawnych ugody z powodu odnalezienia dowod闚 co do roszcze, kt鏎ych ugoda dotyczy, chyba 瞠 zosta豉 zawarta w z貫j wierze.

TYTU XXXVI

Przyrzeczenie publiczne

Art. 919.   1. Kto przez og這szenie publiczne przyrzek nagrod za wykonanie oznaczonej czynno軼i, obowi您any jest przyrzeczenia dotrzyma.

 2. Je瞠li w przyrzeczeniu nie by oznaczony termin wykonania czynno軼i ani nie by這 zastrze瞠nia, 瞠 przyrzeczenie jest nieodwo豉lne, przyrzekaj帷y mo瞠 je odwo豉. Odwo豉nie powinno nast徙i przez og這szenie publiczne w taki sam spos鏏, w jaki by這 uczynione przyrzeczenie. Odwo豉nie jest bezskuteczne wzgl璠em osoby, kt鏎a wcze郾iej czynno嗆 wykona豉.

Art. 920.   1. Je瞠li czynno嗆 wykona這 kilka os鏏 niezale積ie od siebie, ka盥ej z nich nale篡 si nagroda w pe軟ej wysoko軼i, chyba 瞠 zosta豉 przyrzeczona tylko jedna nagroda.

 2. Je瞠li by豉 przyrzeczona tylko jedna nagroda, otrzyma j osoba, kt鏎a pierwsza si zg這si, a w razie jednoczesnego zg這szenia si kilku os鏏 - ta, kt鏎a pierwsza czynno嗆 wykona豉.

 3. Je瞠li czynno嗆 wykona這 kilka os鏏 wsp鏊nie, w razie sporu s康 odpowiednio podzieli nagrod.

Art. 921.   1. Publiczne przyrzeczenie nagrody za najlepsze dzie這 lub za najlepsz czynno嗆 jest bezskuteczne, je郵i nie zosta w nim oznaczony termin, w ci庵u kt鏎ego mo積a ubiega si o nagrod.

 2. Ocena, czy i kt鏎e dzie這 lub czynno嗆 zas逝guje na nagrod, nale篡 do przyrzekaj帷ego, chyba 瞠 w przyrzeczeniu nagrody inaczej zastrze穎no.

 3. Przyrzekaj帷y nagrod nabywa w豉sno嗆 nagrodzonego dzie豉 tylko wtedy, gdy to zastrzeg w przyrzeczeniu. W wypadku takim nabycie w豉sno軼i nast瘼uje z chwil wyp豉cenia nagrody. Przepis ten stosuje si r闚nie do nabycia praw autorskich albo praw wynalazczych.

TYTU XXXVII.

Przekaz i papiery wartociowe

DZIA I.

Przekaz

Art. 9211. Kto przekazuje drugiemu (odbiorcy przekazu) 鈍iadczenie osoby trzeciej (przekazanego), upowa積ia tym samym odbiorc przekazu do przyj璚ia, a przekazanego do spe軟ienia 鈍iadczenia na rachunek przekazuj帷ego.

Art. 9212.   1. Je瞠li przekazany o鈍iadczy odbiorcy przekazu, 瞠 przekaz przyjmuje, obowi您any jest wzgl璠em odbiorcy do spe軟ienia 鈍iadczenia okre郵onego w przekazie.

 2. W takim wypadku przekazany mo瞠 powo造wa si tylko na zarzuty wynikaj帷e z tre軼i przekazu oraz na zarzuty, kt鏎e przys逝guj mu osobi軼ie wzgl璠em odbiorcy.

 3. Roszczenia odbiorcy przeciw przekazanemu, wynikaj帷e z przyj璚ia przekazu, przedawniaj si z up造wem roku.

Art. 9213. Przekazuj帷y mo瞠 przekaz odwo豉, dop鏦i przekazany nie przyj掖 go albo nie spe軟i 鈍iadczenia.

Art. 9214. Je瞠li przekazany jest d逝積ikiem przekazuj帷ego co do przekazanego 鈍iadczenia, jest on obowi您any wzgl璠em niego do zado嗆uczynienia przekazowi.

Art. 9215. Je瞠li przekazuj帷y jest d逝積ikiem odbiorcy przekazu, umorzenie d逝gu nast瘼uje dopiero przez spe軟ienie 鈍iadczenia, chyba 瞠 um闚iono si inaczej.

DZIA II.

Papiery wartociowe

Art. 9216. Je瞠li zobowi您anie wynika z wystawionego papieru warto軼iowego, d逝積ik jest obowi您any do 鈍iadczenia za zwrotem dokumentu albo udost瘼nieniem go d逝積ikowi celem pozbawienia dokumentu jego mocy prawnej w spos鏏 zwyczajowo przyj皻y.

Art. 9217Spe軟ienie 鈍iadczenia do r彗 posiadacza legitymowanego tre軼i papieru warto軼iowego zwalnia d逝積ika, chyba 瞠 dzia豉 on w z貫j wierze.

Art. 9218. Papiery warto軼iowe imienne legitymuj osob imiennie wskazan w tre軼i dokumentu. Przeniesienie praw nast瘼uje przez przelew po陰czony z wydaniem dokumentu.

Art. 9219.  1. Papiery warto軼iowe na zlecenie legitymuj osob wymienion w dokumencie oraz ka盥ego, na kogo prawa zosta造 przeniesione przez indos.

 2. Indos jest pisemnym o鈍iadczeniem umieszczonym na papierze warto軼iowym na zlecenie i zawieraj帷ym co najmniej podpis zbywcy, oznaczaj帷ym przeniesienie praw na inn osob.

 3. Do przeniesienia praw z dokumentu potrzebne jest jego wydanie oraz istnienie nieprzerwanego szeregu indos闚.

Art. 92110.  1. Je瞠li do puszczenia w obieg dokumentu na okaziciela jest wymagane zezwolenie w豉軼iwego organu pa雟twowego, dokument wystawiony bez takiego zezwolenia jest niewa積y.

 2. Podpis d逝積ika mo瞠 by odbity sposobem mechanicznym, chyba 瞠 przepisy szczeg鏊ne stanowi inaczej.

Art. 92111.  1. D逝積ik nie ma obowi您ku dochodzenia, czy okaziciel jest w豉軼icielem dokumentu. Jednak瞠 w razie uzasadnionych w徠pliwo軼i, czy okaziciel dokumentu jest wierzycielem, d逝積ik powinien z這篡 przedmiot 鈍iadczenia do depozytu s康owego.

 2. Je瞠li w豉軼iwy organ pa雟twowy wyda zakaz 鈍iadczenia, zwolnienie z zobowi您ania nast瘼uje przez z這瞠nie przedmiotu 鈍iadczenia do depozytu s康owego.

Art. 92112. Przeniesienie praw z dokumentu na okaziciela wymaga wydania tego dokumentu.

Art. 92113. D逝積ik mo瞠 powo豉 si wzgl璠em wierzyciela na zarzuty, kt鏎e dotycz wa積o軼i dokumentu lub wynikaj z jego tre軼i albo s逝膨 mu osobi軼ie przeciw wierzycielowi. D逝積ik mo瞠 tak瞠 powo豉 si na zarzuty, kt鏎e mu s逝膨 przeciw poprzedniemu wierzycielowi, je瞠li nabywca dokumentu dzia豉 鈍iadomie na szkod d逝積ika.

Art. 92114.  1. Umarzanie papier闚 warto軼iowych reguluj przepisy szczeg鏊ne.

 2. Je瞠li papier warto軼iowy zosta prawomocnie umorzony, d逝積ik jest obowi您any wyda osobie, na kt鏎ej rzecz nast徙i這 umorzenie, na jej koszt nowy dokument, a gdy wierzytelno嗆 jest wymagalna -- spe軟i 鈍iadczenie.

Art. 92115.  1. Przepisy o papierach warto軼iowych stosuje si odpowiednio do znak闚 legitymacyjnych stwierdzaj帷ych obowi您ek 鈍iadczenia.

 2. W razie utraty znaku legitymacyjnego stwierdzaj帷ego w swej tre軼i obowi您ek 鈍iadczenia na 膨danie wierzyciela, d逝積ik mo瞠 uzale積i spe軟ienie 鈍iadczenia od wykazania uprawnienia przez osob zg豉szaj帷 takie 膨danie.

 3. Do znaku legitymacyjnego, kt鏎y nie okre郵a imiennie osoby uprawnionej, stosuje si odpowiednio przepisy o papierach warto軼iowych na okaziciela, chyba 瞠 co innego wynika z przepis闚 szczeg鏊nych.

Art. 92116. Przepisy niniejszego dzia逝 stosuje si odpowiednio do papier闚 warto軼iowych opiewaj帷ych na prawa inne ni wierzytelno軼i.

KSI癿A CZWARTA

Spadki

TYTU I

Przepisy og鏊ne

Art. 922.   1. Prawa i obowi您ki maj徠kowe zmar貫go przechodz z chwil jego 鄉ierci na jedn lub kilka os鏏 stosownie do przepis闚 ksi璕i niniejszej.

 2. Nie nale膨 do spadku prawa i obowi您ki zmar貫go 軼i郵e zwi您ane z jego osob, jak r闚nie prawa, kt鏎e z chwil jego 鄉ierci przechodz na oznaczone osoby niezale積ie od tego, czy s one spadkobiercami.

 3. Do d逝g闚 spadkowych nale膨 tak瞠 koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyj皻ym w danym 鈔odowisku, koszty post瘼owania spadkowego, obowi您ek zaspokojenia roszcze o zachowek oraz obowi您ek wykonania zapis闚 i polece, jak r闚nie inne obowi您ki przewidziane w przepisach ksi璕i niniejszej.

Art. 923.   1. Ma鹵onek i inne osoby bliskie spadkodawcy, kt鏎e mieszka造 z nim do dnia jego 鄉ierci, s uprawnione do korzystania w ci庵u trzech miesi璚y od otwarcia spadku z mieszkania i urz康zenia domowego w zakresie dotychczasowym. Rozrz康zenie spadkodawcy wy陰czaj帷e lub ograniczaj帷e to uprawnienie jest niewa積e.

 2. Przepisy powy窺ze nie ograniczaj uprawnie ma鹵onka i innych os鏏 bliskich spadkodawcy, kt鏎e wynikaj z najmu lokali lub ze sp馧dzielczego prawa do lokalu.

Art. 924. Spadek otwiera si z chwil 鄉ierci spadkodawcy.

Art. 925. Spadkobierca nabywa spadek z chwil otwarcia spadku.

Art. 926.   1. Powo豉nie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.

 2. Dziedziczenie ustawowe co do ca這軼i spadku nast瘼uje wtedy, gdy spadkodawca nie powo豉 spadkobiercy albo gdy 瘸dna z os鏏, kt鏎e powo豉, nie chce lub nie mo瞠 by spadkobierc.

 3. Z zastrze瞠niem wyj徠k闚 w ustawie przewidzianych, dziedziczenie ustawowe co do cz窷ci spadku nast瘼uje wtedy, gdy spadkodawca nie powo豉 do tej cz窷ci spadkobiercy albo gdy kt鏎akolwiek z kilku os鏏, kt鏎e powo豉 do ca這軼i spadku, nie chce lub nie mo瞠 by spadkobierc.

Art. 927.   1. Nie mo瞠 by spadkobierc osoba fizyczna, kt鏎a nie 篡je w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, kt鏎a w tym czasie nie istnieje.

 2. Jednak瞠 dziecko w chwili otwarcia spadku ju pocz皻e mo瞠 by spadkobierc, je瞠li urodzi si 篡we.

 3. Fundacja ustanowiona w testamencie przez spadkodawc mo瞠 by spadkobierc, je瞠li zostanie wpisana do rejestru w ci庵u dw鏂h lat od og這szenia testamentu.

Art. 928.   1. Spadkobierca mo瞠 by uznany przez s康 za niegodnego, je瞠li:

1) dopu軼i si umy郵nie ci篹kiego przest瘼stwa przeciwko spadkodawcy;

2) podst瘼em lub gro嬌 nak這ni spadkodawc do sporz康zenia lub odwo豉nia testamentu albo w taki sam spos鏏 przeszkodzi mu w dokonaniu jednej z tych czynno軼i;

3) umy郵nie ukry lub zniszczy testament spadkodawcy, podrobi lub przerobi jego testament albo 鈍iadomie skorzysta z testamentu przez inn osob podrobionego lub przerobionego.

 2. Spadkobierca niegodny zostaje wy陰czony od dziedziczenia, tak jak by nie do篡 otwarcia spadku.

Art. 929. Uznania spadkobiercy za niegodnego mo瞠 膨da ka盥y, kto ma w tym interes. Z 膨daniem takim mo瞠 wyst徙i w ci庵u roku od dnia, w kt鏎ym dowiedzia si o przyczynie niegodno軼i, nie p騧niej jednak ni przed up造wem lat trzech od otwarcia spadku.

Art. 930.   1. Spadkobierca nie mo瞠 by uznany za niegodnego, je瞠li spadkodawca mu przebaczy.

 2. Je瞠li w chwili przebaczenia spadkodawca nie mia zdolno軼i do czynno軼i prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nast徙i這 z dostatecznym rozeznaniem.

TYTU II

Dziedziczenie ustawowe

Art. 931.   1. W pierwszej kolejno軼i powo豉ne s z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego ma鹵onek; dziedzicz oni w cz窷ciach r闚nych. Jednak瞠 cz窷 przypadaj帷a ma鹵onkowi nie mo瞠 by mniejsza ni jedna czwarta ca這軼i spadku.

 2. Je瞠li dziecko spadkodawcy nie do篡這 otwarcia spadku, udzia spadkowy, kt鏎y by mu przypada, przypada jego dzieciom w cz窷ciach r闚nych. Przepis ten stosuje si odpowiednio do dalszych zst瘼nych.

Art. 932.   1. W braku zst瘼nych spadkodawcy powo豉ni s do spadku z ustawy jego ma鹵onek, rodzice i rodze雟two.

 2. Udzia spadkowy ma鹵onka, kt鏎y dziedziczy w zbiegu b康 z rodzicami, b康 z rodze雟twem, b康 z rodzicami i rodze雟twem spadkodawcy, wynosi po這w spadku.

Art. 933.   1. Udzia spadkowy ka盥ego z rodzic闚, kt鏎e dziedziczy w zbiegu z rodze雟twem spadkodawcy, wynosi jedn czwart cz窷 tego, co przypada 陰cznie dla rodzic闚 i rodze雟twa. Pozosta陰 cz窷 dziedziczy rodze雟two w cz窷ciach r闚nych.

 2. Je瞠li jedno z rodzic闚 nie do篡這 otwarcia spadku, udzia spadkowy, kt鏎y by mu przypada, przypada po po這wie drugiemu z rodzic闚 i rodze雟twu spadkodawcy.

 3. Je瞠li do spadku powo豉ni s obok ma鹵onka tylko rodzice albo tylko rodze雟two, dziedzicz oni w cz窷ciach r闚nych to, co przypada 陰cznie dla rodzic闚 i rodze雟twa.

Art. 934. Je瞠li kt鏎ekolwiek z rodze雟twa spadkodawcy nie do篡這 otwarcia spadku pozostawiaj帷 zst瘼nych, udzia spadkowy, kt鏎y by mu przypada, przypada jego zst瘼nym. Podzia tego udzia逝 nast瘼uje wed逝g zasad, kt鏎e dotycz podzia逝 mi璠zy dalszych zst瘼nych spadkodawcy.

Art. 935.   1. W braku zst瘼nych, rodzic闚, rodze雟twa i zst瘼nych rodze雟twa spadkodawcy ca造 spadek przypada jego ma鹵onkowi.

 2. W braku zst瘼nych i ma鹵onka spadkodawcy ca造 spadek przypada jego rodzicom, rodze雟twu i zst瘼nym rodze雟twa.

 3. W braku ma鹵onka spadkodawcy i krewnych powo豉nych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Je瞠li miejsca ostatniego zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da si ustali lub ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowa這 si za granic, spadek przypada Skarbowi Pa雟twa jako spadkobiercy ustawowemu.

Art. 9351. Przepis闚 o powo豉niu do dziedziczenia z ustawy nie stosuje si do ma鹵onka spadkodawcy pozostaj帷ego w separacji.

Art. 936.   1. Przysposobiony dziedziczy po przysposabiaj帷ym i jego krewnych tak, jak by by dzieckiem przysposabiaj帷ego, a przysposabiaj帷y i jego krewni dziedzicz po przysposobionym tak, jak by przysposabiaj帷y by rodzicem przysposobionego.

 2. Przysposobiony nie dziedziczy po swoich wst瘼nych naturalnych i ich krewnych, a osoby te nie dziedzicz po nim.

 3. W wypadku gdy jeden z ma鹵onk闚 przysposobi dziecko drugiego ma鹵onka, przepisu  2 nie stosuje si wzgl璠em tego ma鹵onka i jego krewnych, a je瞠li takie przysposobienie nast徙i這 po 鄉ierci drugiego z rodzic闚 przysposobionego, tak瞠 wzgl璠em krewnych zmar貫go, kt鏎ych prawa i obowi您ki wynikaj帷e z pokrewie雟twa zosta造 w orzeczeniu o przysposobieniu utrzymane.

Art. 937. Je瞠li skutki przysposobienia polegaj wy陰cznie na powstaniu stosunku mi璠zy przysposabiaj帷ym a przysposobionym, stosuje si przepisy poni窺ze:

1) przysposobiony dziedziczy po przysposabiaj帷ym na r闚ni z jego dzie熤i, a zst瘼ni przysposobionego dziedzicz po przysposabiaj帷ym na tych samych zasadach co dalsi zst瘼ni spadkodawcy;

2) przysposobiony i jego zst瘼ni nie dziedzicz po krewnych przysposabiaj帷ego, a krewni przysposabiaj帷ego nie dziedzicz po przysposobionym i jego zst瘼nych;

3) rodzice przysposobionego nie dziedzicz po przysposobionym, a zamiast nich dziedziczy po przysposobionym przysposabiaj帷y; poza tym przysposobienie nie narusza powo豉nia do dziedziczenia wynikaj帷ego z pokrewie雟twa.

Art. 938. Dziadkowie spadkodawcy, je瞠li znajduj si w niedostatku i nie mog otrzyma nale積ych im 鈔odk闚 utrzymania od os鏏, na kt鏎ych ci捫y wzgl璠em nich ustawowy obowi您ek alimentacyjny, mog 膨da od spadkobiercy nie obci捫onego takim obowi您kiem 鈔odk闚 utrzymania w stosunku do swoich potrzeb i do warto軼i jego udzia逝 spadkowego. Spadkobierca mo瞠 uczyni zado嗆 temu roszczeniu tak瞠 w ten spos鏏, 瞠 zap豉ci dziadkom spadkodawcy sum pieni篹n odpowiadaj帷 warto軼i jednej czwartej cz窷ci swojego udzia逝 spadkowego.

Art. 939.   1. Ma鹵onek dziedzicz帷y z ustawy w zbiegu z innymi spadkobiercami, wyj患szy zst瘼nych spadkodawcy, kt鏎zy mieszkali z nim razem w chwili jego 鄉ierci, mo瞠 膨da ze spadku ponad sw鎩 udzia spadkowy przedmiot闚 urz康zenia domowego, z kt鏎ych za 篡cia spadkodawcy korzysta wsp鏊nie z nim lub wy陰cznie sam. Do roszcze ma鹵onka z tego tytu逝 stosuje si odpowiednio przepisy o zapisie.

 2. Uprawnienie powy窺ze nie przys逝guje ma鹵onkowi, je瞠li wsp鏊ne po篡cie ma鹵onk闚 usta這 za 篡cia spadkodawcy.

Art. 940.   1. Ma鹵onek jest wy陰czony od dziedziczenia, je瞠li spadkodawca wyst徙i o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a 膨danie to by這 uzasadnione.

 2. Wy陰czenie ma鹵onka od dziedziczenia nast瘼uje na mocy orzeczenia s康u. Wy陰czenia mo瞠 膨da ka盥y z pozosta造ch spadkobierc闚 ustawowych powo豉nych do dziedziczenia w zbiegu z ma鹵onkiem; termin do wytoczenia pow鏚ztwa wynosi sze嗆 miesi璚y od dnia, w kt鏎ym spadkobierca dowiedzia si o otwarciu spadku, nie wi璚ej jednak ni jeden rok od otwarcia spadku.

TYTU III

Rozrz康zenia na wypadek 鄉ierci

DZIA I

Testament

ROZDZIA I

Przepisy og鏊ne

Art. 941. Rozrz康zi maj徠kiem na wypadek 鄉ierci mo積a jedynie przez testament.

Art. 942. Testament mo瞠 zawiera rozrz康zenia tylko jednego spadkodawcy.

Art. 943. Spadkodawca mo瞠 w ka盥ej chwili odwo豉 zar闚no ca造 testament, jak i jego poszczeg鏊ne postanowienia.

Art. 944.   1. Sporz康zi i odwo豉 testament mo瞠 tylko osoba maj帷a pe軟 zdolno嗆 do czynno軼i prawnych.

 2. Testamentu nie mo積a sporz康zi ani odwo豉 przez przedstawiciela.

Art. 945.   1. Testament jest niewa積y, je瞠li zosta sporz康zony:

1) w stanie wy陰czaj帷ym 鈍iadome albo swobodne powzi璚ie decyzji i wyra瞠nie woli;

2) pod wp造wem b喚du uzasadniaj帷ego przypuszczenie, 瞠 gdyby spadkodawca nie dzia豉 pod wp造wem b喚du, nie sporz康zi豚y testamentu tej tre軼i;

3) pod wp造wem gro嬌y.

 2. Na niewa積o嗆 testamentu z powy窺zych przyczyn nie mo積a si powo豉 po up造wie lat trzech od dnia, w kt鏎ym osoba maj帷a w tym interes dowiedzia豉 si o przyczynie niewa積o軼i, a w ka盥ym razie po up造wie lat dziesi璚iu od otwarcia spadku.

Art. 946. Odwo豉nie testamentu mo瞠 nast徙i b康 w ten spos鏏, 瞠 spadkodawca sporz康zi nowy testament, b康 te w ten spos鏏, 瞠 w zamiarze odwo豉nia testament zniszczy lub pozbawi go cech, od kt鏎ych zale篡 jego wa積o嗆, b康 wreszcie w ten spos鏏, 瞠 dokona w testamencie zmian, z kt鏎ych wynika wola odwo豉nia jego postanowie.

Art. 947. Je瞠li spadkodawca sporz康zi nowy testament nie zaznaczaj帷 w nim, 瞠 poprzedni odwo逝je, ulegaj odwo豉niu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, kt鏎ych nie mo積a pogodzi z tre軼i nowego testamentu.

Art. 948.   1. Testament nale篡 tak t逝maczy, a瞠by zapewni mo磧iwie najpe軟iejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy.

 2. Je瞠li testament mo瞠 by t逝maczony rozmaicie, nale篡 przyj望 tak wyk豉dni, kt鏎a pozwala utrzyma rozrz康zenia spadkodawcy w mocy i nada im rozs康n tre嗆.

ROZDZIA II

Forma testamentu

ODDZIA 1

Testamenty zwyk貫

Art. 949.   1. Spadkodawca mo瞠 sporz康zi testament w ten spos鏏, 瞠 napisze go w ca這軼i pismem r璚znym, podpisze i opatrzy dat.

 2. Jednak瞠 brak daty nie poci庵a za sob niewa積o軼i testamentu w豉snor璚znego, je瞠li nie wywo逝je w徠pliwo軼i co do zdolno軼i spadkodawcy do sporz康zenia testamentu, co do tre軼i testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testament闚.

Art. 950. Testament mo瞠 by sporz康zony w formie aktu notarialnego.

Art. 951. 1. Spadkodawca mo瞠 sporz康zi testament tak瞠 w ten spos鏏, 瞠 w obecno軼i dw鏂h 鈍iadk闚 o鈍iadczy swoj ostatni wol ustnie wobec w鎩ta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marsza趾a wojew鏚ztwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urz璠u stanu cywilnego.

 2. O鈍iadczenie spadkodawcy spisuje si w protokole z podaniem daty jego sporz康zenia. Protok馧 odczytuje si spadkodawcy w obecno軼i 鈍iadk闚. Protok馧 powinien by podpisany przez spadkodawc, przez osob, wobec kt鏎ej wola zosta豉 o鈍iadczona, oraz przez 鈍iadk闚. Je瞠li spadkodawca nie mo瞠 podpisa protoko逝, nale篡 to zaznaczy w protokole ze wskazaniem przyczyny braku podpisu.

 3. Osoby g逝che lub nieme nie mog sporz康zi testamentu w spos鏏 przewidziany w artykule niniejszym.

ODDZIA 2

Testamenty szczeg鏊ne

Art. 952.   1. Je瞠li istnieje obawa rych貫j 鄉ierci spadkodawcy albo je瞠li wskutek szczeg鏊nych okoliczno軼i zachowanie zwyk貫j formy testamentu jest niemo磧iwe lub bardzo utrudnione, spadkodawca mo瞠 o鈍iadczy ostatni wol ustnie przy jednoczesnej obecno軼i co najmniej trzech 鈍iadk闚.

 2. Tre嗆 testamentu ustnego mo瞠 by stwierdzona w ten spos鏏, 瞠 jeden ze 鈍iadk闚 albo osoba trzecia spisze o鈍iadczenie spadkodawcy przed up造wem roku od jego z這瞠nia, z podaniem miejsca i daty o鈍iadczenia oraz miejsca i daty sporz康zenia pisma, a pismo to podpisz spadkodawca i dwaj 鈍iadkowie albo wszyscy 鈍iadkowie.

 3. W wypadku gdy tre嗆 testamentu ustnego nie zosta豉 w powy窺zy spos鏏 stwierdzona, mo積a j w ci庵u sze軼iu miesi璚y od dnia otwarcia spadku stwierdzi przez zgodne zeznania 鈍iadk闚 z這穎ne przed s康em. Je瞠li przes逝chanie jednego ze 鈍iadk闚 nie jest mo磧iwe lub napotyka trudne do przezwyci篹enia przeszkody, s康 mo瞠 poprzesta na zgodnych zeznaniach dw鏂h 鈍iadk闚.

Art. 953. Podczas podr騜y na polskim statku morskim lub powietrznym mo積a sporz康zi testament przed dow鏚c statku lub jego zast瘼c w ten spos鏏, 瞠 spadkodawca o鈍iadcza sw wol dow鏚cy statku lub jego zast瘼cy w obecno軼i dw鏂h 鈍iadk闚; dow鏚ca statku lub jego zast瘼ca spisuje wol spadkodawcy, podaj帷 dat jej spisania, i pismo to w obecno軼i 鈍iadk闚 odczytuje spadkodawcy, po czym pismo podpisuj spadkodawca, 鈍iadkowie oraz dow鏚ca statku lub jego zast瘼ca. Je瞠li spadkodawca nie mo瞠 podpisa pisma, nale篡 w pi鄉ie poda przyczyn braku podpisu spadkodawcy. Je瞠li zachowanie tej formy nie jest mo磧iwe, mo積a sporz康zi testament ustny.

Art. 954. Szczeg鏊n form testament闚 wojskowych okre郵i rozporz康zenie Ministra Obrony Narodowej wydane w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwo軼i.

Art. 955. Testament szczeg鏊ny traci moc z up造wem sze軼iu miesi璚y od ustania okoliczno軼i, kt鏎e uzasadnia造 niezachowanie formy testamentu zwyk貫go, chyba 瞠 spadkodawca zmar przed up造wem tego terminu. Bieg terminu ulega zawieszeniu przez czas, w ci庵u kt鏎ego spadkodawca nie ma mo積o軼i sporz康zenia testamentu zwyk貫go.

ODDZIA 3

Przepisy wsp鏊ne dla testament闚 zwyk造ch i szczeg鏊nych

Art. 956. Nie mo瞠 by 鈍iadkiem przy sporz康zaniu testamentu:

1) kto nie ma pe軟ej zdolno軼i do czynno軼i prawnych;

2) niewidomy, g逝chy lub niemy;

3) kto nie mo瞠 czyta i pisa;

4) kto nie w豉da j瞛ykiem, w kt鏎ym spadkodawca sporz康za testament;

5) skazany prawomocnie wyrokiem s康owym za fa連zywe zeznania.

Art. 957.   1. Nie mo瞠 by 鈍iadkiem przy sporz康zaniu testamentu osoba, dla kt鏎ej w testamencie zosta豉 przewidziana jakakolwiek korzy嗆. Nie mog by r闚nie 鈍iadkami: ma鹵onek tej osoby, jej krewni lub powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostaj帷e z ni w stosunku przysposobienia.

 2. Je瞠li 鈍iadkiem by豉 jedna z os鏏 wymienionych w paragrafie poprzedzaj帷ym, niewa積e jest tylko postanowienie, kt鏎e przysparza korzy軼i tej osobie, jej ma鹵onkowi, krewnym lub powinowatym pierwszego lub drugiego stopnia albo osobie pozostaj帷ej z ni w stosunku przysposobienia. Jednak瞠 gdy z tre軼i testamentu lub z okoliczno軼i wynika, 瞠 bez niewa積ego postanowienia spadkodawca nie sporz康zi豚y testamentu danej tre軼i, niewa積y jest ca造 testament.

Art. 958. Testament sporz康zony z naruszeniem przepis闚 rozdzia逝 niniejszego jest niewa積y, chyba 瞠 przepisy te stanowi inaczej.

DZIA II

Powo豉nie spadkobiercy

Art. 959. Spadkodawca mo瞠 powo豉 do ca這軼i lub cz窷ci spadku jedn lub kilka os鏏.

Art. 960. Je瞠li spadkodawca powo豉 do spadku lub do oznaczonej cz窷ci spadku kilku spadkobierc闚, nie okre郵aj帷 ich udzia堯w spadkowych, dziedzicz oni w cz窷ciach r闚nych.

Art. 961. Je瞠li spadkodawca przeznaczy oznaczonej osobie w testamencie poszczeg鏊ne przedmioty maj徠kowe, kt鏎e wyczerpuj prawie ca造 spadek, osob t poczytuje si w razie w徠pliwo軼i nie za zapisobierc, lecz za spadkobierc powo豉nego do ca貫go spadku. Je瞠li takie rozrz康zenie testamentowe zosta這 dokonane na rzecz kilku os鏏, osoby te poczytuje si w razie w徠pliwo軼i za powo豉ne do ca貫go spadku w cz窷ciach u豉mkowych odpowiadaj帷ych stosunkowi warto軼i przeznaczonych im przedmiot闚.

Art. 962. Zastrze瞠nie warunku lub terminu, uczynione przy powo豉niu spadkobiercy testamentowego, uwa瘸ne jest za nie istniej帷e. Je瞠li jednak z tre軼i testamentu lub z okoliczno軼i wynika, 瞠 bez takiego zastrze瞠nia spadkobierca nie zosta豚y powo豉ny, powo豉nie spadkobiercy jest niewa積e. Przepis闚 tych nie stosuje si, je瞠li ziszczenie si lub nieziszczenie si warunku albo nadej軼ie terminu nast徙i這 przed otwarciem spadku.

Art. 963. Mo積a powo豉 spadkobierc testamentowego na wypadek, gdyby inna osoba powo豉na jako spadkobierca ustawowy lub testamentowy nie chcia豉 lub nie mog豉 by spadkobierc (podstawienie).

Art. 964. Postanowienie testamentu, przez kt鏎e spadkodawca zobowi您uje spadkobierc do zachowania nabytego spadku i do pozostawienia go innej osobie, ma tylko ten skutek, 瞠 ta inna osoba jest powo豉na do spadku na wypadek, gdyby spadkobierca nie chcia lub nie m鏬 by spadkobierc. Je瞠li jednak z tre軼i testamentu lub z okoliczno軼i wynika, i spadkobierca bez takiego ograniczenia nie by豚y powo豉ny, powo豉nie spadkobiercy jest niewa積e.

Art. 965. Je瞠li spadkodawca powo豉 kilku spadkobierc闚 testamentowych, a jeden z nich nie chce lub nie mo瞠 by spadkobierc, przeznaczony dla niego udzia, w braku odmiennej woli spadkodawcy, przypada pozosta造m spadkobiercom testamentowym w stosunku do przypadaj帷ych im udzia堯w (przyrost).

Art. 966. Gdy na mocy testamentu spadek przypad spadkobiercy nie obci捫onemu ustawowym obowi您kiem alimentacyjnym wzgl璠em dziadk闚 spadkodawcy, dziadkowie, je瞠li znajduj si w niedostatku i nie mog otrzyma 鈔odk闚 utrzymania od os鏏, na kt鏎ych ci捫y ustawowy obowi您ek alimentacyjny, mog 膨da od spadkobiercy 鈔odk闚 utrzymania w stosunku do swoich potrzeb i do warto軼i jego udzia逝 spadkowego. Spadkobierca mo瞠 uczyni zado嗆 temu roszczeniu tak瞠 w ten spos鏏, 瞠 zap豉ci dziadkom spadkodawcy sum pieni篹n odpowiadaj帷 warto軼i jednej czwartej cz窷ci swego udzia逝 spadkowego.

Art. 967.   1. Je瞠li osoba powo豉na jako spadkobierca testamentowy nie chce lub nie mo瞠 by spadkobierc, spadkobierca ustawowy, kt鏎emu przypad przeznaczony dla tej osoby udzia spadkowy, obowi您any jest, w braku odmiennej woli spadkodawcy, wykona obci捫aj帷e t osob zapisy, polecenia i inne rozrz康zenia spadkodawcy.

 2. Przepis powy窺zy stosuje si odpowiednio do spadkobiercy podstawionego oraz do spadkobiercy, kt鏎emu przypada udzia spadkowy z tytu逝 przyrostu.

DZIA III

Zapis i polecenie

Art. 968.   1. Spadkodawca mo瞠 przez rozrz康zenie testamentowe zobowi您a spadkobierc ustawowego lub testamentowego do spe軟ienia okre郵onego 鈍iadczenia maj徠kowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis).

 2. Spadkodawca mo瞠 obci捫y zapisem tak瞠 zapisobierc (dalszy zapis).

Art. 969. (skre郵ony).

Art. 970. W braku odmiennej woli spadkodawcy zapisobierca mo瞠 膨da wykonania zapisu niezw這cznie po og這szeniu testamentu. Jednak瞠 zapisobierca obci捫ony dalszym zapisem mo瞠 powstrzyma si z jego wykonaniem a do chwili wykonania zapisu przez spadkobierc.

Art. 971. Je瞠li spadek przypada kilku spadkobiercom, zapis obci捫a ich w stosunku do wielko軼i ich udzia堯w spadkowych, chyba 瞠 spadkodawca postanowi inaczej. Przepis ten stosuje si odpowiednio do dalszego zapisu.

Art. 972. Przepisy o powo豉niu spadkobiercy, o zdolno軼i do dziedziczenia i o niegodno軼i stosuje si odpowiednio do zapis闚.

Art. 973. Je瞠li osoba, na kt鏎ej rzecz zosta uczyniony zapis, nie chce lub nie mo瞠 by zapisobierc, obci捫ony zapisem zostaje zwolniony od obowi您ku jego wykonania, powinien jednak w braku odmiennej woli spadkodawcy wykona dalsze zapisy.

Art. 974. Zapisobierca obci捫ony obowi您kiem wykonania dalszego zapisu mo瞠 zwolni si od tego obowi您ku tak瞠 w ten spos鏏, 瞠 dokona bezp豉tnie na rzecz dalszego zapisobiercy przeniesienia praw otrzymanych z tytu逝 zapisu albo przelewu roszczenia o jego wykonanie.

Art. 975. Zapis mo瞠 by uczyniony pod warunkiem lub z zastrze瞠niem terminu.

Art. 976. W braku odmiennej woli spadkodawcy zapis rzeczy oznaczonej co do to窺amo軼i jest bezskuteczny, je瞠li rzecz zapisana nie nale篡 do spadku w chwili jego otwarcia albo je瞠li spadkodawca by w chwili swej 鄉ierci zobowi您any do zbycia tej rzeczy.

Art. 977. Je瞠li przedmiotem zapisu jest rzecz oznaczona co do to窺amo軼i, do roszcze zapisobiercy o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot po篡tk闚 lub o zap豉t ich warto軼i, jak r闚nie do roszcze obci捫onego zapisem o zwrot nak豉d闚 na rzecz stosuje si odpowiednio przepisy o roszczeniach mi璠zy w豉軼icielem a samoistnym posiadaczem rzeczy.

Art. 978. Je瞠li przedmiotem zapisu jest rzecz oznaczona co do to窺amo軼i, obci捫ony zapisem ponosi wzgl璠em zapisobiercy odpowiedzialno嗆 za wady rzeczy jak darczy鎍a.

Art. 979. Je瞠li przedmiotem zapisu s rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, obci捫ony powinien 鈍iadczy rzeczy 鈔edniej jako軼i, uwzgl璠niaj帷 przy tym potrzeby zapisobiercy.

Art. 980. Je瞠li przedmiotem zapisu s rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do odpowiedzialno軼i obci捫onego wzgl璠em zapisobiercy za wady fizyczne i prawne rzeczy stosuje si odpowiednio przepisy o r瘯ojmi przy sprzeda篡. Jednak瞠 zapisobierca mo瞠 膨da od obci捫onego zapisem tylko odszkodowania za nienale篡te wykonanie zapisu albo dostarczenia zamiast rzeczy wadliwych rzeczy takiego samego gatunku wolnych od wad oraz naprawienia szkody wynik貫j z op騧nienia.

Art. 981. Roszczenie z tytu逝 zapisu przedawnia si z up造wem lat pi璚iu od dnia wymagalno軼i zapisu.

Art. 982. Spadkodawca mo瞠 w testamencie w這篡 na spadkobierc lub na zapisobierc obowi您ek oznaczonego dzia豉nia lub zaniechania, nie czyni帷 nikogo wierzycielem (polecenie).

Art. 983. Zapisobierca obci捫ony poleceniem mo瞠 powstrzyma si z jego wykonaniem a do chwili wykonania zapisu przez spadkobierc. Przepis ten stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy polecenie obci捫a dalszego zapisobierc.

Art. 984. Je瞠li osoba, na kt鏎ej rzecz zosta uczyniony zapis z obowi您kiem wykonania polecenia, nie chce lub nie mo瞠 by zapisobierc, spadkobierca zwolniony od obowi您ku wykonania zapisu powinien w braku odmiennej woli spadkodawcy polecenie wykona. Przepis ten stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy polecenie obci捫a dalszego zapisobierc.

Art. 985. Wykonania polecenia mo瞠 膨da ka盥y ze spadkobierc闚, jak r闚nie wykonawca testamentu, chyba 瞠 polecenie ma wy陰cznie na celu korzy嗆 obci捫onego poleceniem. Je瞠li polecenie ma na wzgl璠zie interes spo貫czny, wykonania polecenia mo瞠 膨da tak瞠 w豉軼iwy organ pa雟twowy.

DZIA IV

Wykonawca testamentu

Art. 986.   1. Spadkodawca mo瞠 w testamencie powo豉 wykonawc testamentu.

 2. Nie mo瞠 by wykonawc testamentu, kto nie ma pe軟ej zdolno軼i do czynno軼i prawnych.

Art. 987. Je瞠li osoba powo豉na jako wykonawca testamentu nie chce tego obowi您ku przyj望, powinna z這篡 odpowiednie o鈍iadczenie przed s康em.

Art. 988.   1. Je瞠li spadkodawca nie postanowi inaczej, wykonawca testamentu powinien zarz康za maj徠kiem spadkowym, sp豉ci d逝gi spadkowe, w szczeg鏊no軼i wykona zapisy i polecenia, a nast瘼nie wyda spadkobiercom maj徠ek spadkowy zgodnie z wol spadkodawcy i z ustaw.

 2. Wykonawca testamentu mo瞠 pozywa i by pozywany w sprawach wynikaj帷ych z zarz康u spadkiem. Mo瞠 r闚nie pozywa w sprawach o prawa nale膨ce do spadku i by pozywany w sprawach o d逝gi spadkowe.

Art. 989.   1. Do wzajemnych roszcze mi璠zy spadkobierc a wykonawc testamentu wynikaj帷ych ze sprawowania zarz康u spadkiem stosuje si odpowiednio przepisy o zleceniu za wynagrodzeniem.

 2. Koszty zarz康u maj徠kiem spadkowym oraz wynagrodzenie wykonawcy testamentu nale膨 do d逝g闚 spadkowych.

Art. 990. Z wa積ych powod闚 s康 mo瞠 zwolni wykonawc testamentu.

TYTU IV

Zachowek

Art. 991.   1. Zst瘼nym, ma鹵onkowi oraz rodzicom spadkodawcy, kt鏎zy byliby powo豉ni do spadku z ustawy, nale膨 si, je瞠li uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo je瞠li zst瘼ny uprawniony jest ma這letni - dwie trzecie warto軼i udzia逝 spadkowego, kt鏎y by mu przypada przy dziedziczeniu ustawowym, w innych za wypadkach - po這wa warto軼i tego udzia逝 (zachowek).

 2. Je瞠li uprawniony nie otrzyma nale積ego mu zachowku b康 w postaci uczynionej przez spadkodawc darowizny, b康 w postaci powo豉nia do spadku, b康 w postaci zapisu, przys逝guje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zap豉t sumy pieni篹nej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupe軟ienia.

Art. 992. Przy ustalaniu udzia逝 spadkowego stanowi帷ego podstaw do obliczania zachowku uwzgl璠nia si tak瞠 spadkobierc闚 niegodnych oraz spadkobierc闚, kt鏎zy spadek odrzucili, natomiast nie uwzgl璠nia si spadkobierc闚, kt鏎zy zrzekli si dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni.

Art. 993. Przy obliczaniu zachowku nie uwzgl璠nia si zapis闚 i polece, natomiast dolicza si do spadku, stosownie do przepis闚 poni窺zych, darowizny uczynione przez spadkodawc.

Art. 994.   1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza si do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyj皻ych, ani dokonanych przed wi璚ej ni dziesi璚iu laty, licz帷 wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz os鏏 nie b璠帷ych spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

 2. Przy obliczaniu zachowku nale積ego zst瘼nemu nie dolicza si do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawc w czasie, kiedy nie mia zst瘼nych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna zosta豉 uczyniona na mniej ni trzysta dni przed urodzeniem si zst瘼nego.

 3. Przy obliczaniu zachowku nale積ego ma鹵onkowi nie dolicza si do spadku darowizn, kt鏎e spadkodawca uczyni przed zawarciem z nim ma鹵e雟twa.

Art. 995. Warto嗆 przedmiotu darowizny oblicza si wed逝g stanu z chwili jej dokonania, a wed逝g cen z chwili ustalania zachowku.

Art. 996. Darowizn uczynion przez spadkodawc uprawnionemu do zachowku zalicza si na nale積y mu zachowek. Je瞠li uprawnionym do zachowku jest dalszy zst瘼ny spadkodawcy, zalicza si na nale積y mu zachowek tak瞠 darowizn uczynion przez spadkodawc wst瘼nemu uprawnionego.

Art. 997. Je瞠li uprawnionym do zachowku jest zst瘼ny spadkodawcy, zalicza si na nale積y mu zachowek poniesione przez spadkodawc koszty wychowania oraz wykszta販enia og鏊nego i zawodowego, o ile koszty te przekraczaj przeci皻n miar przyj皻 w danym 鈔odowisku.

Art. 998.   1. Je瞠li uprawniony do zachowku jest powo豉ny do dziedziczenia, ponosi on odpowiedzialno嗆 za zapisy i polecenia tylko do wysoko軼i nadwy磬i przekraczaj帷ej warto嗆 udzia逝 spadkowego, kt鏎y stanowi podstaw do obliczenia nale積ego uprawnionemu zachowku.

 2. Przepis powy窺zy stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy zapis na rzecz uprawnionego do zachowku zosta obci捫ony dalszym zapisem lub poleceniem albo uczyniony pod warunkiem lub z zastrze瞠niem terminu.

Art. 999. Je瞠li spadkobierca obowi您any do zap豉ty zachowku jest sam uprawniony do zachowku, jego odpowiedzialno嗆 ogranicza si tylko do wysoko軼i nadwy磬i przekraczaj帷ej jego w豉sny zachowek.

Art. 1000.   1. Je瞠li uprawniony nie mo瞠 otrzyma od spadkobiercy nale積ego mu zachowku, mo瞠 on 膨da od osoby, kt鏎a otrzyma豉 od spadkodawcy darowizn doliczon do spadku, sumy pieni篹nej potrzebnej do uzupe軟ienia zachowku. Jednak瞠 obdarowany jest obowi您any do zap豉ty powy窺zej sumy tylko w granicach wzbogacenia b璠帷ego skutkiem darowizny.

 2. Je瞠li obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, ponosi on odpowiedzialno嗆 wzgl璠em innych uprawnionych do zachowku tylko do wysoko軼i nadwy磬i przekraczaj帷ej jego w豉sny zachowek.

 3. Obdarowany mo瞠 zwolni si od obowi您ku zap豉ty sumy potrzebnej do uzupe軟ienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny.

Art. 1001. Spo鈔鏚 kilku obdarowanych obdarowany wcze郾iej ponosi odpowiedzialno嗆 stosownie do przepis闚 artyku逝 poprzedzaj帷ego tylko wtedy, gdy uprawniony do zachowku nie mo瞠 uzyska uzupe軟ienia zachowku od osoby, kt鏎a zosta豉 obdarowana p騧niej.

Art. 1002. Roszczenie z tytu逝 zachowku przechodzi na spadkobierc osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca ten nale篡 do os鏏 uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy.

Art. 1003. Spadkobiercy obowi您ani do zaspokojenia roszczenia z tytu逝 zachowku mog 膨da stosunkowego zmniejszenia zapis闚 i polece.

Art. 1004.   1. Zmniejszenie zapis闚 i polece nast瘼uje w stosunku do ich warto軼i, chyba 瞠 z tre軼i testamentu wynika odmienna wola spadkodawcy.

 2. W razie zmniejszenia zapisu obci捫onego dalszym zapisem lub poleceniem, dalszy zapis lub polecenie podlega stosunkowemu zmniejszeniu.

Art. 1005.   1. Je瞠li spadkobierca obowi您any do zaspokojenia roszczenia z tytu逝 zachowku sam jest uprawniony do zachowku, mo瞠 on 膨da zmniejszenia zapis闚 i polece w takim stopniu, a瞠by pozosta mu jego w豉sny zachowek.

 2. Je瞠li zapisobierca sam jest uprawniony do zachowku, zapis uczyniony na jego rzecz podlega zmniejszeniu tylko do wysoko軼i nadwy磬i przekraczaj帷ej jego w豉sny zachowek.

Art. 1006. Je瞠li zmniejszeniu podlega zapis, kt鏎ego przedmiot nie da si podzieli bez istotnej zmiany lub bez znacznego zmniejszenia warto軼i, zapisobierca mo瞠 膨da ca趾owitego wykonania zapisu, uiszczaj帷 odpowiedni sum pieni篹n.

Art. 1007.   1. Roszczenia uprawnionego z tytu逝 zachowku oraz roszczenia spadkobierc闚 o zmniejszenie zapis闚 i polece przedawniaj si z up造wem lat trzech od og這szenia testamentu.

 2. Roszczenie przeciwko osobie obowi您anej do uzupe軟ienia zachowku z tytu逝 otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia si z up造wem lat trzech od otwarcia spadku.

Art. 1008. Spadkodawca mo瞠 w testamencie pozbawi zst瘼nych, ma鹵onka i rodzic闚 zachowku (wydziedziczenie), je瞠li uprawniony do zachowku:

1) wbrew woli spadkodawcy post瘼uje uporczywie w spos鏏 sprzeczny z zasadami wsp馧篡cia spo貫cznego;

2) dopu軼i si wzgl璠em spadkodawcy albo jednej z najbli窺zych mu os鏏 umy郵nego przest瘼stwa przeciwko 篡ciu, zdrowiu lub wolno軼i albo ra膨cej obrazy czci;

3) uporczywie nie dope軟ia wzgl璠em spadkodawcy obowi您k闚 rodzinnych.

Art. 1009. Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynika z tre軼i testamentu.

Art. 1010.   1. Spadkodawca nie mo瞠 wydziedziczy uprawnionego do zachowku, je瞠li mu przebaczy.

 2. Je瞠li w chwili przebaczenia spadkodawca nie mia zdolno軼i do czynno軼i prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nast徙i這 z dostatecznym rozeznaniem.

Art. 1011. Zst瘼ni wydziedziczonego zst瘼nego s uprawnieni do zachowku, chocia瘺y prze篡 on spadkodawc.

TYTU V

Przyj璚ie i odrzucenie spadku

Art. 1012. Spadkobierca mo瞠 b康 przyj望 spadek bez ograniczenia odpowiedzialno軼i za d逝gi (przyj璚ie proste), b康 przyj望 spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialno軼i (przyj璚ie z dobrodziejstwem inwentarza), b康 te spadek odrzuci.

Art. 1013. (skre郵ony).

Art. 1014.   1. Przyj璚ie lub odrzucenie udzia逝 spadkowego przypadaj帷ego spadkobiercy z tytu逝 podstawienia mo瞠 nast徙i niezale積ie od przyj璚ia lub odrzucenia udzia逝 spadkowego, kt鏎y temu spadkobiercy przypada z innego tytu逝.

 2. Spadkobierca mo瞠 odrzuci udzia spadkowy przypadaj帷y mu z tytu逝 przyrostu, a przyj望 udzia przypadaj帷y mu jako spadkobiercy powo豉nemu.

 3. Poza wypadkami przewidzianymi w paragrafach poprzedzaj帷ych spadkobierca nie mo瞠 spadku cz窷ciowo przyj望, a cz窷ciowo odrzuci.

Art. 1015.   1. O鈍iadczenie o przyj璚iu lub o odrzuceniu spadku mo瞠 by z這穎ne w ci庵u sze軼iu miesi璚y od dnia, w kt鏎ym spadkobierca dowiedzia si o tytule swego powo豉nia.

 2. Brak o鈍iadczenia spadkobiercy w powy窺zym terminie jest jednoznaczny z prostym przyj璚iem spadku. Jednak瞠 gdy spadkobierc jest osoba nie maj帷a pe軟ej zdolno軼i do czynno軼i prawnych albo osoba, co do kt鏎ej istnieje podstawa do jej ca趾owitego ubezw豉snowolnienia, albo osoba prawna, brak o鈍iadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyj璚iem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Art. 1016. Je瞠li jeden ze spadkobierc闚 przyj掖 spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uwa瘸 si, 瞠 tak瞠 spadkobiercy, kt鏎zy nie z這篡li w terminie 瘸dnego o鈍iadczenia, przyj瘭i spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Art. 1017. Je瞠li przed up造wem terminu do z這瞠nia o鈍iadczenia o przyj璚iu lub o odrzuceniu spadku spadkobierca zmar nie z這篡wszy takiego o鈍iadczenia, o鈍iadczenie o przyj璚iu lub o odrzuceniu spadku mo瞠 by z這穎ne przez jego spadkobierc闚. Termin do z這瞠nia tego o鈍iadczenia nie mo瞠 si sko鎍zy wcze郾iej ani瞠li termin do z這瞠nia o鈍iadczenia co do spadku po zmar造m spadkobiercy.

Art. 1018.   1. O鈍iadczenie o przyj璚iu lub o odrzuceniu spadku z這穎ne pod warunkiem lub z zastrze瞠niem terminu jest niewa積e.

 2. O鈍iadczenie o przyj璚iu lub o odrzuceniu spadku nie mo瞠 by odwo豉ne.

 3. O鈍iadczenie o przyj璚iu lub o odrzuceniu spadku sk豉da si przed s康em lub przed notariuszem. Mo積a je z這篡 ustnie lub na pi鄉ie z podpisem urz璠owo po鈍iadczonym. Pe軟omocnictwo do z這瞠nia o鈍iadczenia o przyj璚iu lub o odrzuceniu spadku powinno by pisemne z podpisem urz璠owo po鈍iadczonym.

Art. 1019.   1. Je瞠li o鈍iadczenie o przyj璚iu lub o odrzuceniu spadku zosta這 z這穎ne pod wp造wem b喚du lub gro嬌y, stosuje si przepisy o wadach o鈍iadczenia woli z nast瘼uj帷ymi zmianami:

1) uchylenie si od skutk闚 prawnych o鈍iadczenia powinno nast徙i przed s康em;

2) spadkobierca powinien jednocze郾ie o鈍iadczy, czy i jak spadek przyjmuje, czy te go odrzuca.

 2. Spadkobierca, kt鏎y pod wp造wem b喚du lub gro嬌y nie z這篡 瘸dnego o鈍iadczenia w terminie, mo瞠 w powy窺zy spos鏏 uchyli si od skutk闚 prawnych niezachowania terminu.

 3. Uchylenie si od skutk闚 prawnych o鈍iadczenia o przyj璚iu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez s康.

Art. 1020. Spadkobierca, kt鏎y spadek odrzuci, zostaje wy陰czony od dziedziczenia, tak jakby nie do篡 otwarcia spadku.

Art. 1021. Je瞠li spadkobierca zarz康za spadkiem, a potem go odrzuci, do stosunk闚 mi璠zy nim a spadkobiercami, kt鏎zy zamiast niego doszli do spadku, stosuje si odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 1022. Spadkobierca powo豉ny do spadku zar闚no z mocy testamentu, jak i z mocy ustawy mo瞠 spadek odrzuci jako spadkobierca testamentowy, a przyj望 spadek jako spadkobierca ustawowy.

Art. 1023.   1. Skarb Pa雟twa ani gmina nie mog odrzuci spadku, kt鏎y im przypad z mocy ustawy.

 2. Skarb Pa雟twa ani gmina nie sk豉daj o鈍iadczenia o przyj璚iu spadku, a spadek uwa瘸 si za przyj皻y z dobrodziejstwem inwentarza.

Art. 1024.   1. Je瞠li spadkobierca odrzuci spadek z pokrzywdzeniem wierzycieli, ka盥y z wierzycieli, kt鏎ego wierzytelno嗆 istnia豉 w chwili odrzucenia spadku, mo瞠 膨da, a瞠by odrzucenie spadku zosta這 uznane za bezskuteczne w stosunku do niego wed逝g przepis闚 o ochronie wierzycieli w razie niewyp豉calno軼i d逝積ika.

 2. Uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne mo積a 膨da w ci庵u sze軼iu miesi璚y od chwili powzi璚ia wiadomo軼i o odrzuceniu spadku, lecz nie p騧niej ni przed up造wem trzech lat od odrzucenia spadku.

TYTU VI

Stwierdzenie nabycia spadku i ochrona spadkobiercy

Art. 1025.   1. S康 na wniosek osoby maj帷ej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobierc.

 2. Domniemywa si, 瞠 osoba, kt鏎a uzyska豉 stwierdzenie nabycia spadku, jest spadkobierc.

Art. 1026. Stwierdzenie nabycia spadku nie mo瞠 nast徙i przed up造wem sze軼iu miesi璚y od otwarcia spadku, chyba 瞠 wszyscy znani spadkobiercy z這篡li ju o鈍iadczenia o przyj璚iu lub o odrzuceniu spadku.

Art. 1027. Wzgl璠em osoby trzeciej, kt鏎a nie ro軼i sobie praw do spadku z tytu逝 dziedziczenia, spadkobierca mo瞠 udowodni swe prawa wynikaj帷e z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku.

Art. 1028. Je瞠li ten, kto uzyska stwierdzenie nabycia spadku, lecz spadkobierc nie jest, rozporz康za prawem nale膨cym do spadku na rzecz osoby trzeciej, osoba, na kt鏎ej rzecz rozporz康zenie nast瘼uje, nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowi您ku, chyba 瞠 dzia豉 w z貫j wierze.

Art. 1029.   1. Spadkobierca mo瞠 膨da, a瞠by osoba, kt鏎a w豉da spadkiem jako spadkobierca, lecz spadkobierc nie jest, wyda豉 mu spadek. To samo dotyczy poszczeg鏊nych przedmiot闚 nale膨cych do spadku.

 2. Do roszcze spadkobiercy o wynagrodzenie za korzystanie z przedmiot闚 nale膨cych do spadku, o zwrot po篡tk闚 lub o zap豉t ich warto軼i, jak r闚nie o naprawienie szkody z powodu zu篡cia, pogorszenia lub utraty tych przedmiot闚 oraz do roszcze przeciwko spadkobiercy o zwrot nak豉d闚 stosuje si odpowiednio przepisy o roszczeniach mi璠zy w豉軼icielem a samoistnym posiadaczem rzeczy.

 3. Przepisy powy窺ze stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy 膨da wydania swego maj徠ku osoba, co do kt鏎ej zosta這 uchylone orzeczenie o uznaniu jej za zmar陰.

TYTU VII

Odpowiedzialno嗆 za d逝gi spadkowe

Art. 1030. Do chwili przyj璚ia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialno嗆 za d逝gi spadkowe tylko ze spadku. Od chwili przyj璚ia spadku ponosi odpowiedzialno嗆 za te d逝gi z ca貫go swego maj徠ku.

Art. 1031.   1. W razie prostego przyj璚ia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialno嗆 za d逝gi spadkowe bez ograniczenia.

 2. W razie przyj璚ia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialno嗆 za d逝gi spadkowe tylko do warto軼i ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powy窺ze ograniczenie odpowiedzialno軼i odpada, je瞠li spadkobierca podst瘼nie nie poda do inwentarza przedmiot闚 nale膨cych do spadku albo poda do inwentarza nie istniej帷e d逝gi.

Art. 1032.   1. Je瞠li spadkobierca, kt鏎y przyj掖 spadek z dobrodziejstwem inwentarza, sp豉ci niekt鏎e d逝gi spadkowe nie wiedz帷 o istnieniu innych d逝g闚, ponosi on odpowiedzialno嗆 za nie sp豉cone d逝gi tylko do wysoko軼i r騜nicy mi璠zy warto軼i ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku a warto軼i 鈍iadcze spe軟ionych na zaspokojenie d逝g闚, kt鏎e sp豉ci.

 2. Je瞠li spadkobierca, kt鏎y przyj掖 spadek z dobrodziejstwem inwentarza, sp豉caj帷 niekt鏎e d逝gi spadkowe wiedzia o istnieniu innych d逝g闚 spadkowych, ponosi on odpowiedzialno嗆 za te d逝gi ponad warto嗆 stanu czynnego spadku, jednak瞠 tylko do takiej wysoko軼i, w jakiej by豚y obowi您any je zaspokoi, gdyby sp豉ca nale篡cie wszystkie d逝gi spadkowe.

Art. 1033. Odpowiedzialno嗆 spadkobiercy z tytu逝 zapis闚 i polece ogranicza si zawsze do warto軼i stanu czynnego spadku.

Art. 1034.   1. Do chwili dzia逝 spadku spadkobiercy ponosz solidarn odpowiedzialno嗆 za d逝gi spadkowe. Je瞠li jeden ze spadkobierc闚 spe軟i 鈍iadczenie, mo瞠 on 膨da zwrotu od pozosta造ch spadkobierc闚 w cz窷ciach, kt鏎e odpowiadaj wielko軼i ich udzia堯w.

 2. Od chwili dzia逝 spadku spadkobiercy ponosz odpowiedzialno嗆 za d逝gi spadkowe w stosunku do wielko軼i udzia堯w.

TYTU VIII

Wsp鏊no嗆 maj徠ku spadkowego i dzia spadku

Art. 1035. Je瞠li spadek przypada kilku spadkobiercom, do wsp鏊no軼i maj徠ku spadkowego oraz do dzia逝 spadku stosuje si odpowiednio przepisy o wsp馧w豉sno軼i w cz窷ciach u豉mkowych z zachowaniem przepis闚 niniejszego tytu逝.

Art. 1036. Spadkobierca mo瞠 za zgod pozosta造ch spadkobierc闚 rozporz康zi udzia貫m w przedmiocie nale膨cym do spadku. W braku zgody kt鏎egokolwiek z pozosta造ch spadkobierc闚 rozporz康zenie jest bezskuteczne o tyle, o ile narusza這by uprawnienia przys逝guj帷e temu spadkobiercy na podstawie przepis闚 o dziale spadku.

Art. 1037.   1. Dzia spadku mo瞠 nast徙i b康 na mocy umowy mi璠zy wszystkimi spadkobiercami, b康 na mocy orzeczenia s康u na 膨danie kt鏎egokolwiek ze spadkobierc闚.

 2. Je瞠li do spadku nale篡 nieruchomo嗆, umowa o dzia powinna by zawarta w formie aktu notarialnego.

Art. 1038.   1. S康owy dzia spadku powinien obejmowa ca造 spadek. Jednak瞠 z wa積ych powod闚 mo瞠 by ograniczony do cz窷ci spadku.

 2. Umowny dzia spadku mo瞠 obj望 ca造 spadek lub by ograniczony do cz窷ci spadku.

Art. 1039.   1. Je瞠li w razie dziedziczenia ustawowego dzia spadku nast瘼uje mi璠zy zst瘼nymi albo mi璠zy zst瘼nymi i ma鹵onkiem, spadkobiercy ci s wzajemnie zobowi您ani do zaliczenia na sched spadkow otrzymanych od spadkodawcy darowizn, chyba 瞠 z o鈍iadczenia spadkodawcy lub zokoliczno軼i wynika, 瞠 darowizna zosta豉 dokonana ze zwolnieniem od obowi您ku zaliczenia.

 2. Spadkodawca mo瞠 w這篡 obowi您ek zaliczenia darowizny na sched spadkow tak瞠 na spadkobierc ustawowego nie wymienionego w paragrafie poprzedzaj帷ym.

 3. Nie podlegaj zaliczeniu na sched spadkow drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyj皻e.

Art. 1040. Je瞠li warto嗆 darowizny podlegaj帷ej zaliczeniu przewy窺za warto嗆 schedy spadkowej, spadkobierca nie jest obowi您any do zwrotu nadwy磬i. W wypadku takim nie uwzgl璠nia si przy dziale spadku ani darowizny, ani spadkobiercy zobowi您anego do jej zaliczenia.

Art. 1041. Dalszy zst瘼ny spadkodawcy obowi您any jest do zaliczenia na sched spadkow darowizny uczynionej przezspadkodawc jego wst瘼nemu.

Art. 1042.   1. Zaliczenie na sched spadkow przeprowadza si w ten spos鏏, 瞠 warto嗆 darowizn podlegaj帷ych zaliczeniu dolicza si do spadku lub do cz窷ci spadku, kt鏎a ulega podzia這wi mi璠zy spadkobierc闚 obowi您anych wzajemnie do zaliczenia, po czym oblicza si sched spadkow ka盥ego z tych spadkobierc闚, a nast瘼nie ka盥emu z nich zalicza si na poczet jego schedy warto嗆 darowizny podlegaj帷ej zaliczeniu.

 2. Warto嗆 przedmiotu darowizny oblicza si wed逝g stanu z chwili jej dokonania, a wed逝g cen z chwili dzia逝 spadku.

 3. Przy zaliczaniu na sched spadkow nie uwzgl璠nia si po篡tk闚 przedmiotu darowizny.

Art. 1043. Przepisy o zaliczeniu darowizn na sched spadkow stosuje si odpowiednio do poniesionych przez spadkodawc na rzecz zst瘼nego koszt闚 wychowania oraz wykszta販enia og鏊nego i zawodowego, o ile koszty te przekraczaj przeci皻n miar przyj皻 w danym 鈔odowisku.

Art. 1044. Na 膨danie dw鏂h lub wi璚ej spadkobierc闚 s康 mo瞠 wydzieli im schedy spadkowe w ca這軼i lub w cz窷ci w taki spos鏏, 瞠 przyzna im pewien przedmiot lub pewne przedmioty nale膨ce do spadku jako wsp馧w豉sno嗆 w okre郵onych cz窷ciach u豉mkowych.

Art. 1045. Uchylenie si od skutk闚 prawnych umowy o dzia spadku zawartej pod wp造wem b喚du mo瞠 nast徙i tylko wtedy, gdy b陰d dotyczy stanu faktycznego, kt鏎y strony uwa瘸造 za niew徠pliwy.

Art. 1046. Po dokonaniu dzia逝 spadku spadkobiercy s wzajemnie obowi您ani do r瘯ojmi za wady fizyczne i prawne wed逝g przepis闚 o r瘯ojmi przy sprzeda篡. R瘯ojmia co do wierzytelno軼i spadkowych rozci庵a si tak瞠 na wyp豉calno嗆 d逝積ika.

TYTU IX

Umowy dotycz帷e spadku

Art. 1047. Z zastrze瞠niem wyj徠k闚 przewidzianych w tytule niniejszym umowa o spadek po osobie 篡j帷ej jest niewa積a.

Art. 1048. Spadkobierca ustawowy mo瞠 przez umow z przysz造m spadkodawc zrzec si dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna by zawarta w formie aktu notarialnego.

Art. 1049.   1. Zrzeczenie si dziedziczenia obejmuje r闚nie zst瘼nych zrzekaj帷ego si, chyba 瞠 um闚iono si inaczej.

 2. Zrzekaj帷y si oraz jego zst瘼ni, kt鏎ych obejmuje zrzeczenie si dziedziczenia, zostaj wy陰czeni od dziedziczenia, tak jakby nie do篡li otwarcia spadku.

Art. 1050. Zrzeczenie si dziedziczenia mo瞠 by uchylone przez umow mi璠zy tym, kto zrzek si dziedziczenia, a tym, po kim si dziedziczenia zrzeczono. Umowa powinna by zawarta w formie aktu notarialnego.

Art. 1051. Spadkobierca, kt鏎y spadek przyj掖, mo瞠 spadek ten zby w ca這軼i lub w cz窷ci. To samo dotyczy zbycia udzia逝 spadkowego.

Art. 1052.   1. Umowa sprzeda篡, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowi您uj帷a do zbycia spadku przenosi spadek na nabywc, chyba 瞠 strony inaczej postanowi造.

 2. Je瞠li zawarcie umowy przenosz帷ej spadek nast瘼uje w wykonaniu zobowi您ania wynikaj帷ego z uprzednio zawartej umowy zobowi您uj帷ej do zbycia spadku, wa積o嗆 umowy przenosz帷ej spadek zale篡 od istnienia tego zobowi您ania.

 3. Umowa zobowi您uj帷a do zbycia spadku powinna by zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenosz帷ej spadek, kt鏎a zostaje zawarta w celu wykonania istniej帷ego uprzednio zobowi您ania do zbycia spadku.

Art. 1053. Nabywca spadku wst瘼uje w prawa i obowi您ki spadkobiercy.

Art. 1054.   1. Zbywca spadku zobowi您any jest do wydania tego, co wskutek zbycia, utraty lub uszkodzenia przedmiot闚 nale膨cych do spadku zosta這 uzyskane w zamian tych przedmiot闚 albo jako naprawienie szkody, a je瞠li zbycie spadku by這 odp豉tne, tak瞠 do wyr闚nania ubytku warto軼i powsta貫go przez zu篡cie lub rozporz康zenie nieodp豉tne przedmiotami nale膨cymi do spadku.

 2. Zbywca mo瞠 膨da od nabywcy zwrotu wydatk闚 i nak豉d闚 poczynionych na spadek.

Art. 1055.   1. Nabywca spadku ponosi odpowiedzialno嗆 za d逝gi spadkowe w tym samym zakresie co zbywca. Ich odpowiedzialno嗆 wzgl璠em wierzycieli jest solidarna.

 2. W braku odmiennej umowy nabywca ponosi wzgl璠em zbywcy odpowiedzialno嗆 za to, 瞠 wierzyciele nie b璠 od niego 膨dali spe軟ienia 鈍iadcze na zaspokojenie d逝g闚 spadkowych.

Art. 1056. W razie zbycia spadku spadkobierca nie ponosi odpowiedzialno軼i ztytu逝 r瘯ojmi za wady fizyczne i prawne poszczeg鏊nych przedmiot闚 nale膨cych do spadku.

Art. 1057. Korzy軼i i ci篹ary zwi您ane z przedmiotami nale膨cymi do spadku, jak r闚nie niebezpiecze雟two ich przypadkowej utraty lub uszkodzenia przechodz na nabywc z chwil zawarcia umowy o zbycie spadku, chyba 瞠 um闚iono si inaczej.

TYTU X

Przepisy szczeg鏊ne o dziedziczeniu gospodarstw rolnych

Art. 1058. Do dziedziczenia z ustawy gospodarstw rolnych obejmuj帷ych grunty rolne o powierzchni przekraczaj帷ej 1 ha stosuje si przepisy tytu堯w poprzedzaj帷ych ksi璕i niniejszej ze zmianami wynikaj帷ymi z przepis闚 poni窺zych.

Art. 1059. Spadkobiercy dziedzicz z ustawy gospodarstwo rolne, je瞠li w chwili otwarcia spadku:

1) stale pracuj bezpo鈔ednio przy produkcji rolnej albo

2) maj przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej, albo

3) s ma這letni b康 te pobieraj nauk zawodu lub ucz瘰zczaj do szk馧, albo

4) s trwale niezdolni do pracy.

Art. 1060. W granicach okre郵onych w art. 931  2 wnuki spadkodawcy, kt鏎e w chwili otwarcia spadku odpowiadaj warunkom przewidzianym w art. 1059 pkt 1 i 2, dziedzicz gospodarstwo rolne tak瞠 wtedy, gdy ich ojciec lub matka nie mog gospodarstwa dziedziczy dla braku warunk闚 przewidzianych w art. 1059. Przepis ten stosuje si odpowiednio do dalszych zst瘼nych.

Art. 1061. (uchylony).

Art. 1062.  1. Rodze雟two spadkodawcy, kt鏎e w chwili otwarcia spadku odpowiada warunkom przewidzianym w art. 1059 pkt 1 i 2, dziedziczy gospodarstwo rolne tak瞠 wtedy, gdy zst瘼ni spadkodawcy nie mog gospodarstwa dziedziczy dla braku warunk闚 przewidzianych w art. 1059 lub w art. 1060.

 2. W granicach okre郵onych w art. 934 dzieci rodze雟twa spadkodawcy, kt鏎e w chwili otwarcia spadku odpowiadaj warunkom przewidzianym w art. 1059 pkt 1 i 2, dziedzicz gospodarstwo rolne tak瞠 wtedy, gdy ich ojciec lub matka nie mog gospodarstwa dziedziczy dla braku warunk闚 przewidzianych w art. 1059 lub w  1 niniejszego artyku逝. Przepis ten stosuje si odpowiednio do dalszych zst瘼nych.

Art. 1063. Je瞠li ani ma鹵onek spadkodawcy, ani 瘸den z jego krewnych powo豉nych do dziedziczenia z ustawy nie odpowiada warunkom przewidzianym dla dziedziczenia gospodarstwa rolnego albo je瞠li uprawnionymi do dziedziczenia s wy陰cznie osoby, kt鏎e w chwili otwarcia spadku s trwale niezdolne do pracy, gospodarstwo dziedzicz spadkobiercy na zasadach og鏊nych.

Art. 1064. Rozporz康zenie Rady Ministr闚 okre郵i jakie przygotowanie zawodowe uwa瘸 si za przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej, a tak瞠 wypadki w kt鏎ych pobieranie nauki zawodu lub ucz瘰zczanie do szk馧 uprawnia do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, oraz zasady i tryb stwierdzania trwa貫j niezdolno軼i do pracy.

Art. 1065. (skre郵ony).

 Art. 1066. W stwierdzeniu nabycia spadku wymienia si osobno spadkobierc闚 dziedzicz帷ych gospodarstwo rolne oraz ich udzia造 w tym gospodarstwie.

Art. 1067.  1. Do zapisu, kt鏎ego przedmiotem jest 鈍iadczenie pieni篹ne, stosuje si odpowiednio przepis art. 216.

 2. Je瞠li wykonanie zapisu prowadzi這by do podzia逝 gospodarstwa rolnego lub wk豉du gruntowego w rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej, sprzecznego z zasadami prawid這wej gospodarki rolnej, spadkobierca zobowi您any do wykonania zapisu mo瞠 膨da zamiany przedmiotu zapisu na 鈍iadczenie pieni篹ne.

Art. 1068. (skre郵ony).

Art. 1069. (skre郵ony).

Art. 1070. W razie podzia逝 gospodarstwa rolnego, kt鏎e nale篡 do spadku, stosuje si odpowiednio przepisy o podziale gospodarstw rolnych przy zniesieniu wsp馧w豉sno軼i.

Art. 10701. W razie zbycia udzia逝 w spadku obejmuj帷ym gospodarstwo rolne stosuje si odpowiednio art. 166 oraz art. 3 i 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta速owaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592).

Art. 1071. (skre郵ony).

Art. 1072. (skre郵ony).

Art. 1073. (skre郵ony). 

Art. 1074. (uchylony).

Art. 1075. (skre郵ony).

Art. 1076. (skre郵ony).

Art. 1077. (uchylony).

Art. 1078. (skre郵ony).

Art. 1079. Je瞠li opr鏂z gospodarstwa rolnego spadek obejmuje inne przedmioty maj徠kowe, udzia造 spadkobierc闚 w gospodarstwie rolnym zalicza si na poczet ich udzia堯w w ca這軼i spadku.

Art. 1080. (skre郵ony).

Art. 1081. Odpowiedzialno嗆 za d逝gi spadkowe zwi您ane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego ponosi od chwili dzia逝 spadku spadkobierca, kt鏎emu to gospodarstwo przypad這, oraz spadkobiercy otrzymuj帷y od niego sp豉ty. Ka盥y z tych spadkobierc闚 ponosi odpowiedzialno嗆 w stosunku do warto軼i otrzymanego udzia逝. Odpowiedzialno嗆 za inne d逝gi ponosz wszyscy spadkobiercy na zasadach og鏊nych.

Art. 1082. Je瞠li do spadku nale篡 gospodarstwo rolne, ustalenie zachowku nast瘼uje z uwzgl璠nieniem przepis闚 niniejszego tytu逝, a tak瞠 odpowiednio art. 216.

Art. 1083.  (skre郵ony).

Art. 1084. (skre郵ony).

Art. 1085. (skre郵ony).

Art. 1086. Przepisy tytu逝 niniejszego stosuje si odpowiednio w wypadku, gdy do spadku nale篡 wk豉d gruntowy w rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej, o ile przepisy poni窺ze nie stanowi inaczej.

Art. 1087.   1. Nale膨cy do spadku wk豉d gruntowy w rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej dziedzicz ci spo鈔鏚 spadkobierc闚, kt鏎zy w chwili otwarcia spadku:

1) s cz這nkami tej sp馧dzielni albo

2) b康 s ma這letni, b康 te pobieraj nauk zawodu lub ucz瘰zczaj do szk馧, albo

3) s trwale niezdolni do pracy.

 2. W braku spadkobierc闚 okre郵onych w punkcie pierwszym paragrafu poprzedzaj帷ego wk豉d gruntowy w rolniczej sp馧dzielni produkcyjnej dziedzicz r闚nie spadkobiercy, kt鏎zy pracuj w gospodarstwie rolnym sp馧dzielni albo w ci庵u sze軼iu miesi璚y od otwarcia spadku zostan cz這nkami tej sp馧dzielni.

 3. Przepisy paragraf闚 poprzedzaj帷ych dotycz r闚nie dzia趾i przyzagrodowej i siedliskowej, je瞠li nale膨 one do spadku.

Art. 1088.  (skre郵ony).

Przewodnicz帷y Rady Pa雟twa: w z. E. Ochab

Sekretarz Rady Pa雟twa: J. Horodecki

1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji transpozycji dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niekt鏎ych aspekt闚 prawnych us逝g spo貫cze雟twa informacyjnego, w szczeg鏊no軼i handlu elektronicznego w ramach rynku wewn皻rznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) (Dz. Urz. WE L 178 z 17.07.2000, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 25, str. 399).

Ceny paliw | Ujednolicone akty prawne | Znaki drogowe | Aktualne zmiany w prawie
Kodeks post瘼owania cywilnego | Dziennik ustaw
 

Copyright © 2007 kodeks-cywilny.pl